Асобы

МАРАТ ГАРАВЫ: Палымянае сэрца Алеся Мары (да 80-годдзя А.Марачкіна)

АЛЕСЬ МАРАЧКІН ФОТА: «РАДЫЁ СВАБОДА» Да 80-годдзя творцы. 30 сакавіка мы адзначаем 80-годдзе Алеся Мары (Аляксея Марачкіна) — выбітнага беларускага творцы і грамадскага дзеяча. Без шматбаковай дзейнасці гэтага пасіянарнага грамадзяніна, мастака і літаратара немагчыма ўявіць беларускае нацыянальнае Адраджэнне апошняй траціны XX —… Read More ›

Тытан беларускага Адраджэньня

10.03.2020 Чым вядомы заснавальнік «Паходні» Міхась Ткачоў? 10 сакавіка 1942 году нарадзіўся Міхась Ткачоў, беларускі археоляг і гісторык архітэктуры, палітычны дзяяч. Напрыканцы 1980-х ён уключыўся ў актыўную грамадзкую і палітычную дзейнасьць. У 1986 годзе Ткачоў заснаваў у Горадні гісторыка-культурны клюб «Паходня»,… Read More ›

«Мужыцкая праўда № 8». Сотні людзей прыйшлі на прэзэнтацыю кнігі «Каліноўскі і палітычнае нараджэньне Беларусі»

3 лютага 2020 года Аляксандра Дынько Уладзь Грыдзін Photo: Uladz Hrydzin (RFE/RL) Глядзець камэнтары  Друкаваць Стаў бы палітыкам, журналістам, абараняў бы беларускую мову — моладзь, якая прыйшла на прэзэнтацыю кнігі Сяргея Абламейкі «Каліноўскі і палітычнае нараджэньне Беларусі», распавядае, якім быў… Read More ›

10 фактаў пра пісьменьніка Леаніда Дайнеку, які захапляўся Напалеонам і стаў «алькагольным баронам»

28 студзень 2020, 10:15 Васіль Дэ Эм Леанід Дайнека, 2015 год Падзяліцца 6 3 Глядзець камэнтары  Друкаваць 28 студзеня споўнілася б 80 гадоў з дня нараджэньня клясыка беларускай літаратуры Леаніда Дайнекі. Ён быў другім пасьля Караткевіча пісьменьнікам, чые гістарычныя раманы… Read More ›

Асобы дзесяцігодзьдзя, якія рабілі Беларусь лепшай

18 студзень 2020, 09:10 Радыё Свабода Глядзець камэнтары  Друкаваць Другое дзесяцігодзьдзе XXI стагодзьдзя не прынесла Беларусі палітычных пераменаў, хоць якасна зьмяніла грамадзтва. Зьявіліся дзясяткі новых ініцыятываў і лідэраў, якія мянялі Беларусь да лепшага. Адзначым некалькі тэндэнцыяў, якія зрабілі гэтыя 10… Read More ›

10 фактаў пра паэта Міколу Аўрамчыка, які хадзіў у паліто Машэрава і саромеўся «Сказа пра Лысую гару»

14 студзень 2020    Радыё Свабода Васіль Дэ Эм Мікола Аўрамчык, 2010 год Падзяліцца  Глядзець камэнтары  Друкаваць 14 студзеня споўнілася б 100 гадоў з дня нараджэньня Міколы Аўрамчыка (1920–2017). Ён ня зьведаў жахаў сталінскіх лягераў, але правёў амаль тры гады… Read More ›

ВІКТОРЫЯ ЧАПЛЕВА: Сапраўдны беларускi святы

6 студзеня 2020 года АДАМ СТАНКЕВІЧ Дзякуючы яму сёння мы маем набажэнствы па-беларуску. Ксёндз Адам Станкевіч — адна з ключавых фігур, вакол якой ішло беларускае Адраджэнне. Дзякуючы яму сёння мы маем набажэнствы па-беларуску. 6 студзеня 1892 году нарадзіўся Адам Станкевіч — беларускі… Read More ›

Сяргей Панізьнік: Зерне слоў. Да 92-годдзя з дня нараджэння Івана Бурсава (часопіс «КУЛЬТУРА. НАЦЫЯ», сьнежань 2019, №24, с.163-172), www.sakakavik.net

  Іван Цярэнцьевіч Бурсаў нарадзіўся 19 снежня 1927 года ў Клімавічах Магілёўскай вобласці. Працоўны шлях пачынаў на Чэлябінскім металургічным заводзе, на Мінскім трактарным… Свае першыя вершы чытаў сябрам літаб’яднання пры газеце «Знамя юности». Па сканчэнні Літінстытута ў Маскве некаторы час… Read More ›

Якуб Филиппович Рапецкий: Моя жизнь и духовное служение (автобиография) (резюме, журнал «КУЛЬТУРА. НАЦИЯ», декабрь 2019, выпуск 24, стр. 38-45, www.sakavik.net)

Этот текст был предоставлен журналу Юркой Рапецким, сыном автора. В ней описывается жизнь белоруса Я.Ф. Рапецкого (1908-1998) и его служение в качестве протестантского пастора в различных жизненных обстоятельствах в Западной Беларуси (1924-1939), БССР (1939-1944), Германии (1944-1948), а потом в Канаде.

Сергей Панизник: Зерно слов. К 92-летию со дня рождения Ивана Бурсова (резюме, журнал «КУЛЬТУРА. НАЦИЯ», декабрь 2019 г., выпуск 24, с.163-172,  www.sakavik.net)

Иван Терентьевич Бурсов родился 19 декабря 1927 года в Климовичах Могилевской области. В 2011 году Иван Бурсов представил антологию белорусской поэзии «Шаги». В 2016 году он опубликовал новую книгу под названием «Дыхание времени», где был размещен его перевод на русский… Read More ›

Навошта жыхар Нямеччыны зьбірае старыя фатаздымкі і піша раманы зь беларускай гісторыі

1 снежня 2019 года, Радыё Свабода АБ Магілёў, від гораду з узьбярэжжа Дняпра. Фота з калекцыі Алега (Давіда) Лісоўскага Photo: Алег (Давід) Лісоўскі (Courtesy Photo) Падзяліцца Глядзець камэнтары  Друкаваць Уладальнік найвялікшай калекцыі гістарычных фатаздымкаў Магілёва жыхар Нямеччыны Алег (Давід) Лісоўскі напісаў… Read More ›

Валер КаліноўскіФранцуская гісторыя Лявона Рыдлеўскага, слуцкага паўстанца і партызана макí

28 лістапад 2019 года, Радыё Свабода   Лявон Рыдлеўскі ў францускім войску (у цэнтры ў верхнім шэрагу). 1940 год Падзяліцца 8 Глядзець камэнтары  Друкаваць У чарговыя ўгодкі Слуцкага збройнага чыну, збройнага выступу беларусаў супраць бальшавіцкай акупацыі, за незалежнасьць Беларускай Народнай Рэспублікі, Свабода згадвае,… Read More ›

Годны фінал 150-гадовай трагедыі. Як у Вільні разьвіталіся з Каліноўскім і яго паплечнікамі. ФОТА і ВІДЭА

22 лістапада 2019 года, Радыё “Свабода” Ігар Карней Photo: Андрэй Шаўлюга (RFE/RL) Глядзець камэнтары  Друкаваць Разьвітаньне з Кастусём Каліноўскім і яшчэ 19 паўстанцамі, арганізаванае ўладамі Літвы, атрымала найвышэйшыя адзнакі тысяч прысутных на ўрачыстасьці. Сьвіст і крыкі «ганьба» за ўвесь час… Read More ›

«Літаратура — гэта грунт нацыі». Размова са стваральнікам «Беларускага кнігазбору»

Радыё Свабода Ян Максімюк Кастусь Цьвірка, выдавец і пісьменьнік. Фота Алены Касьцюковіч Глядзець камэнтары  Друкаваць Нядаўна выйшаў з друку 100-ы том «Беларускага кнігазбору» — выдавецкай сэрыі клясычнай беларускай літаратуры, якую распрацаваў і ўжо амаль чвэрць стагодзьдзя ажыцьцяўляе пісьменьнік і выдавец Кастусь Цьвірка…. Read More ›

Па слядах Адама Міцкевіча: што варта паглядзець у Туганавічах, Завоссі, Паўлінове ШМАТ ФОТА

Аўтар: СМ, фота Надзеі Бужан 24.10.2019   Наша Ніва Гарады, праглынутыя джунглямі, сляды старажытных цывілізацый на дне акіянаў — здавалася б, усё гэта недзе далёка. Тым часам наша Атлантыда хаваецца пры канцы кожнай старой алеі між дзікіх зараснікаў, пры кожным закінутым… Read More ›

Анкета на бабіна лета. Алена Макоўская: «Часам у роспачы думаецца, што Беларусь — краіна замкнутага цыклю»

23 кастрычнік 2019 года ВА Алена Макоўская  Друкаваць У восеньскім праекце Свабоды мы прадстаўляем анкеты цікавых і вядомых людзей. Наша сёньняшняя рэспандэнтка — Алена Макоўская. Хто гэта? Кіраўніца Згуртаваньня беларусаў сьвету «Бацькаўшчына» — арганізацыі, у якую прыйшла працаваць на пасаду… Read More ›

ІНТЭРВІЮ: «Беларусь можа стаць на ногі за год», — нашумелае інтэрвію з Пазьняком. Поўная тэкставая вэрсія

22 кастрычніка 2019 г. КМ Зянон Пазьняк Photo: svaboda.org (RFE/RL) Адкрывальніку Курапатаў і лідэру Беларускага Народнага Фронту Зянону Пазьняку сёлета споўнілася 75 гадоў, 23 зь іх — эміграцыя, жыцьцё паміж Нью-Ёркам і Варшавай. У 1991 годзе Зянон Пазьняк узначальваў парлямэнцкую апазыцыю БНФ у… Read More ›

20 фактаў пра Адама Бабарэку, якому польскія жаўнеры выразалі на плячах пяціканцовыя зоркі

12 кастрычніка 2019 года,   “РС” Васіль Дэ Эм Адам Бабарэка, 1929 г. (Беларускі дзяржаўны архіў-музэй літаратуры і мастацтва) Падзяліцца Глядзець камэнтары  Друкаваць ​10 кастрычніка 1938 году ў лягернай бальніцы ў Комі АССР памёр двойчы рэпрэсаваны камуністычным рэжымам крытык, філёзаф і пэдагог Адам… Read More ›

Антончык пра антыкарупцыйны даклад Лукашэнкі, фатальную памылку Ганчара і «звышцынізм» апазыцыі

12 кастрычнік 2019  года    “РС” Ганна Соўсь Сяргей Антончык Глядзець камэнтары  Друкаваць Дэпутат Вярхоўнага Савету Беларусі 12-га скліканьня, адзін з арганізатараў і лідэраў рабочага руху Беларусі Сяргей Антончык — аўтар славутага антыкарупцыйнага дакладу, які скончыўся белымі плямамі ў газэтах… Read More ›

Сяргей Абламейка: Як Скірмунты ў 1907 годзе плянавалі адрадзіць ВКЛ з трыма сталіцамі. ВІДЭА

7 кастрычніка 2019 года, Радыё Свабода Раман Скірмунт на адпачынку ў Італіі, пачатак ХХ стагодзьдзя. Падзяліцца 31 3 20 Глядзець камэнтары  Друкаваць Сёньня — роўна 80 гадоў з дня забойства чалавека, роля якога ў беларускай гісторыі ўсё яшчэ належным чынам… Read More ›

Бэрсэрк, але не дэструктыўны. Хто такі Вітаўт Мартыненка

27 верасня 2019 года АА Вітаўт Мартыненка, 2013 год Глядзець камэнтары  Друкаваць Беларускаму журналісту і музычнаму крытыку Вітаўту Мартыненку 29 верасьня споўнілася б 60 гадоў. Да гэтай даты ў менскім Палацы культуры імя Шарко ладзяць акустычны канцэрт героі ягоных кніг:… Read More ›

Светлана Алексиевич: Беларусь никогда не станет русской

20 ліпеня 2019 года СВЕТЛАНА АЛЕКСИЕВИЧ Время нельзя остановить. Вожди не вечны. Нобелевский лауреат, писатель Светлана Алексиевич живет сейчас между Минском и Берлином. В интервью «МБХ медиа»Алексиевич, чьи книги вышли на 90 языках мира, рассказала о своей писательской «кухне», объяснила, почему Лукашенко такой же советский, как и Путин, и почему белорусский… Read More ›

Ці стаў Лукашэнка няўдачнікам

13 ліпень 2019, 09:03 Юры Дракахруст Аляксандар Лукашэнка галасуе на выбарах прэзыдэнта, 1994 Калі ён стаў незалежнікам? Ці прывёў ён Беларусь у тупік? Што будзе пасьля яго сыходу? Па гэтых пытаньнях у «Праскім акцэнце» спрачаюцца Валер Карбалевіч, Аляксандар Фядута і… Read More ›

Анкета на лета. Іван Кірчук: «У мае гады няшчасьця ўжо няма»

06 ліпень 2019, 09:00 Іван Кірчук, архіўнае фота  Друкаваць ​У летнім праекце Свабоды мы прадстаўляем анкеты цікавых і вядомых людзей. Сёньняшні рэспандэнт — лідэр этна-трыё «Тройца» Іван Кірчук. Хто гэта Беларускі музыка, фальклярыст, лідэр этна-гурту «Тройца», які ўдзельнічаў у 100… Read More ›

Зянон Пазняк: Беларускім мужчынам трэба рыхтавацца. Інтэрв’ю Н. Радзінай.

24 красавіка 2019 года ЗЯНОН ПАЗНЯК ФОТА: CHARTER97.ORG/ІВАН МЯЖУЙ Гэты вусаты страшна баіцца свайго народа. Сёння адзначае 75-гадовы юбілей лідар беларускага Адраджэння, старшыня Кансерватыўна-Хрысціянскай партыі БНФ Зянон Пазняк. Напярэдадні палітык даў інтэрвью галоўнай рэдактарцы сайта Charter97.org Наталлі Радзінай. – Спадар Зянон, найперш віншуем вас…. Read More ›

Пасьля дамовы Шарэцкага з Лукашэнкам Карпенка сказаў: «Гэта — канец»

Радыё Свабода 5 красавіка 2019 года Сяргей Навумчык Генадзь Карпенка ў часе сэсіі Вярхоўнага Савета 12-га скліканьня Падзяліцца 89 Глядзець камэнтары  Друкаваць Эпізоды жыцьця і сьмерці палітыка і навукоўцы Генадзя Карпенкі (1950-1999). 6 красавіка спаўняецца 20 гадоў зь дня сьмерці… Read More ›

«Паглынаньне Беларусі Расеяй ужо адбылося», — украінка, якая пайшла на фронт замест сына і мужа

15 САКАВІКА 2019 года Аляксей Знаткевіч Photo: svaboda.org (RFE/RL) Глядзець камэнтары  Друкаваць Аксана Якубава — маёр украінскай арміі, тры гады ваявала на Данбасе. Калі яна прыехала ў адпачынак у Кіеў у 2017 годзе, ёй спатрэбіўся курс рэабілітацыі ад посттраўматычнага сындрому…. Read More ›

20 фактаў пра Антона Луцкевіча, стваральніка БНР і прыхільніка Леніна

РС 29 студзеня 2019  года Васіль Дэ Эм Антон Луцкевіч Глядзець камэнтары  Друкаваць 29 студзеня спаўняецца 135 гадоў з дня нараджэньня аднаго з пачынальнікаў беларускага адраджэньня і беларускай дзяржаўнасьці Антона Луцкевіча. Антон Луцкевіч — беларускі палітычны і грамадзкі дзяяч, публіцыст, літаратурны… Read More ›

Прастата душэўная

Назіраючы за пагружэньнем цел беларусаў у вызначаныя адміністрацыяй вадзяныя купэльні падчас Хрышчэньня не перастаеш здзіўляцца наіўнасьці беларусаў: Гэта дата зьвязана з Хрышчэньнем у водах Іардан ракі толькі Хрыста і нікога болей. Акунаньне ў ваду не ёсць традыцыяй любой царквы. Купаньне… Read More ›

Аліна Страшкевіч: Як беларус з Падляшша стварае самую грунтоўную анлайн-бібліятэку беларускіх выданняў

Пра гісторыю і планы самай поўнай і самай вядомай анлайн-бібіліятэкі беларускіх кніг і выданняў kamunikat.org «Народная воля» распытала ў стваральніка партала, беластоцкага журналіста Яраслава Іванюка. Яраслаў Іванюк, фота ЗБС «Бацькаўшчына». — У 2000 годзе ў мяне нарадзіліся два дзіцяці, — смяецца… Read More ›

«Няма свабодных людзей і краіны». Што Алексіевіч сказала на цэнзураванай сустрэчы ў Менску

10 студзеня 2019 года ВС Сьвятлана Алексіевіч падчас сустрэчы Глядзець камэнтары  Друкаваць 9 студзеня ў гатэлі DoubleTree by Hilton прайшла адкрытая сустрэча з нобэлеўскай ляўрэаткай Сьвятланай Алексіевіч, якую ініцыявала ІТ-кампанія Andersen People. Першапачатковай умовай для ўдзелу журналістаў было патрабаваньне ўзгадняць… Read More ›

Лина Костенко. Поэтесса эпохи (укр.)

12 снежня 2018 года Анна Шестак, для Украинской правды    Безумовний класик, чиї твори давно увійшли до навчальних програм, стали піснями, символами, мемами й оточили нас з усіх боків. Безкомпромісна, принципова, вперта, вимоглива, горда. Часом різка, гостра, як бритва, з… Read More ›

20 нечаканых фактаў з жыцьця Багдановіча, якіх вы ня ведалі

9 снежня 2018 года Васіль Дэ Эм Максім Багдановіч, 1911 Падзяліцца 15 2 Глядзець камэнтары  Друкаваць Міхась Стральцоў у сваёй «Загадцы Багдановіча» пісаў: «Багдановіч, побач з Купалам і Коласам, — тое трэцяе вымярэньне, безь якога немагчымая пэрспэктыва. 3 Багдановічам нам стала… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Памятаючы продкаў. Да сканчэньня І-й сусьветнай вайны. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с. 11-15.

Свае ўражаньні аб такіх даўнішніх падзеях вырашыў звязаць з тым, што я ведаю, хоць і не з вялікімі дэталямі, а менавіта расказаць пра гэтую вайну праз лёс маіх дзядоў, Мурзёнка Сільвестра Ігнатавіча (1895-1992) і Мажэйка Генрыха Францавіча (1885-1945). PDF-file: Пётра… Read More ›

Сяргей Панізьнік: На беразе жыцця, на беразе Дзвіны. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с. 93-99.

Гэта было вясной 1988 года. Ад 17-га да 30-га траўня  па Дзвіне-Даўгаве праходзіла Экалагічная экспедыцыя пад дэвізам: “Мір – планеце, здароўе і моц – Зямлі!” Натхняльнікам гэтай міжнароднай падзеі быў Васіль Цімафеевіч Якавенка – празаік, публіцыст, грамадскі дзеяч. PDF-file: Сяргей… Read More ›

Сяргей Панізьнік: ПАМЯЦІ КАСТУСЯ КАЛІНОЎСКАГА (да 180-годдзя з дня нараджэння). Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с. 100-102.

  Рэвалюцыянер-дэмакрат, публіцыст, паэт Канстанцін Вікенцій сын Сямёна. Каліноўскі шляхецкага роду герба “Калінава” нарадзіўся 180 гадоў таму – 2 лютага 1838 года. Стаў кіраўніком нацыянальна-вызвольнага паўстання 1863-1864 гг.  Выдаваў “Мужыцкую праўду”. Аўтар “Лістоў з-пад шыбеніцы”. Не здрадзіў сваім ідэалам –… Read More ›

Сяргей Панізьнік: 95 год з дня нараджэння сп. Вольгі Грыцук. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с. 103-105.

Пра гэты юбілей сп. Вольгі Грыцук, найстарэйшага сябра ЗБК, нагадаў сп. С. Панізьнік. Як ён напісаў “9 кастрычніка 2018 года спаўняецца 95 гадоў ад нараджэння Вольгі, дачкі Васіля з роду Дуброўскіх – спадарыні Грыцук. Будзем памятаць мы, – не забудуць… Read More ›

Сяргей Панізьнік: Да 85-годдзя Ніны Янсанэ. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с.106-110.

 Ад рэдакцыі: Сп. С. Панізьнік даслаў матэрыялы, прысьвечаныя сваёй сястры. Ніна Янсанэ, дачка Сьцяпана Панізьніка, нарадзілася 21 лістапада 1933 года. Часопіс зьмяшчае нататкі сп. Н. Янсанэ, з унікальнымі здымкамі сп. С. Панізьніка.   PDF-file: Сяргей Панізьнік Да 85-годдзя Ніны Янсанэ

Сяргей Панізьнік:  Ва ўшанаванне 75-годдзя з дня нараджэння мастака Валерыя Дзевіскібы. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с.111-115.

Валерый Дзевіскіба (25.11.1943-19.10.2001), таленавіты чалавек з  трагічным лёсам, які вымушаны быў з’ехаць у 1992 г. з натхнённай Рыгі ў Новую Мільчу, “мастак з беларускай душой”, як сказаў пра яго Вячка Целеш. PDF-file: Сяргей Панізьнік Ва ўшанаванне 75-годдзя з дня нараджэння… Read More ›

Топ-9 хитов Игоря Лученка. 13 ноября на 81-м году жизни скончался белорусский композитор, народный артист СССР Игорь Лученок.

ИГОРЬ ЛУЧЕНОК Эти песни стали жемчужинами белорусской эстрады. 13 ноября на 81-м году жизни скончался белорусский композитор, народный артист СССР Игорь Лученок. Он создал ряд инструментальных и вокальных академических произведений, но больше всего запомнился как композитор-песенник. Euroradio.by вспоминает его песни, ставшие жемчужинами белорусской… Read More ›

Стэфан Кульчыцкі: Што мы ведаем пра аднаго з ініцыятараў стварэньня БАПЦ

  Радны БНР нарадзіўся 7 лістапада 1879 года. 7 лістапада 1879 года каля Ігумна нарадзіўся Стэфан Кульчыцкі – праваслаўны сьвятар, протаіерэй Менскай епархіі, радны БНР, адзін з ініцыятараў стварэньня Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы, піша сайт radabnr.org. Нарадзіўся ў вёсцы Дамовіцы, скончыў праваслаўную духоўную… Read More ›

Палута Бадунова — першая жанчына-пісьменьніца Беларускай Народнай Рэспублікі

Радыё”Свабода”, 20 кастрычнік 2018 года Палута Бадунова  Друкаваць У лістападзе ў Вільні мае выйсьці з друку першая кніга твораў Палуты Бадуновай. Гэтым будзе вернуты зь нябыту яшчэ адзін яскравы талент першай сакратаркі-міністаркі ўраду Беларускай Народнай Рэспублікі. «У палату № 3… Read More ›

«Хачу шоў каля Нацыянальнай біблітэкі». 22 гады таму беларус зьехаў у ЗША і стаў там вядомым мастаком

16.10.2018 Аляксандра Дынько Пётра Бярдоўскі Беларуса Пятра Бярдоўскага з-пад Горадні сьвет ведае як візуальнага мастака Zebbler. Цяпер ён жыве ў Бостане, займаецца мультымэдыйным мастацтвам, робіць сьветлавыя шоў, музыку, езьдзіць на гастролі і выступае на крутых фэстывальных пляцоўках. А ў 2007-м стаў… Read More ›

40 років його музику не визнавали: історія українця і найшвидшого піаніста світу

Ірина Андрейцівжурналістка, УП Дмитро Ларінфотограф 11 жовтня 2018 – Я 40 років був ніким, зеро! – каже про себе піаніст Любомир Мельник, у якого наразі триває світовий тур, в межах якого він дає концерти й в Україні.Він став відомим уже у поважному віці… Read More ›