Асьвета

На варце дзяржавы: самыя магутныя цытадэлі ВКЛ

  Як нашы продкі баранілі рубяжы сваёй Радзімы. У барацьбе з ворагамі на ўсходзе і на поўдні літвіны апіраліся не толькі на адвагу і мужнасць сваіх палкоў, але і на фартыфікацыйныя ўмацаванні. Ліцвінскія цытадэлі ўтваралі цэлыя абарончыя сістэмы, якія падтрымліваліся… Read More ›

Мінадукацыі ўступіла ў палеміку з беларускімі гісторыкамі. Яму адказвае кандыдат гістарычных навук Аляксандр Пашкевіч

Пётра Сергіевіч. Кастусь Каліноўскі сярод паўстанцаў. «Наша Ніва» паведамляла, што ў новыя беларускія падручнікі па рускай літаратуры для 8 класа з расійскіх аналагаў перакачавала фармулёўка для паўстання 1863—1864 года. Яго там называюць «польскім», хоць у папярэдніх версіях беларускага падручніка і нават у… Read More ›

Павел Церашковіч пра мову і нацыю: Беларусь — не Ірландыя. Наша мадэль — фінская

На просьбу Радыё Свабода спрэчку паміж прафэсарам Аляксандрам Краўцэвічам і журналістам Беларускай службы Радыё Свабода Юрыем Дракахрустам пра будучыню беларускай мовы і нацыі камэнтуе заснавальнік і шматгадовы загадчык катэдры этналёгіі, музэялёгіі і гісторыі мастацтва гістарычнага факультэту БДУ (2001-2008), былы прафэсар і старшыня… Read More ›

20 нечаканых фактаў з жыцьця Багдановіча, якіх вы ня ведалі

9 снежня 2018 года Васіль Дэ Эм Максім Багдановіч, 1911 Падзяліцца 15 2 Глядзець камэнтары  Друкаваць Міхась Стральцоў у сваёй «Загадцы Багдановіча» пісаў: «Багдановіч, побач з Купалам і Коласам, — тое трэцяе вымярэньне, безь якога немагчымая пэрспэктыва. 3 Багдановічам нам стала… Read More ›

Ад Вітаўта да Баторыя: гісторыя артылерыі ВКЛ

Моц гарматаў нашых продкаў адчулі на сабе маскоўскія войскі ў Аршанскай бітве. Менавіта гэтую бітву князь Канстанцін Астрожскі перамог пры пісьменным і масаваным ужыванні гарматаў і пішчаляў. У сярэднія вякі вытворчасць гарматаў у Вялікім Княстве Літоўскім, як і ва ўсёй Еўропе, была… Read More ›

Слуцкае паўстанне. Успаміны камандзіра Слуцкай брыгады, капітана Антона Сокал-Кутылоўскага «Аб збройным змаганні Случчыны даведаліся шмат якія народы»

  Спогады камандзіра Слуцкай брыгады. Сайт jivebelarus.net апублікаваў успаміны капітана Антона Сокал-Кутылоўскага. Я маю шчасьце і гонар сёньня падзяліцца з вамі сваімі асабістымі ўспамінамі, што мне давялося чуць, бачыць і перажываць ў зьвязку з Слуцкімі падзеямі. 24 гады таму назад у лістападзе месяцы… Read More ›

Алексей Широпаев: Москва выполняла работу ордынской комендатуры на русских землях

АЛЕКСЕЙ ШИРОПАЕВ ФОТО С САЙТА OTRAGENIYA.COM.UA Таков исторический геном современной российской власти. Иван Грозный – фигура матричная. Именно он предопределил «наше все»: тип государства, характер его взаимоотношений с народом, с внешним миром и даже «с Богом». Если и можно говорить… Read More ›

Сяргей Шупа: Прафэсар Сьмілавіцкі: «Галакост — неад’емная частка трагедыі ўсёй Беларусі»

24 лістапада 2018 года, Радыё “Свабода”   Памінаньне ахвяраў Галакосту. Менск, 26 студзеня 2017 году   Ня варта лічыць мэмарыялізацыю Галакосту справай толькі саміх яўрэяў, гісторыя беларускіх яўрэяў — неад’емная частка гісторыі Беларусі, лічыць кіраўнік праекту «Гісторыя яўрэяў у Беларусі»… Read More ›

Каляндар важнейшых дат у жыцьці беларусаў у 2019 годзе:  Юбілейныя дні нараджэньня паэтаў і пісьменьнікаў; Каляндар гістарычных дат. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с.116-122.

    Юбілейныя дні нараджэньня паэтаў і пісьменьнікаў   СНЕЖАНЬ 2018   220-годдзе з дня нараджэння Адама Міцкевіча 100-годдзе з дня нараджэння Кастуся Кірэенкі 95-годдзе з дня нараджэння Анатолія Вялюгіна     СТУДЗЕНЬ 2019   150-годдзе з дня нараджэння Ядвігіна… Read More ›

Piotra Murzionak: Does Belarusian-Ukrainian Civilization Belong to the Western or the Latin Civilization?  (abstracts, magazine “CULTURE, NATION”, November 2018, issue 22, p.16-30, www.sakavik.net)

The aim of this article is to further develop the idea of the existence of a distinct Belarusian-Ukrainian/Western-Ruthenian civilization, to define its place among Western sub-civilizations, as well as to argue against the designation of Belarus and Ukraine as belonging… Read More ›

Як студэнты мянялі лёс Беларусі

17 лістапада 2018 года, Радыё Свабода Студэнцкае таварыства “Майстроўня” ў 1981 годзе Таварыства філяматаў. Падрыхтавалі ўсясьветна вядомых навукоўцаў і літаратараў Пас Дамейка, праўнучка Ігната Дамейкі каля помніка Адаму Міцкевічу ў Менску ​Што рабілі: У 1817 годзе студэнты Віленскага ўнівэрсытэту Адам… Read More ›

Стэфан Кульчыцкі: Што мы ведаем пра аднаго з ініцыятараў стварэньня БАПЦ

  Радны БНР нарадзіўся 7 лістапада 1879 года. 7 лістапада 1879 года каля Ігумна нарадзіўся Стэфан Кульчыцкі – праваслаўны сьвятар, протаіерэй Менскай епархіі, радны БНР, адзін з ініцыятараў стварэньня Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы, піша сайт radabnr.org. Нарадзіўся ў вёсцы Дамовіцы, скончыў праваслаўную духоўную… Read More ›

Топ-7 старейших городов Беларуси

Charter97.org Многие белорусские города насчитывают в буквальном смысле слова многовековую, если не тысячелетнюю историю. И с каждым связаны многочисленные местные легенды и предания, не говоря уже о более чем интересных исторических фактах, пишет np.by. Полоцк Патриарх среди городов, о которых сохранилось… Read More ›

«Партызанская школа». Як Коласаўскі ліцэй пражыў 15 гадоў у падпольлі

17 кастрычніка 2018 года, Радыё “Свабода” Ігар Карней Уладзь Грыдзін Тут усё ня так, як у звычайнай школе. Пачатак і заканчэньне ўрокаў «адбіваюць» дзедаўскім спосабам — ручным званочкам. Настаўнікі раніцай чысьцяць і вараць бульбу, каб у абед сесьці за агульны… Read More ›

Как отыскать свою родословную до XVIII века и кем в ВКЛ были бояре

Возможность отыскать свою родословную и составить родословное дерево на несколько столетий могут не только потомки выдающихся магнатских родов. И это даже несмотря на многочисленные войны и лихолетья, которые прошлись через Беларусь.    Об этом в беседе с генеалогическим порталом Radawod.by… Read More ›

China fossil tells new supercontinent story

By Mary Halton Science reporter, BBC News Image copyrightZHANG ZONGDAImage captionArtist’s impression: Lingwulong shenqi means the “amazing dragon” of Lingwu A newly discovered dinosaur may be re-writing China’s geological history, according to recent findings. The latest addition to the family of… Read More ›

Гісторык Уладзімір Падалінскі: «Нашыя продкі перамагалі любых суседзяў»

22.07.2018,  “Хартыя 97” Гісторык – пра самыя знакамітыя бітвы часоў ВКЛ У часы Вялікага Княства Літоўскага ніхто з суседзяў не назваў бы тамтэйшых жыхароў «памяркоўнымі». Нашы продкі вельмі часта хадзілі ў паходы і давалі жару ўсім: крыжакам і шведам, татара-манголам… Read More ›

АНДРЕЙ ИЛЛАРИОНОВ: Великолепная семерка – Семь важнейших принципов Западной цивилизации.

22 ліпеня 2018 года, “Хартыя 97” Пожалуй, именно сейчас, когда мир пытается прийти в себя после Хельсинкского политического землетрясения, имеет смысл последовать совету oleg_butenko и в отдельном постинге привлечь внимание к состоявшемуся в этом блоге обмену мнениями о том, что… Read More ›

Население ЕС возросло до 512 млн человек: больше всего проживают в Германии и Франции

“Европейская правда” ВТОРНИК, 10 ИЮЛЯ 2018, 12:18 2 Население стран Европейского Союза оценивается в 512 600 000 человек по состоянию на 1 января 2018 года. Год назад количество жителей стран ЕС составляла 511 500 000 человек. Такие данные приводит Eurostat.  

Іна Студзінская: У чым унікальнасьць новага падручніка па беларускай мове для студэнтаў-мэдыкаў

Радыё “Свабода”, 7 ліпеня 2018 года Новы падручнік ад Віктара Варанца Глядзець камэнтары Друкаваць Пабачыў сьвет новы падручнік па беларускай мове для студэнтаў-мэдыкаў «Беларуская мова. Прафесійная лексіка для медыкаў». Ягоны аўтар Віктар Варанец, намесьнік дэкана мэдыка-псыхалягічнага факультэту Горадзенскага дзяржаўнага мэдычнага ўнівэрсытэту,… Read More ›

Мікалай Нікалаеў: Як імператар Аляксандр ІІ спрычыніўся да беларускага нацыянальнага праекта

29 красавіка спаўняецца 200 год ад нараджэння расійскага імператара Аляксандра ІІ — адзінага, якому быў прысвечаны верш па-беларуску. Аляксандр ІІ. З маладым царом у Літве і Польшчы звязвалі надзеі. Старэйшы сын цара Мікалая І, ён заняў трон пасля смерці бацькі… Read More ›

Протаіерэй Сяргей Лепін: Калі б не БНР, была б яшчэ пара-тройка абласцей захад ад Смаленска

Афіцыйна Беларуская Праваслаўная Царква 100-годдзе Беларускай Народнай Рэспублікі не адзначала, каб пазбегнуць «палітызацыі» царкоўнага жыцця, што, мякка кажучы, спадабалася нешматлікім з тых, для каго незалежнасьць Беларусі з’яўляецца каштоўнасцю, як і спробы яе аб’яўлення ў 1918 годзе. Аднак старшыня Сінадальнага інфармацыйнага аддзела БПЦ (фактычны прэс-сакратар)… Read More ›

ПАМЯТНЫЯ ДАТЫ 2018 года ад Сяргея Панізьніка. Часопіс “КУЛЬТУРА. НАЦЫЯ”, №21, сакавік 2018, с. 56-78. 

  Збіраць пачнем зярно к зярняці Былое ў думках ускрашаць… Янка Купала (1913 г.)   1100 – ад пачатку існавання “Шляху з варагаў у грэкі”, асноўнага міжнароднага гандлёвага і палітычнага шляху Русі, які злучаў Паўночную Русь з Паўднёвай, Прыбалтыку і… Read More ›

Георгій Галенчанка: Чаму Скарына не наважыўся выдаць Біблію народнай мовай

“Наша Ніва”, 13 студзеня 2018 года 2017 быў годам вялікага юбілею Скарынавай Бібліі. Але, аказваецца, пра самога Скарыну мы ведаем зусім мала, кажа доктар гістарычных навук Георгій Галенчанка. Вакол імя Скарыны болей міфаў, створаных папулярызатарамі, чым правераных звестак. Некаторымі сваімі… Read More ›

Максім Ляшко: Як Беларусь адзначыць стагоддзе БНР на дзяржаўным узроўні — спіс мерапрыемстваў 

 “Наша Ніва”, 15 студзеня 2018 года У 2018 годзе спаўняецца сто гадоў з дня абвяшчэння незалежнасці Беларускай Народнай Рэспублікі. Гэтая падзея стала рашучым крокам беларускага нацыянальнага руху. Хоць дабіцца канчатковай незалежнасці дзеячам БНР не ўдалося, але яны першымі заклалі ідэю… Read More ›

Ігар Смалянчук: 8 тэзісаў пра шлях да БНР

13 студзеня 2018 года Прафэсар, гісторык Алесь Смалянчук Падзяліцца Глядзець камэнтары Друкаваць Прафэсар, гісторык Алесь Смалянчук прымеркаваў да 100-годзьдзя БНР тры лекцыі, якія пачаў чытаць у Горадні ў Цэнтры гарадзкога жыцьця. Паводле яго, юбілей БНР — нагода паразважаць пра эвалюцыю… Read More ›

Ганна Севярынец: «Чаму ў праграмах «Барадзіно» ёсць, а «Пахне чабор» няма?» Настаўніца рускай мовы напісала адкрыты ліст міністру адукацыі

Наша Ніва   5 студзеня 2018 года Настаўніца рускай мовы і літаратуры са Смалявіч Ганна Севярынец напісала адкрыты ліст, у якім распавядае пра катастрафічную сітуацыю з вывучэннем беларускай літаратуры ў школе. З праграм незаўважна знікаюць найлепшыя творы, якія мусіць ведаць і… Read More ›

ГЕНРЫХ ДАЛІДОВІЧ: Як стваралася БНР

pawet.net 5 студзеня 2018 года Пра перыпетыі ўтварэння беларускай дзяржавы напісана нямала. За межамі Беларусі і тут, у нас. Літаральна да 1990-х гадоў, бадай, усё гэтае мела супрацьборны характар: адны нападалі на адных, у некаторым сэнсе – свае ж на… Read More ›

Часопісу “Культура. Нацыя” споўнілася 5 гадоў. У сьнежні 2017 года выйшаў 20-ты нумар часопіса.

Дарагія сябры! Увесь нумар часопіса ў PDF-файле глядзіце тут: NUMAR 20 Рэдакцыя часопіса рада падзяліцца з вамі прыемнай навіной.  Выйшаў 20-ты нумар часопіса, дзякуючы вашай падтрымцы і разуменьню. Часопіс будзе працягваць як і раней сваю працу на карысьць беларускасьці. Прысылайце… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Сьвядомае паўстаньне за незалежную Беларусь. Часопіс “Культура. Нацыя”, №20, сьнежань 2017, с. 25-38.

Пётра Мурзёнак Слуцкі збройны чын адбыўся ў канцы 1920 года (27 лістапада – 31 сьнежня), у час, калі ішла польска-савецкая вайна. Падчас паўстаньня прайшлі баі паміж беларускімі сіламі, прыхільнымі да Беларускай Народнай Рэспублікі (БНР), і Чырвонай Арміяй. 27 лістапада беларусы… Read More ›

Важнейшыя юбілейныя даты ў жыцьці беларусаў  у 2017. Часопіс “Культура. Нацыя”, №20, сьнежань 2017, с. 80-82.

  1155 год Полацку (у 862 годзе ўпамінаньне ў “Летапісу мінулых год”) 950 гадоў Мінску (у 1067 годзе ўпамінаньне ў “Летапісу мінулых год”)  655 гадоў назад (1362) войскі Вялікага княства Літоўскага на чале з Альгердам разграмілі аб’яднаныя сілы Залатой Арды… Read More ›

5 сьнежня 1917 года пачаў працу Першы Усебеларускі з’езд, які адчыніў новую старонку Беларускай дзяржаўнасьці

  5 сьнежня 1917 года пачаў працу Першы Усебеларускі з’езд Першы Ўсебеларускі з’езд, які адбыўся 5-17 сьнежня 1917 года ў Мінску і на якім прысутнічалі дэлегаты з усяго краю – 1167 дэлегатаў з правам рашаючага голаса і 705 дэлегатаў з… Read More ›

Як 100 гадоў таму выглядала першая сталіца ВКЛ

Чым гандлявалі на наваградзкім рынку, як выглядаў цэнтар гораду, што можна было ўбачыць з Замкавай гары і іншыя цікавінкі гораду. У Нацыянальнай бібліятэцы Польшчы захоўваюцца сотні старых фатаздымкаў Наваградку. Некалькі гадоў таму бібліятэка пачала разьмяшчаць некаторыя зь іх у сеціве…. Read More ›

Под звездным небом: 16 мест Беларуси, которые стоит увидеть

20 кастрычніка 2017 В век биткоинов и смартфонов мы еще можем видеть артефакты истории. 14 Для многих читателей история Беларуси ассоциируется с десятком событий и несколькими отреставрированными памятниками, которые поддерживаются в хорошем состоянии. Но если отойти чуть в сторону от протоптанных туристических тропинок, можно увидеть памятники архитектуры, которые с удивительной… Read More ›

Военная слава белорусов: 12 крупнейших побед нашей истории

20.10.2017 Белорусы всегда отличались своим боевым духом. 2 «Радыё Рацыя» собрала 12 наиболее значимых побед в нашей истории. Осень 1362 – Битва на реке Синие Воды Закончилось победой войска Литовского королевства под управлением великого князя Ольгерда над войсками трех татарских правителей Подольской земли… Read More ›

Як БНР змагалася за дзяржаўнасьць і тэрыторыю

9 кастрычніка 2017 года Знойдзены унікальныя архіўныя дакумэнты з подпісамі Лёсіка і Луцкевіча. Карэспандэнтка «Свабоды» знайшла ў кіеўскіх архівах унікальныя матэрыялы пра супрацоўніцтва амаль 100 гадоў таму паміж новаабвешчанымі БНР і УНР. Дакумэнты падпісаныя Язэпам Лёсікам і Антонам Луцкевічам. За час свайго існаваньня Беларуская Народная Рэспубліка… Read More ›

Смоленская земля — островок Беларуси в России

8 кастрычніка 2017 года В составе ВКЛ Смоленская земля провела один из самых блестящих периодов своей истории. 0 История России — история ее различных, самых разнообразных земель. Некоторые из них никогда до 20-х годов прошлого века даже не считались частью… Read More ›

Важнейшыя юбілейныя даты ў жыцьці беларусаў  у 2017 Часопіс “Культура. Нацыя”. №19, верасень 2017

1155 год Полацку (у 862 годзе ўпамінаньне ў “Летапісу мінулых год”)   950 гадоў Мінску (у 1067 годзе ўпамінаньне ў “Летапісу мінулых год”)   655 гадоў назад (1362) войскі Вялікага княства Літоўскага на чале з Альгердам разграмілі аб’яднаныя сілы Залатой… Read More ›