Анатоль Тарас: Не трэба ездзіць у Маскву

25 лістапада 2016
АНАТОЛЬ ТАРАС

Алег Трусаў і Анатоль Тарас распавялі, як іх запрашалі на ток-шоў расейскіх прапагандыстаў.

У ток-шоў «Час пакажа» пад назвай «Суседзі»24 лістапада абмяркоўвалі беларусаў і беларускую гісторыю. Праўда, у некалькі «спецыфічнай» форме, піша «Салідарнасць».

Расейцы напіралі на тое, што ў Беларусі сёння адбываецца ўздым нацыяналізму і задаваліся пытаннем: ці трэба на гэта рэагаваць, каб не адбылося «як ва Украіне»?

У якасці такога прыкладу нацыянальнага ўздыму прыводзілася кніга Алега Трусава«Гісторыя сярэднявечнай Еўропы». Вядоўца некалькі разоў паўтарыў пра тое, што «нейкі блазан напісаў кнігу», праўда, не ўдакладняючы, што згаданы аўтар з’яўляецца кандыдатам навук, старшынём Таварыства беларускай мовы імя Францішка Скарыны. А пасля зачытаў найбольш, як яму здалося, крыўдныя для расейцаў вытрымкі з кнігі.

Зрэшты, расейцы агучылі і сваю «правільную» гісторыю, распавёўшы, як дзякуючы падзелу Рэчы Паспалітай адбылося доўгачаканае «нацыянальнае ўз’яднанне» расейскіх земляў, якія, нарэшце, «вярнуліся ў склад адзінай дзяржавы». «Расея не ўзяла нічога чужога – толькі сваё», – напіралі расейскія гісторыкі.

Сам Алег Трусаў удзельнічаць у перадачы, са словаў вядоўцаў, адмовіўся. Адказваць за яго ў студыі давялося гісторыку Ніне Стужынскай.

«Cалідарнасць» пацікавілася ў Алега Трусава, ці не шкадуе ён пра сваю пастанову і што думае пра такую рэкламу ягонай кнігі.

– Я прачытаў у інтэрнэце пра праграму і вельмі пасмяяўся, – распавядае Алег Трусаў. – Яны ўгаворвалі мяне за тыдзень. Званілі па некалькі разоў на дзень. Абяцалі і прылёт аплаціць, і гатэлем забяспечыць, і таксоўкай, і ганарар выплаціць. Сказалі, што ваш падручнік вельмі цікавы. Ды і я ў прынцыпе быў не супраць прыехаць. Простая як раз на гэты момант быў заняты. Я сумлення сказаў, што магу прыехаць ды вас толькі ў пачатку студзеня, а калі вам так трэба, прыязджайце сюды, вазьміце інтэрв’ю. Кажуць: не можам. Тады давайце праз скайп – не можам, мы запланавалі. Як гэта вы без маёй згоды запланавалі? Кажуць: прыязджайце, заадно і Маскву паглядзіце. Ды я Маскву ведаю лепш за вас, магу яшчэ і экскурсію правесці. Так што бывайце здаровыя.

Пасля, са словаў Трусава, журналісты пачалі тэлефанаваць усім ягоным знаёмым гісторыкам. Аднак і тыя ехаць адмовіліся.

– Як яны «завербавалі» Стужынскую, я нават не ведаю. Але яна, канешне, малайчына. Наўрад ці яна чакала, што той бруд, які хацелі выліць на мяне, выльюць на саміх сябе. Дарэчы, падручнік яна мой не чытала, пра што і сказала.

Гісторык таксама адзначае, што цытат, якія прыводзілі аўтары праграмы, у ягонай кнізе наогул няма.

– Няма там таго, што яны агучвалі на ўсю Расею. Гэта, як з Салжаніцыным – чытаць не чыталі, але асуджаем. Так што хутчэй за ўсё яны таксама яго ў руках не трымалі. А гэтыя цытаты, я ведаю, яны настрыглі з аднаго майго Інтэрв’ю. Так, некаторыя былі з гумарам, што, маўляў, мы расейцы, а яны татары. Але ды падручніка яны не маюць ніякага дачынення.

Алег Трусаў зусім не засмуціўся, што не патрапіў на перадачу.

– Ніколькі не шкада. Хаця не прыехаў не таму, што іх баюся. Каго мне баяцца? Простая не ўваходзіла ў траўні ў планы ў Маскву ехаць. Я – чалавек самадастатковы. Калі занятыя, значыць, занятыя. А то вы мяне пальчыкам паманіце – а я тут усё кідаю і еду?

Тым не менш, у гнайбліжэйшы час гісторык плануе напісаць зняпраўджванне і распавесці, што ён думае з нагоды праграмы.

– Усім разашлю, і ім у тым ліку. Спецыяльна зраблю аўтарскі пераклад на расейскую мову, каб яны правільна мяне зразумелі, – рэзюмуе ён.

Зрэшты, дасталася не толькі Алегу Трусаву. Вядоўца праграмы заявіў, што «другі таварыш» у Беларусі і зусім ўзяўся перапісваць гісторыю партызанскага руху. Абмеркаваць гэтую тэму ў эфіры не паспелі, аднак было не складана здагадацца, што гаворка ішла пра кнігу Сяргея Захарэвіча «Партызаны СССР. Ад міфаў да рэальнасці», якая выйшла ў серыі «Невядомая гісторыя» Анатоля Тараса.

«Уся гісторыя партызанскага руху СССР – гэта адзін вялікі міф»

Дарэчы, сам Анатоль Тарас таксама атрымаў запрашэнне на згаданую перадачу, аднак ехаць адмовіўся.

– Мне патэлефанавалі і сказалі, што вельмі чакаюць мяне ў студыі, каб абмеркаваць расейска-беларускія дачыненні, – распавёў «Салідарнасці» гісторык. – Проста прасілі прыехаць, абяцалі ўсё аплаціць. Казалі, што шукаюць людзей, якія маглі б добра выступіць на гэтую тэму, што чыталі мае артыкулы і яны вельмі цікавыя. І наогул мяне ўсе настойліва рэкамендавалі.

Але Анатоль Тарас такія пахвальныя словы на свой адрас праігнараваў. У гісторыка ўжо быў досвед працы з расейскімі тэлевізійнікамі.

– Да мяне неяк прыязджалі ў Менск, здымаць для НТВ. Запісанае інтэрв’ю заняло 1 гадзіну 10 хвілін. Калі ж перадача выйшла ў эфір, ад гэтых слоў засталася 1 хвіліна 10 секунд. Прычым, выхаплены быў такі фрагмент з кантэксту – а я, зразумелая справа, быў не дастаткова дасведчаны ў тэлездымках, – што пры праглядзе ўзнікала такое адчуванне, што Тарас, мякка кажучы, дурнаваты чалавек. З тых часоў гуляць у гульні расейскіх прапагандыстаў не маю ніякага жадання.

Да таго ж дыскутаваць у Расеі, на думку Тараса, небяспечна.

– Яны напрымалі сціжму рэпрэсіўных законаў, затыкаюць рот. Напрыклад, жорстка пакрытыкуеш Пуціна і ягоную палітыку – калі ласка, артыкул за абразу дзейнага прэзідэнта, выкажашся ў тым ключы, што Расея развязала і вядзе не абвешчаную вайну ў Лугандоніі – артыкул за распальванне экстрэмізму. Выкажаш сумнеў у іх версіі аб прычынах Другой сусветнай войнаў, – напрыклад, скажаш, што яна пачалася, дзякуючы змове Сталіна з Гітлерам, і што першыя паўтара года СССР знаходзіўся на баку нацысцкай Германіі, – артыкул за спробу рэвізіі вынікаў другой сусветнай вайны. Скажаш, што землі Беларусі былі захопленыя царскай Расеяй сілавым шляхам і мы 220 гадоў з’яўляліся калоніяй Расеі – спачатку царскай, а потым савецкай, – прапаганда нацыяналізму.

Так і як з імі дыскутаваць? А яны потым робяць наіўныя вочы і дзівяцца – што ж вы не хочаце ехаць? Мы ж вам даем магчымасць распавесці ўсё! Дзе вы даяце магчымасць? Рот затыкаюць бесперапынна, людзі ў асноўным сядзяць і маўчаць, а гэтыя ўсёй натоўпам накідваюцца на двух-трох чалавек. Гэта ўсё абсалютна несумленна і подла. І ўсе іх перадачы робяцца ў духу суцэльнай подласці, – упэўнены Анатоль Тарас.

Што ж тычыцца інтэрпрэтацыі гісторыі, пра якую ішла гаворка ў згаданай праграме, то, на думку гісторыка, нічога новага ў прадэманстраванай у эфіры версіі, няма.

– Яны паслядоўна паўтараюць выдумкі гісторыка Карамзіна, – мяркуе Анатоль Тарас. – Не было ніякай Старажытнарускай дзяржавы. Усюды Русь – гэта была Кіеўская Русь. Яны выхопліваюць нейкія кавалкі, якія ім выгадныя, распавядаючы, што Русь пачалася з прыходу Рурыка, а Кіеў быў проста адным з гарадоў. Няпраўда, хлопцы! І Маскву вашу заснавалі выхадцы з Кіева. Маладыя князі, у якіх не было сваіх надзелаў і яны шасталі са сваімі дружынамі ў пошуках, якую б вёсачку захапіць і абвясціць яе сваім княствам. Ды і княствы гэтыя былі ў дыяметры не больш за 20-25 км, каб з горкі можна было бачыць. Захочуць яны такое чуць у эфіры?

Гісторык ніколькі не шкадуе аб тым, што не прыехаў на праграму.

– Не трэба ездзіць, не трэба ім падыгрываць, – упэўнены Анатоль Тарас. – Яны дурманяць сваіх ватовак, а вы яшчэ хочаце ў гэтым удзельнічаць? Няма сэнсу ім нешта тлумачыць. Усе яны ўсё ведаюць, каму трэба, і проста свядома хлусяць, хлусяць і хлусяць. І будуць хлусіць. І нават, калі Расея разваліцца на часткі, усё адно будуць крычаць, што мы маем рацыю і гэта агенты міжнароднага імперыялізму развалілі, а мы добрыя. Няма пра што з імі гаварыць!



Categories: Зьнешнія адносіны, Мараль

Пакінуць адказ

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Змяніць )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Змяніць )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Змяніць )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Змяніць )

Connecting to %s

%d bloggers like this: