Асьвета

Дзьмітры Гурневіч: У бой за Случчыну. Мінімум фактаў, якія варта ведаць пра Слуцкі збройны чын

27 лістапада 2019 года, Радыё Свабода Паўстанцы атамана Лукаша Сяменіка (у цэнтры). Па правую руку ад яго Юрка Моніч. За ім Васіль Муха. Вёска Вялікае Стахава, 1919 г. Глядзець камэнтары  Друкаваць Сёньня адзначаюцца 99-я ўгодкі пачатку Слуцкага паўстаньня за незалежнасьць… Read More ›

Іна Студзінская: Як беларускія эмігранты паверылі Сталіну. Выйшла кніга пра «дзяцей Францыі».

23 ЛІСТАПАД 2019 г.                           svaboda.org  Глядзець камэнтары  Друкаваць У Менску прэзэнтавалі кнігу журналіста Свабоды Валера Каліноўскага «Дзеці Францыі. Гісторыі сем’яў, якія паверылі Сталіну» — пра беларусаў, якія ў… Read More ›

 Петр РУДКОВСКИЙ: Слабая национальная идентичность — стратегическая ошибка Лукашенко

naviny.by Слабая национальная идентичность — это благоприятная почва для российской пропаганды, усиления русского мира и роста антизападных настроений. То, что Александр Лукашенко на протяжении долгого времени игнорировал значение национальной культуры, было его стратегической ошибкой. Но это была также ошибка некоторых… Read More ›

Ігар Карней: Зьнікла, але зафіксавана. Страчаная гісторыя Беларусі на здымках салдатаў Германскай імпэрыі

10 лістапада 2019 года, Радыё Свабода Брукаваная аўтэнтыка Ліды, 1917. На другім пляне — галоўная сынагога, пабудаваная ў 1896 годзе. Згарэла пасьля нямецкага бамбаваньня ў чэрвені 1941-га, сьцены пазьней разабраныя Photo: Фота з калекцыі Ўладзімера Багданава (Courtesy Photo) Падзяліцца Глядзець камэнтары  Друкаваць Мноства незахаваных архітэктурных помнікаў,… Read More ›

Эпоха Ольгерда: как ВКЛ стало самой могучей державой Европы

  Кревский князь вписал свое имя золотыми буквами в историю Беларуси. Летописцы пишут о нем как о выдающемся политическом деятеле, талантливом полководце, который был «разумен и любомудр, и крепок, мужествен бяше смысл мног стяжа… тем и умножися княжениа его, якоже… Read More ›

У Лідзе паставілі помнік Гедзіміну. ФАТАФАКТ

Радыё “Свабода” 12 жнівень 2019, 16:29АБНОЎЛЕНА 12 жнівень 2019, 16:37 ТТ Помнік Гедзіміну ў Лідзе Падзяліцца 7 45 Глядзець камэнтары  Друкаваць ​У Лідзе паставілі помнік Гедзіміну. Адкрыюць яго 7 верасьня падчас Дня гораду. Гедзімін — вялікі князь літоўскі ў 1316–1341 гадах,… Read More ›

Архелологи под Лепелем сделали сенсационную находку

10.07.2019, 23:01 ИЛЛЮСТРАЦИОННОЕ ФОТО В Беларуси такие находки можно пересчитать по пальцам. Сенсационную находку обнаружила археологическая экспедиция во время раскопок недалеко от деревни Веребки Лепельского района. Останки человека, который жил, предположительно, на рубеже каменного и бронзового веков, выкопали на стоянке… Read More ›

История ВКЛ: Чем белорусы отличаются от русских

4 мая 2019 года Средневековое белорусское государство было передовым бастионом на границе с Московией. В последнее время россиян неприятно удивили заявления ряда авторов новейших публикаций (книг, статей, материалов в интернете) о том, что больше всего в прошлом Москва воевала не… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Куды завялі цябе – беларус? Часопіс “Культура. Нацыя”, красавік 2019, №23, с. 12-23.

      Пасля афганскай аванцюры, развалу КПСС і СССР, лёс падарыў Беларусі ў 1990 годзе яшчэ адзін шанс адбудаваць незалежную, самастойную і суверэнную краіну. Фармальна так выглядае. Аднак, па сутнасці, як і іншыя малыя і сярэднія пост-савецкія рэспублікі, Беларусь… Read More ›

Сяргей Панізьнік: Пра беларускія мерыдыяны, украінскія паралелі, львоўскі экватар. ПАМЯТНЫЯ  ДАТЫ  2019 года. Часопіс “Культура. Нацыя”, красавік 2019, №23, с. 87-105.

  990 гадоў ад нараджэння Усяслава Чарадзея, сына Брачыслава, унука Рагнеды (29.07.1029 – 14 /21/.04.1101).  975 гадоў таму заняў пасад князя Полацкага (1044 – 1101); быў на пасадзе князя кіеўскага (1068-1069). “Мяне гукалі леты на улонне, / каб летапісы дзвінскія… Read More ›

2019: Юбілейныя дні нараджэньня паэтаў і пісьменьнікаў і каляндар гістарычных дат. Часопіс “Культура. Нацыя”, красавік 2019, “23, с.106-112.

  СТУДЗЕНЬ 2019   150-годдзе з дня нараджэння Ядвігіна Ш. 120-годдзе з дня нараджэння Міхася Лынькова 115-годдзе з дня нараджэння Алеся Якімовіча     ЛЮТЫ 2019   105-годдзе з дня нараджэння Аркадзя Куляшова               … Read More ›

20 фактаў пра першага беларускага пісьменьніка Яна Баршчэўскага, чыё надмагільле знайшлі ва Ўкраіне

Радыё Свабода, 20 красавіка 2019 года Васіль Дэ Эм Ян Баршчэўскі  Друкаваць На гэтым тыдні адбылася ўнікальная знаходка — выяўлена надмагільная пліта аднаго з самых загадкавых, яркіх і творча-нечаканых беларускіх пісьменьнікаў Яна Баршчэўскага. ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: Ва Ўкраіне знайшлі надмагільную пліту… Read More ›

Владимир Мацкевич. ОТКРЫТОЕ ПИСЬМО. Что делать, гражданин Лукашенко?

naviny.by                             09.04.2019  Владимир МАЦКЕВИЧ Белорусский философ и методолог, общественно-политический деятель, телеведущий. Основатель и руководитель Агентства гуманитарных технологий. Основатель программы создания современного университета в Беларуси «Летучий университет». Гражданину… Read More ›

Што важна ведаць пра Кастуся Каліноўскага  

  За якія ідэaлы змагаўся нацыянальны герой. Літоўскія дасьледнікі ідэнтыфікавалі парэшткі Кастуся Каліноўскага. Іх зьбіраюцца перапахаваць на віленскіх могілках Росы. Свабода тлумачыць, хто такі Кастусь Каліноўскі і якое дачыненьне ён мае да Беларусі. Хто такі Кастусь Каліноўскі? Кастусь Каліноўскі — адзін зь… Read More ›

ВКЛ: история расцвета белорусского государства

Когда начался «золотой век» могущественной белорусской державы? Многие белорусы до сих пор считают, что наша государственность берет свое начало с 1919 года, когда большевики образовали БССР. Однако, за долго до этого, в средневековье, существовала могущественная белорусская держава – Великое Княжество… Read More ›

Военная слава белорусов: крупнейшие победы в нашей истории

  Нам есть чему поучиться у предков. «Радыё Рацыя» собрало 12 наиболее значимых побед в нашей истории. Осень 1362 – Битва на реке Синие Воды Закончилось победой войска Литовского королевства под управлением великого князя Ольгерда над войсками трех татарских правителей Подольской земли –… Read More ›

11 технологий, которые удивили мир в 2018 году

“Экономическая правда” весь год следила за инновационными проектами и предлагает подборку из 11 технологий, которые удивили мир в уходящем году. ЧЕТВЕРГ, 27 ДЕКАБРЯ 2018, 11:00 2018 год можно назвать одним из самых выдающихся за последние несколько десятков лет с точки… Read More ›

Беларусь у гадавых рэйтынгах: ад войска і свабоды да шчасьця і пашпартоў. ІНФАГРАФІКА

21 СЬНЕЖАНЬ 2018, 08:35 Юры Дракахруст АА Photo: svaboda.org (RFE/RL) Падзяліцца 48 У Беларусі ўсё кепска з рэйтынгамі, дзе фігуруе слова «свабода». Ня надта добра са шчасьцем і дабрабытам. Затое параўнальна някепска з гендэрнай роўнасьцю. Свабода сабрала ў адну карцінку… Read More ›

На варце дзяржавы: самыя магутныя цытадэлі ВКЛ

  Як нашы продкі баранілі рубяжы сваёй Радзімы. У барацьбе з ворагамі на ўсходзе і на поўдні літвіны апіраліся не толькі на адвагу і мужнасць сваіх палкоў, але і на фартыфікацыйныя ўмацаванні. Ліцвінскія цытадэлі ўтваралі цэлыя абарончыя сістэмы, якія падтрымліваліся… Read More ›

Мінадукацыі ўступіла ў палеміку з беларускімі гісторыкамі. Яму адказвае кандыдат гістарычных навук Аляксандр Пашкевіч

Пётра Сергіевіч. Кастусь Каліноўскі сярод паўстанцаў. «Наша Ніва» паведамляла, што ў новыя беларускія падручнікі па рускай літаратуры для 8 класа з расійскіх аналагаў перакачавала фармулёўка для паўстання 1863—1864 года. Яго там называюць «польскім», хоць у папярэдніх версіях беларускага падручніка і нават у… Read More ›

Павел Церашковіч пра мову і нацыю: Беларусь — не Ірландыя. Наша мадэль — фінская

На просьбу Радыё Свабода спрэчку паміж прафэсарам Аляксандрам Краўцэвічам і журналістам Беларускай службы Радыё Свабода Юрыем Дракахрустам пра будучыню беларускай мовы і нацыі камэнтуе заснавальнік і шматгадовы загадчык катэдры этналёгіі, музэялёгіі і гісторыі мастацтва гістарычнага факультэту БДУ (2001-2008), былы прафэсар і старшыня… Read More ›

20 нечаканых фактаў з жыцьця Багдановіча, якіх вы ня ведалі

9 снежня 2018 года Васіль Дэ Эм Максім Багдановіч, 1911 Падзяліцца 15 2 Глядзець камэнтары  Друкаваць Міхась Стральцоў у сваёй «Загадцы Багдановіча» пісаў: «Багдановіч, побач з Купалам і Коласам, — тое трэцяе вымярэньне, безь якога немагчымая пэрспэктыва. 3 Багдановічам нам стала… Read More ›

Ад Вітаўта да Баторыя: гісторыя артылерыі ВКЛ

Моц гарматаў нашых продкаў адчулі на сабе маскоўскія войскі ў Аршанскай бітве. Менавіта гэтую бітву князь Канстанцін Астрожскі перамог пры пісьменным і масаваным ужыванні гарматаў і пішчаляў. У сярэднія вякі вытворчасць гарматаў у Вялікім Княстве Літоўскім, як і ва ўсёй Еўропе, была… Read More ›

Слуцкае паўстанне. Успаміны камандзіра Слуцкай брыгады, капітана Антона Сокал-Кутылоўскага «Аб збройным змаганні Случчыны даведаліся шмат якія народы»

  Спогады камандзіра Слуцкай брыгады. Сайт jivebelarus.net апублікаваў успаміны капітана Антона Сокал-Кутылоўскага. Я маю шчасьце і гонар сёньня падзяліцца з вамі сваімі асабістымі ўспамінамі, што мне давялося чуць, бачыць і перажываць ў зьвязку з Слуцкімі падзеямі. 24 гады таму назад у лістападзе месяцы… Read More ›

Алексей Широпаев: Москва выполняла работу ордынской комендатуры на русских землях

АЛЕКСЕЙ ШИРОПАЕВ ФОТО С САЙТА OTRAGENIYA.COM.UA Таков исторический геном современной российской власти. Иван Грозный – фигура матричная. Именно он предопределил «наше все»: тип государства, характер его взаимоотношений с народом, с внешним миром и даже «с Богом». Если и можно говорить… Read More ›

Сяргей Шупа: Прафэсар Сьмілавіцкі: «Галакост — неад’емная частка трагедыі ўсёй Беларусі»

24 лістапада 2018 года, Радыё “Свабода”   Памінаньне ахвяраў Галакосту. Менск, 26 студзеня 2017 году   Ня варта лічыць мэмарыялізацыю Галакосту справай толькі саміх яўрэяў, гісторыя беларускіх яўрэяў — неад’емная частка гісторыі Беларусі, лічыць кіраўнік праекту «Гісторыя яўрэяў у Беларусі»… Read More ›

Каляндар важнейшых дат у жыцьці беларусаў у 2019 годзе:  Юбілейныя дні нараджэньня паэтаў і пісьменьнікаў; Каляндар гістарычных дат. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с.116-122.

    Юбілейныя дні нараджэньня паэтаў і пісьменьнікаў   СНЕЖАНЬ 2018   220-годдзе з дня нараджэння Адама Міцкевіча 100-годдзе з дня нараджэння Кастуся Кірэенкі 95-годдзе з дня нараджэння Анатолія Вялюгіна     СТУДЗЕНЬ 2019   150-годдзе з дня нараджэння Ядвігіна… Read More ›

Piotra Murzionak: Does Belarusian-Ukrainian Civilization Belong to the Western or the Latin Civilization?  (abstracts, magazine “CULTURE, NATION”, November 2018, issue 22, p.16-30, www.sakavik.net)

The aim of this article is to further develop the idea of the existence of a distinct Belarusian-Ukrainian/Western-Ruthenian civilization, to define its place among Western sub-civilizations, as well as to argue against the designation of Belarus and Ukraine as belonging… Read More ›

Як студэнты мянялі лёс Беларусі

17 лістапада 2018 года, Радыё Свабода Студэнцкае таварыства “Майстроўня” ў 1981 годзе Таварыства філяматаў. Падрыхтавалі ўсясьветна вядомых навукоўцаў і літаратараў Пас Дамейка, праўнучка Ігната Дамейкі каля помніка Адаму Міцкевічу ў Менску ​Што рабілі: У 1817 годзе студэнты Віленскага ўнівэрсытэту Адам… Read More ›

Стэфан Кульчыцкі: Што мы ведаем пра аднаго з ініцыятараў стварэньня БАПЦ

  Радны БНР нарадзіўся 7 лістапада 1879 года. 7 лістапада 1879 года каля Ігумна нарадзіўся Стэфан Кульчыцкі – праваслаўны сьвятар, протаіерэй Менскай епархіі, радны БНР, адзін з ініцыятараў стварэньня Беларускай аўтакефальнай праваслаўнай царквы, піша сайт radabnr.org. Нарадзіўся ў вёсцы Дамовіцы, скончыў праваслаўную духоўную… Read More ›

Топ-7 старейших городов Беларуси

Charter97.org Многие белорусские города насчитывают в буквальном смысле слова многовековую, если не тысячелетнюю историю. И с каждым связаны многочисленные местные легенды и предания, не говоря уже о более чем интересных исторических фактах, пишет np.by. Полоцк Патриарх среди городов, о которых сохранилось… Read More ›

«Партызанская школа». Як Коласаўскі ліцэй пражыў 15 гадоў у падпольлі

17 кастрычніка 2018 года, Радыё “Свабода” Ігар Карней Уладзь Грыдзін Тут усё ня так, як у звычайнай школе. Пачатак і заканчэньне ўрокаў «адбіваюць» дзедаўскім спосабам — ручным званочкам. Настаўнікі раніцай чысьцяць і вараць бульбу, каб у абед сесьці за агульны… Read More ›

Как отыскать свою родословную до XVIII века и кем в ВКЛ были бояре

Возможность отыскать свою родословную и составить родословное дерево на несколько столетий могут не только потомки выдающихся магнатских родов. И это даже несмотря на многочисленные войны и лихолетья, которые прошлись через Беларусь.    Об этом в беседе с генеалогическим порталом Radawod.by… Read More ›

China fossil tells new supercontinent story

By Mary Halton Science reporter, BBC News Image copyrightZHANG ZONGDAImage captionArtist’s impression: Lingwulong shenqi means the “amazing dragon” of Lingwu A newly discovered dinosaur may be re-writing China’s geological history, according to recent findings. The latest addition to the family of… Read More ›

Гісторык Уладзімір Падалінскі: «Нашыя продкі перамагалі любых суседзяў»

22.07.2018,  “Хартыя 97” Гісторык – пра самыя знакамітыя бітвы часоў ВКЛ У часы Вялікага Княства Літоўскага ніхто з суседзяў не назваў бы тамтэйшых жыхароў «памяркоўнымі». Нашы продкі вельмі часта хадзілі ў паходы і давалі жару ўсім: крыжакам і шведам, татара-манголам… Read More ›

АНДРЕЙ ИЛЛАРИОНОВ: Великолепная семерка – Семь важнейших принципов Западной цивилизации.

22 ліпеня 2018 года, “Хартыя 97” Пожалуй, именно сейчас, когда мир пытается прийти в себя после Хельсинкского политического землетрясения, имеет смысл последовать совету oleg_butenko и в отдельном постинге привлечь внимание к состоявшемуся в этом блоге обмену мнениями о том, что… Read More ›

Население ЕС возросло до 512 млн человек: больше всего проживают в Германии и Франции

“Европейская правда” ВТОРНИК, 10 ИЮЛЯ 2018, 12:18 2 Население стран Европейского Союза оценивается в 512 600 000 человек по состоянию на 1 января 2018 года. Год назад количество жителей стран ЕС составляла 511 500 000 человек. Такие данные приводит Eurostat.  

Іна Студзінская: У чым унікальнасьць новага падручніка па беларускай мове для студэнтаў-мэдыкаў

Радыё “Свабода”, 7 ліпеня 2018 года Новы падручнік ад Віктара Варанца Глядзець камэнтары Друкаваць Пабачыў сьвет новы падручнік па беларускай мове для студэнтаў-мэдыкаў «Беларуская мова. Прафесійная лексіка для медыкаў». Ягоны аўтар Віктар Варанец, намесьнік дэкана мэдыка-псыхалягічнага факультэту Горадзенскага дзяржаўнага мэдычнага ўнівэрсытэту,… Read More ›

Мікалай Нікалаеў: Як імператар Аляксандр ІІ спрычыніўся да беларускага нацыянальнага праекта

29 красавіка спаўняецца 200 год ад нараджэння расійскага імператара Аляксандра ІІ — адзінага, якому быў прысвечаны верш па-беларуску. Аляксандр ІІ. З маладым царом у Літве і Польшчы звязвалі надзеі. Старэйшы сын цара Мікалая І, ён заняў трон пасля смерці бацькі… Read More ›

Протаіерэй Сяргей Лепін: Калі б не БНР, была б яшчэ пара-тройка абласцей захад ад Смаленска

Афіцыйна Беларуская Праваслаўная Царква 100-годдзе Беларускай Народнай Рэспублікі не адзначала, каб пазбегнуць «палітызацыі» царкоўнага жыцця, што, мякка кажучы, спадабалася нешматлікім з тых, для каго незалежнасьць Беларусі з’яўляецца каштоўнасцю, як і спробы яе аб’яўлення ў 1918 годзе. Аднак старшыня Сінадальнага інфармацыйнага аддзела БПЦ (фактычны прэс-сакратар)… Read More ›

ПАМЯТНЫЯ ДАТЫ 2018 года ад Сяргея Панізьніка. Часопіс “КУЛЬТУРА. НАЦЫЯ”, №21, сакавік 2018, с. 56-78. 

  Збіраць пачнем зярно к зярняці Былое ў думках ускрашаць… Янка Купала (1913 г.)   1100 – ад пачатку існавання “Шляху з варагаў у грэкі”, асноўнага міжнароднага гандлёвага і палітычнага шляху Русі, які злучаў Паўночную Русь з Паўднёвай, Прыбалтыку і… Read More ›