Асьвета

На занядбанай магіле скульптара-паўстанца Генрыка Дмахоўскага паставілі душэўны помнік

Напярэдадні дня смерці паўстанцкага камісара Дзісенскага павета сусветна вядомага скульптара Генрыка Дмахоўскага (загінуў 26 мая 1863 года — у баі з карнікамі «васьмю кулямі прашыты») на магіле героя з’явіўся годны велічны помнік. Магіла, дзе Дмахоўскі пахаваны разам з двума невядомымі… Read More ›

Турыстычныя перліны Беларусі 100 гадоў таму. ФОТАГАЛЕРЭЯ

Радыё Свабода.  Друкаваць У Нацыянальнай бібліятэцы Польшчы захоўваюцца чорна-белыя фотаздымкі Заходняй Беларусі 1920-1930-х гадоў. Дзякуючы ім, сёньня можна пабачыць, як амаль 100 гадоў таму выглядалі самыя папулярныя турыстычныя кропкі сёньняшняй Беларусі. Пінск – перліна беларускага Палесься. Прамэнада над Пінай Зубр… Read More ›

Сяргей Панізьнік: Мацярык Мацярок – Бацькаўшчына Бацькоў                    (юбілярам 2020 года прысьвячаецца). Часопіс “Культура. Нацыя”, №25, красавік 2020, с.11-18. www.sakavik.net

  25-га нумар часопіса мы пачынаем з віншаваньняў юбілярам. У гэтым годзе беларуская грамадскасць будзе адзначаць круглыя даты нараджэньняў цэламу шэрагу знакамітых людзей, якія зрабілі, кожны ў свой час, значны ўклад у развіццё беларускай нацыі. Добры напамін пра гэтых людзей… Read More ›

Кацярына Музычэнка, Ларыса Скрыпко, Ігар Пракаповіч: Арганная культура Пастаўскага краю. Часопіс “Культура. Нацыя”, №25, красавік 2020, с.47-59. www.sakavik.net

  Культура Беларусі багатая і шматаблічная ў розных сваіх праявах. Наша краіна мае грунтоўныя традыцыі і змястоўную спадчыну ў архітэктуры, літаратуры, фальклоры, народным мастацтве, танцах, адзенні і іншых напрамках. Адным з важных накірункаў развіцця культуры з’яўляецца музыка і звязаныя з… Read More ›

Дар’я Данілевіч, Аліса Януш, Ігар Пракаповіч:  Cпадчына роду Друцкіх-Любецкіх на Пастаўшчыне. часопіс “Культупа. Нацыя”, №25, красавік 2020б с.96-118. www.sakavik.net

У артыкуле прадстаўлены вынікі даследавання спадчыны Друцкіх-Любецкіх на Пастаўшчыне. Друцкія-Любецкія, славуты род на абсягах ВКЛ, Рэчы Паспалітай і Расійскай імперыі, пакінуў багатую культурную спадчыну на тэрыторыі паўночна-заходняй Беларусі. Пасля прадстаўнікоў пастаўскай галіны гэтага роду такіх як Ануфрый, Ігнацый Станіслаў, Уладзімір… Read More ›

Piotra Murzionak, Zina Gimpelevich:   Belarusian Institute of Science and Art, Canada in 1967-2019      (abstracts)                                                                                                  (web-magazine “Culture. Nation”, issue 25, April 2020, p.32-46, www.sakavik.net)

The activities of the Institute (BINIM, Canada) are highlighted in the early period, in 1986-2016, and in the current period (since 2017).  The article includes: the history of the BINIM, Canada; the participation of the members of the Institute in… Read More ›

Аleg Rudakou: About the presentation of the film “Benedict Dybovski. Secrets of the Sacred Sea” and A.Rudakov’s book “Essays, Stories and Tales of Belarusians of the Irkutsk Region” (abstracts) (magazine “CULTURE. NATION”, April 2020, issue 25, pp.124-127, http://www.sakavik.net)

  The Irkutsk Belarusian club “Kryvichy” organized two presentations in March 2020: the film “Benedict Dybovski. Secrets of the Sacred Sea” (project “100 Names of Belarus”), and the book by A.Rudakov “Essays, Stories and Tales of Belarusians of the Irkutsk… Read More ›

Дарья Данилевич, Алиса Януш, Игорь Прокопович    Наследие рода Друцких-Любецких в Поставском районе (резюме)

(журнал «Культура. Нацыя», апрель 2020, выпуск 25, с.96-118, http://www.sakavik.net) В статье представлены результаты изучения наследия Друцкого-Любецкого в Поставском районе. Друцкие-Любецкие, известный род на территории ВКЛ, Содружества Двух Народов и Российской империи, оставили богатое культурное наследие на территории северо-западной Беларуси. Представители… Read More ›

Олег Рудаков:  О презентации фильма «Бенедикт Дыбовский. Тайны Священного моря» и книги А.Рудакова «Очерки, рассказы и сказки белорусов Иркутской области» (резюме)

(журнал «Культура. Нацыя», апрель 2020, выпуск 25, с.124-127,  www.sakavik.net) Иркутский Белорусский клуб «Крывічы» организовал в марте 2020 две презентации: фильма «Бенедикт Дыбовский. Тайны Священного моря» (проект «100 имен Беларуси») и книги А.Рудакова «Очерки, рассказы и сказки белорусов Иркутской области». Бенедикт… Read More ›

Ад Гусоўскага да Быкава. Мастак намаляваў паўсотні партрэтаў выбітных беларусаў

12 красавіка 2020 года  Радыё Свабода Ігар Карней Берасьцейскі мастак Уладзімер Скамарошчанка і яго працы  Друкаваць Берасьцейскі мастак Уладзімер Скамарошчанка стварыў галерэю вядомых асобаў, якія цягам тысячагодзьдзя былі славай беларускага краю. Агулам — больш за паўсотні партрэтаў. Яны зробленыя алоўкам… Read More ›

Цуды Беларусі. 7 азёраў з самай маляўнічай берагавой лініяй

7 ЦУДАЎ БЕЛАРУСІ 29 сакавік 2020, 09:00 ЯШ Photo: svaboda.org (RFE/RL) Глядзець камэнтары  Друкаваць У Беларусі больш за дзесяць тысяч азёраў. Асобныя зь іх маюць амаль дасканалую форму — Сьвіцязь на Горадзеншчыне ці Божае вока на Браслаўшчыне. Дзевяць азёраў на… Read More ›

Часопіс “Культура.Нацыя” віншуе чытачоў са святам 25 сакавіка! Змяшчаем артыкул Вінцука Вячоркі: “Воля і Незалежнасць”

Радыё Свабода ВІНЦУК ВЯЧОРКА Як складалася традыцыя святкавання 25 сакавіка. Перачытваю мову дакумэнтаў Рады БНР 1918 году. Імкліва знаходзіліся патрэбныя словы, і калі б гісторыя нашае незалежнае дзяржавы не была перапыненая гвалтам — ужо ў пачатку 1920-х мы б мелі… Read More ›

Цуды Беларусі

Цуды Беларусі. 7 раскошных палацаў у маляўнічым асяродзьдзі 07 сакавік 2020, 09:00 ЯШ Палацава-паркавы ансамбль Умястоўскіх у Жамыславе Photo: Сяргей Плыткевіч, planetabelarus.by (Courtesy Photo) Падзяліцца Глядзець камэнтары  Друкаваць Садоўнікі мінулых стагодзьдзяў умелі падкрэсьліць прыродную прыгажосьць, якая засталася ў спадчыну сучаснай Беларусі. Маляўнічыя ўзгоркі, нізіны, лагчыны,… Read More ›

Дзьмітры Гурневіч: «У беларускага іншадумства быў свой шлях». На Захадзе выйшла кніга пра нязгодных у Беларусі

04 сакавік 2020 Беларускія мастакі ў гасьцях у Ларысы Геніюш Падзяліцца Глядзець камэнтары  Друкаваць Савецкую Беларусь часта называюць самай ляяльнай з усіх савецкіх рэспублік, з найменшым узроўнем нязгоды і пратэсту. А ўсё таму, што беларускія іншадумцы мелі зусім іншыя мэты,… Read More ›

The New York Times распавёў 15 анекдотаў пра СССР

Яны былі забароненыя савецкай уладай. Анекдотаў пра Крэмль легіён. У першыя гады савецкай улады, калі яшчэ не была ўсталяваная таталітарная дыктатура, людзі ў краіне самі распавядалі адзін аднаму такія анекдоты. Але потым жартаваць пра СССР стала небяспечна, і гэтыя анекдоты… Read More ›

Цуды Беларусі. 7 велічных гарадзішчаў, на якія варта падняцца

22 лютага 2020 года ЯШ Photo: Сяргей Плыткевіч, planetabelarus.by (Courtesy Photo)   Сярод археалягічных помнікаў Беларусі асабліва ўражваюць велічныя гарадзішчы. Іх часта называюць замкавымі гарамі, бо цэнтрам умацаванага паселішча быў замак. Узгоркі колішніх фарпостаў і старых дзядзінцаў, разьмешчаныя ў маляўнічых… Read More ›

Белорусские зарплаты. Что там в среднем?

20.02.2020 Размер средней заработной платы в числе наиболее часто обсуждаемых вопросов сферы экономики. Здесь и частный интерес — сравнить себя с другими, и общественный — посмотреть, как выполняются обещания правительства. Но зачастую такие сравнения и оценки вызывают ещё больше вопросов…. Read More ›

Якімі словамі беларусы называюць Каляды. Моўная мапа.

  Чаму ў адных мясьцінах зімовыя сьвяты называюць Каляды, а ў іншых — Раство? Свабода працягвае праект „Моўныя мапы“. Слова Каляды нашыя далёкія продкі пазычылі ў рымлянаў яшчэ ў старажытнасьці. Calendae на лацінскай мове азначае першы дзень месяца або сьвята пачатку году. У… Read More ›

Юры Грыбоўскі: Алесь Махноўскі (1902 – 1967) (часопіс «КУЛЬТУРА. НАЦЫЯ», сьнежань 2019, №24, с.22-37), www.sakakavik.net

    Беларускі нацыянальны рух мае ўсе падставы, каб ганарыцца многімі сваімі сынамі і дочкамі. Сярод іх знаходзяцца постаці, якія з’яўляюцца добра вядомымі даследчыкам і ўсім тым, хто цікавіцца гісторыяй Беларускага Адраджэння. Ёсць аднак і тыя, хто заслугоўвае не меншай… Read More ›

Язэп Квач: Маміны словы (часопіс «КУЛЬТУРА. НАЦЫЯ», сьнежань 2019, №24, с.46-67), www.sakakavik.net

PDF-file Язэп Квач Маміны словы Мая праца “Маміны словы” названа так не толькі таму, што любоў і павагу да роднай мовы я пераняў з малаком маці. Яшчэ яна была ў мяне, як найаўтарытэтнейшы кансультант, бо я чуў месцамі толькі “звон”… Read More ›

Каляндар важнейшых дат у жыцьці беларусаў у 2019 годзе (часопіс “Культура. Нацыя”, №24, сьнежань 2019, с.177-183). www.sakavik.net

Юбілейныя дні нараджэньня паэтаў і пісьменьнікаў   СТУДЗЕНЬ 2019   150-годдзе з дня нараджэння Ядвігіна Ш. 120-годдзе з дня нараджэння Міхася Лынькова 115-годдзе з дня нараджэння Алеся Якімовіча     ЛЮТЫ 2019   105-годдзе з дня нараджэння Аркадзя Куляшова  … Read More ›

Пётра Мурзёнак: На полпути к К. Калиновскому (слово редактора, журнал «Культура. Нация», №24, декабрь 2019, с. 13-17,  www.sakavik.net)

Читая возвышенные статьи о перезахоронении останков повстанцев 1863-1864 гг. в Вильнюсе (22 ноября 2019 года) и непосредственно наблюдая за событием, можно было заметить без очков присутствие многих беларусов и бело-красно-белых флагов во время церемонии. Естественно, что эмоционально все беларусы, которые… Read More ›

Ирина Хадаренко: Зваться людьми (резюме, журнал «КУЛЬТУРА. НАЦИЯ», декабрь 2019, выпуск 24, стр.18-21, www.sakavik.net)

Автор описывает существующие трудности с определением национальной идеи. Она утверждает, что нация связана не только с гражданством, а национальная идея это не историческое ядро ​​формирования этнической группы, не набор ярких эмоциональных лозунгов и не направление развития общества. Это своего рода… Read More ›

Юрий Грибовский: Алесь Махновский (1902-1967) (резюме, журнал «КУЛЬТУРА. НАЦИЯ», декабрь 2019, выпуск 24, стр. 22-37, www.sakavik.net)

Алесь Махновский (1902-1967), белорусский общественный деятель и педагог, принадлежит к известным белорусским национальным деятелям, походившим из Латгалии (Латвия). Он окончил белорусские педагогические курсы в Двинске в 1923 году и работал учителем в нескольких белорусских школах в Латгалии (1923-1934). В 1941-1944 … Read More ›

Язеп Квач: Мамины слова (резюме, журнал «КУЛЬТУРА. НАЦИЯ», декабрь 2019, выпуск 24, стр. 46-67, www.sakavik.net)

Автор представляет около 220 слов местных диалектов, собранных в Шарковщинском и Глубокском районах Витебской области Республики Беларусь. Даются не только слова и их толкование, но также и контекст, в котором они используются в повседневной речи. Эти маленькие диалоги, написанные намеренно… Read More ›

Дзьмітры Гурневіч: У бой за Случчыну. Мінімум фактаў, якія варта ведаць пра Слуцкі збройны чын

27 лістапада 2019 года, Радыё Свабода Паўстанцы атамана Лукаша Сяменіка (у цэнтры). Па правую руку ад яго Юрка Моніч. За ім Васіль Муха. Вёска Вялікае Стахава, 1919 г. Глядзець камэнтары  Друкаваць Сёньня адзначаюцца 99-я ўгодкі пачатку Слуцкага паўстаньня за незалежнасьць… Read More ›

Іна Студзінская: Як беларускія эмігранты паверылі Сталіну. Выйшла кніга пра «дзяцей Францыі».

23 ЛІСТАПАД 2019 г.                           svaboda.org  Глядзець камэнтары  Друкаваць У Менску прэзэнтавалі кнігу журналіста Свабоды Валера Каліноўскага «Дзеці Францыі. Гісторыі сем’яў, якія паверылі Сталіну» — пра беларусаў, якія ў… Read More ›

 Петр РУДКОВСКИЙ: Слабая национальная идентичность — стратегическая ошибка Лукашенко

naviny.by Слабая национальная идентичность — это благоприятная почва для российской пропаганды, усиления русского мира и роста антизападных настроений. То, что Александр Лукашенко на протяжении долгого времени игнорировал значение национальной культуры, было его стратегической ошибкой. Но это была также ошибка некоторых… Read More ›

Ігар Карней: Зьнікла, але зафіксавана. Страчаная гісторыя Беларусі на здымках салдатаў Германскай імпэрыі

10 лістапада 2019 года, Радыё Свабода Брукаваная аўтэнтыка Ліды, 1917. На другім пляне — галоўная сынагога, пабудаваная ў 1896 годзе. Згарэла пасьля нямецкага бамбаваньня ў чэрвені 1941-га, сьцены пазьней разабраныя Photo: Фота з калекцыі Ўладзімера Багданава (Courtesy Photo) Падзяліцца Глядзець камэнтары  Друкаваць Мноства незахаваных архітэктурных помнікаў,… Read More ›

Эпоха Ольгерда: как ВКЛ стало самой могучей державой Европы

  Кревский князь вписал свое имя золотыми буквами в историю Беларуси. Летописцы пишут о нем как о выдающемся политическом деятеле, талантливом полководце, который был «разумен и любомудр, и крепок, мужествен бяше смысл мног стяжа… тем и умножися княжениа его, якоже… Read More ›

У Лідзе паставілі помнік Гедзіміну. ФАТАФАКТ

Радыё “Свабода” 12 жнівень 2019, 16:29АБНОЎЛЕНА 12 жнівень 2019, 16:37 ТТ Помнік Гедзіміну ў Лідзе Падзяліцца 7 45 Глядзець камэнтары  Друкаваць ​У Лідзе паставілі помнік Гедзіміну. Адкрыюць яго 7 верасьня падчас Дня гораду. Гедзімін — вялікі князь літоўскі ў 1316–1341 гадах,… Read More ›

Архелологи под Лепелем сделали сенсационную находку

10.07.2019, 23:01 ИЛЛЮСТРАЦИОННОЕ ФОТО В Беларуси такие находки можно пересчитать по пальцам. Сенсационную находку обнаружила археологическая экспедиция во время раскопок недалеко от деревни Веребки Лепельского района. Останки человека, который жил, предположительно, на рубеже каменного и бронзового веков, выкопали на стоянке… Read More ›

История ВКЛ: Чем белорусы отличаются от русских

4 мая 2019 года Средневековое белорусское государство было передовым бастионом на границе с Московией. В последнее время россиян неприятно удивили заявления ряда авторов новейших публикаций (книг, статей, материалов в интернете) о том, что больше всего в прошлом Москва воевала не… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Куды завялі цябе – беларус? Часопіс “Культура. Нацыя”, красавік 2019, №23, с. 12-23.

      Пасля афганскай аванцюры, развалу КПСС і СССР, лёс падарыў Беларусі ў 1990 годзе яшчэ адзін шанс адбудаваць незалежную, самастойную і суверэнную краіну. Фармальна так выглядае. Аднак, па сутнасці, як і іншыя малыя і сярэднія пост-савецкія рэспублікі, Беларусь… Read More ›

Сяргей Панізьнік: Пра беларускія мерыдыяны, украінскія паралелі, львоўскі экватар. ПАМЯТНЫЯ  ДАТЫ  2019 года. Часопіс “Культура. Нацыя”, красавік 2019, №23, с. 87-105.

  990 гадоў ад нараджэння Усяслава Чарадзея, сына Брачыслава, унука Рагнеды (29.07.1029 – 14 /21/.04.1101).  975 гадоў таму заняў пасад князя Полацкага (1044 – 1101); быў на пасадзе князя кіеўскага (1068-1069). “Мяне гукалі леты на улонне, / каб летапісы дзвінскія… Read More ›

2019: Юбілейныя дні нараджэньня паэтаў і пісьменьнікаў і каляндар гістарычных дат. Часопіс “Культура. Нацыя”, красавік 2019, “23, с.106-112.

  СТУДЗЕНЬ 2019   150-годдзе з дня нараджэння Ядвігіна Ш. 120-годдзе з дня нараджэння Міхася Лынькова 115-годдзе з дня нараджэння Алеся Якімовіча     ЛЮТЫ 2019   105-годдзе з дня нараджэння Аркадзя Куляшова               … Read More ›

20 фактаў пра першага беларускага пісьменьніка Яна Баршчэўскага, чыё надмагільле знайшлі ва Ўкраіне

Радыё Свабода, 20 красавіка 2019 года Васіль Дэ Эм Ян Баршчэўскі  Друкаваць На гэтым тыдні адбылася ўнікальная знаходка — выяўлена надмагільная пліта аднаго з самых загадкавых, яркіх і творча-нечаканых беларускіх пісьменьнікаў Яна Баршчэўскага. ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: Ва Ўкраіне знайшлі надмагільную пліту… Read More ›

Владимир Мацкевич. ОТКРЫТОЕ ПИСЬМО. Что делать, гражданин Лукашенко?

naviny.by                             09.04.2019  Владимир МАЦКЕВИЧ Белорусский философ и методолог, общественно-политический деятель, телеведущий. Основатель и руководитель Агентства гуманитарных технологий. Основатель программы создания современного университета в Беларуси «Летучий университет». Гражданину… Read More ›

Што важна ведаць пра Кастуся Каліноўскага  

  За якія ідэaлы змагаўся нацыянальны герой. Літоўскія дасьледнікі ідэнтыфікавалі парэшткі Кастуся Каліноўскага. Іх зьбіраюцца перапахаваць на віленскіх могілках Росы. Свабода тлумачыць, хто такі Кастусь Каліноўскі і якое дачыненьне ён мае да Беларусі. Хто такі Кастусь Каліноўскі? Кастусь Каліноўскі — адзін зь… Read More ›

ВКЛ: история расцвета белорусского государства

Когда начался «золотой век» могущественной белорусской державы? Многие белорусы до сих пор считают, что наша государственность берет свое начало с 1919 года, когда большевики образовали БССР. Однако, за долго до этого, в средневековье, существовала могущественная белорусская держава – Великое Княжество… Read More ›

Военная слава белорусов: крупнейшие победы в нашей истории

  Нам есть чему поучиться у предков. «Радыё Рацыя» собрало 12 наиболее значимых побед в нашей истории. Осень 1362 – Битва на реке Синие Воды Закончилось победой войска Литовского королевства под управлением великого князя Ольгерда над войсками трех татарских правителей Подольской земли –… Read More ›

11 технологий, которые удивили мир в 2018 году

“Экономическая правда” весь год следила за инновационными проектами и предлагает подборку из 11 технологий, которые удивили мир в уходящем году. ЧЕТВЕРГ, 27 ДЕКАБРЯ 2018, 11:00 2018 год можно назвать одним из самых выдающихся за последние несколько десятков лет с точки… Read More ›