Асобы

Асобы дзесяцігодзьдзя, якія рабілі Беларусь лепшай

18 студзень 2020, 09:10 Радыё Свабода Глядзець камэнтары  Друкаваць Другое дзесяцігодзьдзе XXI стагодзьдзя не прынесла Беларусі палітычных пераменаў, хоць якасна зьмяніла грамадзтва. Зьявіліся дзясяткі новых ініцыятываў і лідэраў, якія мянялі Беларусь да лепшага. Адзначым некалькі тэндэнцыяў, якія зрабілі гэтыя 10… Read More ›

10 фактаў пра паэта Міколу Аўрамчыка, які хадзіў у паліто Машэрава і саромеўся «Сказа пра Лысую гару»

14 студзень 2020    Радыё Свабода Васіль Дэ Эм Мікола Аўрамчык, 2010 год Падзяліцца  Глядзець камэнтары  Друкаваць 14 студзеня споўнілася б 100 гадоў з дня нараджэньня Міколы Аўрамчыка (1920–2017). Ён ня зьведаў жахаў сталінскіх лягераў, але правёў амаль тры гады… Read More ›

ВІКТОРЫЯ ЧАПЛЕВА: Сапраўдны беларускi святы

6 студзеня 2020 года АДАМ СТАНКЕВІЧ Дзякуючы яму сёння мы маем набажэнствы па-беларуску. Ксёндз Адам Станкевіч — адна з ключавых фігур, вакол якой ішло беларускае Адраджэнне. Дзякуючы яму сёння мы маем набажэнствы па-беларуску. 6 студзеня 1892 году нарадзіўся Адам Станкевіч — беларускі… Read More ›

Сяргей Панізьнік: Зерне слоў. Да 92-годдзя з дня нараджэння Івана Бурсава (часопіс «КУЛЬТУРА. НАЦЫЯ», сьнежань 2019, №24, с.163-172), www.sakakavik.net

  Іван Цярэнцьевіч Бурсаў нарадзіўся 19 снежня 1927 года ў Клімавічах Магілёўскай вобласці. Працоўны шлях пачынаў на Чэлябінскім металургічным заводзе, на Мінскім трактарным… Свае першыя вершы чытаў сябрам літаб’яднання пры газеце «Знамя юности». Па сканчэнні Літінстытута ў Маскве некаторы час… Read More ›

Якуб Филиппович Рапецкий: Моя жизнь и духовное служение (автобиография) (резюме, журнал «КУЛЬТУРА. НАЦИЯ», декабрь 2019, выпуск 24, стр. 38-45, www.sakavik.net)

Этот текст был предоставлен журналу Юркой Рапецким, сыном автора. В ней описывается жизнь белоруса Я.Ф. Рапецкого (1908-1998) и его служение в качестве протестантского пастора в различных жизненных обстоятельствах в Западной Беларуси (1924-1939), БССР (1939-1944), Германии (1944-1948), а потом в Канаде.

Сергей Панизник: Зерно слов. К 92-летию со дня рождения Ивана Бурсова (резюме, журнал «КУЛЬТУРА. НАЦИЯ», декабрь 2019 г., выпуск 24, с.163-172,  www.sakavik.net)

Иван Терентьевич Бурсов родился 19 декабря 1927 года в Климовичах Могилевской области. В 2011 году Иван Бурсов представил антологию белорусской поэзии «Шаги». В 2016 году он опубликовал новую книгу под названием «Дыхание времени», где был размещен его перевод на русский… Read More ›

Навошта жыхар Нямеччыны зьбірае старыя фатаздымкі і піша раманы зь беларускай гісторыі

1 снежня 2019 года, Радыё Свабода АБ Магілёў, від гораду з узьбярэжжа Дняпра. Фота з калекцыі Алега (Давіда) Лісоўскага Photo: Алег (Давід) Лісоўскі (Courtesy Photo) Падзяліцца Глядзець камэнтары  Друкаваць Уладальнік найвялікшай калекцыі гістарычных фатаздымкаў Магілёва жыхар Нямеччыны Алег (Давід) Лісоўскі напісаў… Read More ›

Валер КаліноўскіФранцуская гісторыя Лявона Рыдлеўскага, слуцкага паўстанца і партызана макí

28 лістапад 2019 года, Радыё Свабода   Лявон Рыдлеўскі ў францускім войску (у цэнтры ў верхнім шэрагу). 1940 год Падзяліцца 8 Глядзець камэнтары  Друкаваць У чарговыя ўгодкі Слуцкага збройнага чыну, збройнага выступу беларусаў супраць бальшавіцкай акупацыі, за незалежнасьць Беларускай Народнай Рэспублікі, Свабода згадвае,… Read More ›

Годны фінал 150-гадовай трагедыі. Як у Вільні разьвіталіся з Каліноўскім і яго паплечнікамі. ФОТА і ВІДЭА

22 лістапада 2019 года, Радыё “Свабода” Ігар Карней Photo: Андрэй Шаўлюга (RFE/RL) Глядзець камэнтары  Друкаваць Разьвітаньне з Кастусём Каліноўскім і яшчэ 19 паўстанцамі, арганізаванае ўладамі Літвы, атрымала найвышэйшыя адзнакі тысяч прысутных на ўрачыстасьці. Сьвіст і крыкі «ганьба» за ўвесь час… Read More ›

«Літаратура — гэта грунт нацыі». Размова са стваральнікам «Беларускага кнігазбору»

Радыё Свабода Ян Максімюк Кастусь Цьвірка, выдавец і пісьменьнік. Фота Алены Касьцюковіч Глядзець камэнтары  Друкаваць Нядаўна выйшаў з друку 100-ы том «Беларускага кнігазбору» — выдавецкай сэрыі клясычнай беларускай літаратуры, якую распрацаваў і ўжо амаль чвэрць стагодзьдзя ажыцьцяўляе пісьменьнік і выдавец Кастусь Цьвірка…. Read More ›

Па слядах Адама Міцкевіча: што варта паглядзець у Туганавічах, Завоссі, Паўлінове ШМАТ ФОТА

Аўтар: СМ, фота Надзеі Бужан 24.10.2019   Наша Ніва Гарады, праглынутыя джунглямі, сляды старажытных цывілізацый на дне акіянаў — здавалася б, усё гэта недзе далёка. Тым часам наша Атлантыда хаваецца пры канцы кожнай старой алеі між дзікіх зараснікаў, пры кожным закінутым… Read More ›

Анкета на бабіна лета. Алена Макоўская: «Часам у роспачы думаецца, што Беларусь — краіна замкнутага цыклю»

23 кастрычнік 2019 года ВА Алена Макоўская  Друкаваць У восеньскім праекце Свабоды мы прадстаўляем анкеты цікавых і вядомых людзей. Наша сёньняшняя рэспандэнтка — Алена Макоўская. Хто гэта? Кіраўніца Згуртаваньня беларусаў сьвету «Бацькаўшчына» — арганізацыі, у якую прыйшла працаваць на пасаду… Read More ›

ІНТЭРВІЮ: «Беларусь можа стаць на ногі за год», — нашумелае інтэрвію з Пазьняком. Поўная тэкставая вэрсія

22 кастрычніка 2019 г. КМ Зянон Пазьняк Photo: svaboda.org (RFE/RL) Адкрывальніку Курапатаў і лідэру Беларускага Народнага Фронту Зянону Пазьняку сёлета споўнілася 75 гадоў, 23 зь іх — эміграцыя, жыцьцё паміж Нью-Ёркам і Варшавай. У 1991 годзе Зянон Пазьняк узначальваў парлямэнцкую апазыцыю БНФ у… Read More ›

20 фактаў пра Адама Бабарэку, якому польскія жаўнеры выразалі на плячах пяціканцовыя зоркі

12 кастрычніка 2019 года,   “РС” Васіль Дэ Эм Адам Бабарэка, 1929 г. (Беларускі дзяржаўны архіў-музэй літаратуры і мастацтва) Падзяліцца Глядзець камэнтары  Друкаваць ​10 кастрычніка 1938 году ў лягернай бальніцы ў Комі АССР памёр двойчы рэпрэсаваны камуністычным рэжымам крытык, філёзаф і пэдагог Адам… Read More ›

Антончык пра антыкарупцыйны даклад Лукашэнкі, фатальную памылку Ганчара і «звышцынізм» апазыцыі

12 кастрычнік 2019  года    “РС” Ганна Соўсь Сяргей Антончык Глядзець камэнтары  Друкаваць Дэпутат Вярхоўнага Савету Беларусі 12-га скліканьня, адзін з арганізатараў і лідэраў рабочага руху Беларусі Сяргей Антончык — аўтар славутага антыкарупцыйнага дакладу, які скончыўся белымі плямамі ў газэтах… Read More ›

Сяргей Абламейка: Як Скірмунты ў 1907 годзе плянавалі адрадзіць ВКЛ з трыма сталіцамі. ВІДЭА

7 кастрычніка 2019 года, Радыё Свабода Раман Скірмунт на адпачынку ў Італіі, пачатак ХХ стагодзьдзя. Падзяліцца 31 3 20 Глядзець камэнтары  Друкаваць Сёньня — роўна 80 гадоў з дня забойства чалавека, роля якога ў беларускай гісторыі ўсё яшчэ належным чынам… Read More ›

Бэрсэрк, але не дэструктыўны. Хто такі Вітаўт Мартыненка

27 верасня 2019 года АА Вітаўт Мартыненка, 2013 год Глядзець камэнтары  Друкаваць Беларускаму журналісту і музычнаму крытыку Вітаўту Мартыненку 29 верасьня споўнілася б 60 гадоў. Да гэтай даты ў менскім Палацы культуры імя Шарко ладзяць акустычны канцэрт героі ягоных кніг:… Read More ›

Светлана Алексиевич: Беларусь никогда не станет русской

20 ліпеня 2019 года СВЕТЛАНА АЛЕКСИЕВИЧ Время нельзя остановить. Вожди не вечны. Нобелевский лауреат, писатель Светлана Алексиевич живет сейчас между Минском и Берлином. В интервью «МБХ медиа»Алексиевич, чьи книги вышли на 90 языках мира, рассказала о своей писательской «кухне», объяснила, почему Лукашенко такой же советский, как и Путин, и почему белорусский… Read More ›

Ці стаў Лукашэнка няўдачнікам

13 ліпень 2019, 09:03 Юры Дракахруст Аляксандар Лукашэнка галасуе на выбарах прэзыдэнта, 1994 Калі ён стаў незалежнікам? Ці прывёў ён Беларусь у тупік? Што будзе пасьля яго сыходу? Па гэтых пытаньнях у «Праскім акцэнце» спрачаюцца Валер Карбалевіч, Аляксандар Фядута і… Read More ›

Анкета на лета. Іван Кірчук: «У мае гады няшчасьця ўжо няма»

06 ліпень 2019, 09:00 Іван Кірчук, архіўнае фота  Друкаваць ​У летнім праекце Свабоды мы прадстаўляем анкеты цікавых і вядомых людзей. Сёньняшні рэспандэнт — лідэр этна-трыё «Тройца» Іван Кірчук. Хто гэта Беларускі музыка, фальклярыст, лідэр этна-гурту «Тройца», які ўдзельнічаў у 100… Read More ›

Зянон Пазняк: Беларускім мужчынам трэба рыхтавацца. Інтэрв’ю Н. Радзінай.

24 красавіка 2019 года ЗЯНОН ПАЗНЯК ФОТА: CHARTER97.ORG/ІВАН МЯЖУЙ Гэты вусаты страшна баіцца свайго народа. Сёння адзначае 75-гадовы юбілей лідар беларускага Адраджэння, старшыня Кансерватыўна-Хрысціянскай партыі БНФ Зянон Пазняк. Напярэдадні палітык даў інтэрвью галоўнай рэдактарцы сайта Charter97.org Наталлі Радзінай. – Спадар Зянон, найперш віншуем вас…. Read More ›

Пасьля дамовы Шарэцкага з Лукашэнкам Карпенка сказаў: «Гэта — канец»

Радыё Свабода 5 красавіка 2019 года Сяргей Навумчык Генадзь Карпенка ў часе сэсіі Вярхоўнага Савета 12-га скліканьня Падзяліцца 89 Глядзець камэнтары  Друкаваць Эпізоды жыцьця і сьмерці палітыка і навукоўцы Генадзя Карпенкі (1950-1999). 6 красавіка спаўняецца 20 гадоў зь дня сьмерці… Read More ›

«Паглынаньне Беларусі Расеяй ужо адбылося», — украінка, якая пайшла на фронт замест сына і мужа

15 САКАВІКА 2019 года Аляксей Знаткевіч Photo: svaboda.org (RFE/RL) Глядзець камэнтары  Друкаваць Аксана Якубава — маёр украінскай арміі, тры гады ваявала на Данбасе. Калі яна прыехала ў адпачынак у Кіеў у 2017 годзе, ёй спатрэбіўся курс рэабілітацыі ад посттраўматычнага сындрому…. Read More ›

20 фактаў пра Антона Луцкевіча, стваральніка БНР і прыхільніка Леніна

РС 29 студзеня 2019  года Васіль Дэ Эм Антон Луцкевіч Глядзець камэнтары  Друкаваць 29 студзеня спаўняецца 135 гадоў з дня нараджэньня аднаго з пачынальнікаў беларускага адраджэньня і беларускай дзяржаўнасьці Антона Луцкевіча. Антон Луцкевіч — беларускі палітычны і грамадзкі дзяяч, публіцыст, літаратурны… Read More ›

Прастата душэўная

Назіраючы за пагружэньнем цел беларусаў у вызначаныя адміністрацыяй вадзяныя купэльні падчас Хрышчэньня не перастаеш здзіўляцца наіўнасьці беларусаў: Гэта дата зьвязана з Хрышчэньнем у водах Іардан ракі толькі Хрыста і нікога болей. Акунаньне ў ваду не ёсць традыцыяй любой царквы. Купаньне… Read More ›

Аліна Страшкевіч: Як беларус з Падляшша стварае самую грунтоўную анлайн-бібліятэку беларускіх выданняў

Пра гісторыю і планы самай поўнай і самай вядомай анлайн-бібіліятэкі беларускіх кніг і выданняў kamunikat.org «Народная воля» распытала ў стваральніка партала, беластоцкага журналіста Яраслава Іванюка. Яраслаў Іванюк, фота ЗБС «Бацькаўшчына». — У 2000 годзе ў мяне нарадзіліся два дзіцяці, — смяецца… Read More ›

«Няма свабодных людзей і краіны». Што Алексіевіч сказала на цэнзураванай сустрэчы ў Менску

10 студзеня 2019 года ВС Сьвятлана Алексіевіч падчас сустрэчы Глядзець камэнтары  Друкаваць 9 студзеня ў гатэлі DoubleTree by Hilton прайшла адкрытая сустрэча з нобэлеўскай ляўрэаткай Сьвятланай Алексіевіч, якую ініцыявала ІТ-кампанія Andersen People. Першапачатковай умовай для ўдзелу журналістаў было патрабаваньне ўзгадняць… Read More ›

Лина Костенко. Поэтесса эпохи (укр.)

12 снежня 2018 года Анна Шестак, для Украинской правды    Безумовний класик, чиї твори давно увійшли до навчальних програм, стали піснями, символами, мемами й оточили нас з усіх боків. Безкомпромісна, принципова, вперта, вимоглива, горда. Часом різка, гостра, як бритва, з… Read More ›

20 нечаканых фактаў з жыцьця Багдановіча, якіх вы ня ведалі

9 снежня 2018 года Васіль Дэ Эм Максім Багдановіч, 1911 Падзяліцца 15 2 Глядзець камэнтары  Друкаваць Міхась Стральцоў у сваёй «Загадцы Багдановіча» пісаў: «Багдановіч, побач з Купалам і Коласам, — тое трэцяе вымярэньне, безь якога немагчымая пэрспэктыва. 3 Багдановічам нам стала… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Памятаючы продкаў. Да сканчэньня І-й сусьветнай вайны. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с. 11-15.

Свае ўражаньні аб такіх даўнішніх падзеях вырашыў звязаць з тым, што я ведаю, хоць і не з вялікімі дэталямі, а менавіта расказаць пра гэтую вайну праз лёс маіх дзядоў, Мурзёнка Сільвестра Ігнатавіча (1895-1992) і Мажэйка Генрыха Францавіча (1885-1945). PDF-file: Пётра… Read More ›

Сяргей Панізьнік: На беразе жыцця, на беразе Дзвіны. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с. 93-99.

Гэта было вясной 1988 года. Ад 17-га да 30-га траўня  па Дзвіне-Даўгаве праходзіла Экалагічная экспедыцыя пад дэвізам: “Мір – планеце, здароўе і моц – Зямлі!” Натхняльнікам гэтай міжнароднай падзеі быў Васіль Цімафеевіч Якавенка – празаік, публіцыст, грамадскі дзеяч. PDF-file: Сяргей… Read More ›

Сяргей Панізьнік: ПАМЯЦІ КАСТУСЯ КАЛІНОЎСКАГА (да 180-годдзя з дня нараджэння). Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с. 100-102.

  Рэвалюцыянер-дэмакрат, публіцыст, паэт Канстанцін Вікенцій сын Сямёна. Каліноўскі шляхецкага роду герба “Калінава” нарадзіўся 180 гадоў таму – 2 лютага 1838 года. Стаў кіраўніком нацыянальна-вызвольнага паўстання 1863-1864 гг.  Выдаваў “Мужыцкую праўду”. Аўтар “Лістоў з-пад шыбеніцы”. Не здрадзіў сваім ідэалам –… Read More ›

Сяргей Панізьнік: 95 год з дня нараджэння сп. Вольгі Грыцук. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с. 103-105.

Пра гэты юбілей сп. Вольгі Грыцук, найстарэйшага сябра ЗБК, нагадаў сп. С. Панізьнік. Як ён напісаў “9 кастрычніка 2018 года спаўняецца 95 гадоў ад нараджэння Вольгі, дачкі Васіля з роду Дуброўскіх – спадарыні Грыцук. Будзем памятаць мы, – не забудуць… Read More ›

Сяргей Панізьнік: Да 85-годдзя Ніны Янсанэ. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с.106-110.

 Ад рэдакцыі: Сп. С. Панізьнік даслаў матэрыялы, прысьвечаныя сваёй сястры. Ніна Янсанэ, дачка Сьцяпана Панізьніка, нарадзілася 21 лістапада 1933 года. Часопіс зьмяшчае нататкі сп. Н. Янсанэ, з унікальнымі здымкамі сп. С. Панізьніка.   PDF-file: Сяргей Панізьнік Да 85-годдзя Ніны Янсанэ

Сяргей Панізьнік:  Ва ўшанаванне 75-годдзя з дня нараджэння мастака Валерыя Дзевіскібы. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с.111-115.

Валерый Дзевіскіба (25.11.1943-19.10.2001), таленавіты чалавек з  трагічным лёсам, які вымушаны быў з’ехаць у 1992 г. з натхнённай Рыгі ў Новую Мільчу, “мастак з беларускай душой”, як сказаў пра яго Вячка Целеш. PDF-file: Сяргей Панізьнік Ва ўшанаванне 75-годдзя з дня нараджэння… Read More ›

Топ-9 хитов Игоря Лученка. 13 ноября на 81-м году жизни скончался белорусский композитор, народный артист СССР Игорь Лученок.

ИГОРЬ ЛУЧЕНОК Эти песни стали жемчужинами белорусской эстрады. 13 ноября на 81-м году жизни скончался белорусский композитор, народный артист СССР Игорь Лученок. Он создал ряд инструментальных и вокальных академических произведений, но больше всего запомнился как композитор-песенник. Euroradio.by вспоминает его песни, ставшие жемчужинами белорусской… Read More ›

Стэфан Кульчыцкі: Што мы ведаем пра аднаго з ініцыятараў стварэньня БАПЦ

  Радны БНР нарадзіўся 7 лістапада 1879 года. 7 лістапада 1879 года каля Ігумна нарадзіўся Стэфан Кульчыцкі – праваслаўны сьвятар, протаіерэй Менскай епархіі, радны БНР, адзін з ініцыятараў стварэньня Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы, піша сайт radabnr.org. Нарадзіўся ў вёсцы Дамовіцы, скончыў праваслаўную духоўную… Read More ›

Палута Бадунова — першая жанчына-пісьменьніца Беларускай Народнай Рэспублікі

Радыё”Свабода”, 20 кастрычнік 2018 года Палута Бадунова  Друкаваць У лістападзе ў Вільні мае выйсьці з друку першая кніга твораў Палуты Бадуновай. Гэтым будзе вернуты зь нябыту яшчэ адзін яскравы талент першай сакратаркі-міністаркі ўраду Беларускай Народнай Рэспублікі. «У палату № 3… Read More ›

«Хачу шоў каля Нацыянальнай біблітэкі». 22 гады таму беларус зьехаў у ЗША і стаў там вядомым мастаком

16.10.2018 Аляксандра Дынько Пётра Бярдоўскі Беларуса Пятра Бярдоўскага з-пад Горадні сьвет ведае як візуальнага мастака Zebbler. Цяпер ён жыве ў Бостане, займаецца мультымэдыйным мастацтвам, робіць сьветлавыя шоў, музыку, езьдзіць на гастролі і выступае на крутых фэстывальных пляцоўках. А ў 2007-м стаў… Read More ›

40 років його музику не визнавали: історія українця і найшвидшого піаніста світу

Ірина Андрейцівжурналістка, УП Дмитро Ларінфотограф 11 жовтня 2018 – Я 40 років був ніким, зеро! – каже про себе піаніст Любомир Мельник, у якого наразі триває світовий тур, в межах якого він дає концерти й в Україні.Він став відомим уже у поважному віці… Read More ›

Міхал Ромэр — апошні з магікан Віленшчыны

Хартыя 97, 13 кастрычніка 2018 года МІХАЛ РОМЭР У 1930-Я ГГ. ФОТА: KONSTANCIJA RÖMERYTĖ (АСАБІСТЫ АРХІЎ) Ураджэнец Віленшчыны Міхал Ромэр лічыў сябе літоўцам і палякам і сымпатызаваў беларусам. Варшаўскі фонд “Цэнтар Карта” (Ośrodek Karta) сёлета плянуе завяршыць выданьне Dzienników Міхала Ромэра —… Read More ›

Язэп Драздовіч. Мастак, які марыў зьбегчы на іншыя плянэты

Радыё Свабода 13 кастрычнік 2018 года Васіль Дэ Эм Язэп Драздовіч. 1920 год Падзяліцца 17 3 Глядзець камэнтары  Друкаваць 13 кастрычніка спаўняецца 130 гадоў з дня нараджэньня аднаго з самых незвычайных беларускіх мастакоў Язэпа Драздовіча. П. Сергіевіч. Партрэт Язэпа Драздовіча…. Read More ›

Вячаслаў Ракіцкі. Як я стаў свабодным

Радыё Свабода 13 кастрычнік 2018 года Ігар Карней Вячаслаў Ракіцкі  Друкаваць Радкі зь ненапісанай аўтабіяграфіі Вячаслава Ракіцкага, шматгадовага аўтара Свабоды, тэатральнага крытыка, пэдагога, рэдактара, які 13 кастрычніка адзначае 65-годзьдзе. Нацыяналіст Зьявіўся на сьвет 13 кастрычніка 1953 году ў заходнебеларускім мястэчку… Read More ›

Зміцер Хведарук: Я зразумеў, што змяніць жыццё ў Беларусі на раз-два не атрымаецца

Радыё Свабода, 14 верасня 2018 года Футбаліст-аматар, палітжаўнер і палітвязень, вернік пратэстанцкай царквы — кароткі зьмест багатай на падзеі біяграфіі былога маладафронтаўца Зьмітра Хведарука. Пра зьбіцьцё сілавікамі і сустрэчу з прэзыдэнтам ЗША, пра палітыку і палітыкаў, а таксама пра сёньняшнюю… Read More ›