Асьвета

Цуды Беларусі. 7 азёраў з самай маляўнічай берагавой лініяй

7 ЦУДАЎ БЕЛАРУСІ 29 сакавік 2020, 09:00 ЯШ Photo: svaboda.org (RFE/RL) Глядзець камэнтары  Друкаваць У Беларусі больш за дзесяць тысяч азёраў. Асобныя зь іх маюць амаль дасканалую форму — Сьвіцязь на Горадзеншчыне ці Божае вока на Браслаўшчыне. Дзевяць азёраў на… Read More ›

Часопіс “Культура.Нацыя” віншуе чытачоў са святам 25 сакавіка! Змяшчаем артыкул Вінцука Вячоркі: “Воля і Незалежнасць”

Радыё Свабода ВІНЦУК ВЯЧОРКА Як складалася традыцыя святкавання 25 сакавіка. Перачытваю мову дакумэнтаў Рады БНР 1918 году. Імкліва знаходзіліся патрэбныя словы, і калі б гісторыя нашае незалежнае дзяржавы не была перапыненая гвалтам — ужо ў пачатку 1920-х мы б мелі… Read More ›

Цуды Беларусі

Цуды Беларусі. 7 раскошных палацаў у маляўнічым асяродзьдзі 07 сакавік 2020, 09:00 ЯШ Палацава-паркавы ансамбль Умястоўскіх у Жамыславе Photo: Сяргей Плыткевіч, planetabelarus.by (Courtesy Photo) Падзяліцца Глядзець камэнтары  Друкаваць Садоўнікі мінулых стагодзьдзяў умелі падкрэсьліць прыродную прыгажосьць, якая засталася ў спадчыну сучаснай Беларусі. Маляўнічыя ўзгоркі, нізіны, лагчыны,… Read More ›

Дзьмітры Гурневіч: «У беларускага іншадумства быў свой шлях». На Захадзе выйшла кніга пра нязгодных у Беларусі

04 сакавік 2020 Беларускія мастакі ў гасьцях у Ларысы Геніюш Падзяліцца Глядзець камэнтары  Друкаваць Савецкую Беларусь часта называюць самай ляяльнай з усіх савецкіх рэспублік, з найменшым узроўнем нязгоды і пратэсту. А ўсё таму, што беларускія іншадумцы мелі зусім іншыя мэты,… Read More ›

The New York Times распавёў 15 анекдотаў пра СССР

Яны былі забароненыя савецкай уладай. Анекдотаў пра Крэмль легіён. У першыя гады савецкай улады, калі яшчэ не была ўсталяваная таталітарная дыктатура, людзі ў краіне самі распавядалі адзін аднаму такія анекдоты. Але потым жартаваць пра СССР стала небяспечна, і гэтыя анекдоты… Read More ›

Цуды Беларусі. 7 велічных гарадзішчаў, на якія варта падняцца

22 лютага 2020 года ЯШ Photo: Сяргей Плыткевіч, planetabelarus.by (Courtesy Photo)   Сярод археалягічных помнікаў Беларусі асабліва ўражваюць велічныя гарадзішчы. Іх часта называюць замкавымі гарамі, бо цэнтрам умацаванага паселішча быў замак. Узгоркі колішніх фарпостаў і старых дзядзінцаў, разьмешчаныя ў маляўнічых… Read More ›

Белорусские зарплаты. Что там в среднем?

20.02.2020 Размер средней заработной платы в числе наиболее часто обсуждаемых вопросов сферы экономики. Здесь и частный интерес — сравнить себя с другими, и общественный — посмотреть, как выполняются обещания правительства. Но зачастую такие сравнения и оценки вызывают ещё больше вопросов…. Read More ›

Якімі словамі беларусы называюць Каляды. Моўная мапа.

  Чаму ў адных мясьцінах зімовыя сьвяты называюць Каляды, а ў іншых — Раство? Свабода працягвае праект „Моўныя мапы“. Слова Каляды нашыя далёкія продкі пазычылі ў рымлянаў яшчэ ў старажытнасьці. Calendae на лацінскай мове азначае першы дзень месяца або сьвята пачатку году. У… Read More ›

Юры Грыбоўскі: Алесь Махноўскі (1902 – 1967) (часопіс «КУЛЬТУРА. НАЦЫЯ», сьнежань 2019, №24, с.22-37), www.sakakavik.net

    Беларускі нацыянальны рух мае ўсе падставы, каб ганарыцца многімі сваімі сынамі і дочкамі. Сярод іх знаходзяцца постаці, якія з’яўляюцца добра вядомымі даследчыкам і ўсім тым, хто цікавіцца гісторыяй Беларускага Адраджэння. Ёсць аднак і тыя, хто заслугоўвае не меншай… Read More ›

Язэп Квач: Маміны словы (часопіс «КУЛЬТУРА. НАЦЫЯ», сьнежань 2019, №24, с.46-67), www.sakakavik.net

PDF-file Язэп Квач Маміны словы Мая праца “Маміны словы” названа так не толькі таму, што любоў і павагу да роднай мовы я пераняў з малаком маці. Яшчэ яна была ў мяне, як найаўтарытэтнейшы кансультант, бо я чуў месцамі толькі “звон”… Read More ›

Каляндар важнейшых дат у жыцьці беларусаў у 2019 годзе (часопіс “Культура. Нацыя”, №24, сьнежань 2019, с.177-183). www.sakavik.net

Юбілейныя дні нараджэньня паэтаў і пісьменьнікаў   СТУДЗЕНЬ 2019   150-годдзе з дня нараджэння Ядвігіна Ш. 120-годдзе з дня нараджэння Міхася Лынькова 115-годдзе з дня нараджэння Алеся Якімовіча     ЛЮТЫ 2019   105-годдзе з дня нараджэння Аркадзя Куляшова  … Read More ›

Пётра Мурзёнак: На полпути к К. Калиновскому (слово редактора, журнал «Культура. Нация», №24, декабрь 2019, с. 13-17,  www.sakavik.net)

Читая возвышенные статьи о перезахоронении останков повстанцев 1863-1864 гг. в Вильнюсе (22 ноября 2019 года) и непосредственно наблюдая за событием, можно было заметить без очков присутствие многих беларусов и бело-красно-белых флагов во время церемонии. Естественно, что эмоционально все беларусы, которые… Read More ›

Ирина Хадаренко: Зваться людьми (резюме, журнал «КУЛЬТУРА. НАЦИЯ», декабрь 2019, выпуск 24, стр.18-21, www.sakavik.net)

Автор описывает существующие трудности с определением национальной идеи. Она утверждает, что нация связана не только с гражданством, а национальная идея это не историческое ядро ​​формирования этнической группы, не набор ярких эмоциональных лозунгов и не направление развития общества. Это своего рода… Read More ›

Юрий Грибовский: Алесь Махновский (1902-1967) (резюме, журнал «КУЛЬТУРА. НАЦИЯ», декабрь 2019, выпуск 24, стр. 22-37, www.sakavik.net)

Алесь Махновский (1902-1967), белорусский общественный деятель и педагог, принадлежит к известным белорусским национальным деятелям, походившим из Латгалии (Латвия). Он окончил белорусские педагогические курсы в Двинске в 1923 году и работал учителем в нескольких белорусских школах в Латгалии (1923-1934). В 1941-1944 … Read More ›

Язеп Квач: Мамины слова (резюме, журнал «КУЛЬТУРА. НАЦИЯ», декабрь 2019, выпуск 24, стр. 46-67, www.sakavik.net)

Автор представляет около 220 слов местных диалектов, собранных в Шарковщинском и Глубокском районах Витебской области Республики Беларусь. Даются не только слова и их толкование, но также и контекст, в котором они используются в повседневной речи. Эти маленькие диалоги, написанные намеренно… Read More ›

Дзьмітры Гурневіч: У бой за Случчыну. Мінімум фактаў, якія варта ведаць пра Слуцкі збройны чын

27 лістапада 2019 года, Радыё Свабода Паўстанцы атамана Лукаша Сяменіка (у цэнтры). Па правую руку ад яго Юрка Моніч. За ім Васіль Муха. Вёска Вялікае Стахава, 1919 г. Глядзець камэнтары  Друкаваць Сёньня адзначаюцца 99-я ўгодкі пачатку Слуцкага паўстаньня за незалежнасьць… Read More ›

Іна Студзінская: Як беларускія эмігранты паверылі Сталіну. Выйшла кніга пра «дзяцей Францыі».

23 ЛІСТАПАД 2019 г.                           svaboda.org  Глядзець камэнтары  Друкаваць У Менску прэзэнтавалі кнігу журналіста Свабоды Валера Каліноўскага «Дзеці Францыі. Гісторыі сем’яў, якія паверылі Сталіну» — пра беларусаў, якія ў… Read More ›

 Петр РУДКОВСКИЙ: Слабая национальная идентичность — стратегическая ошибка Лукашенко

naviny.by Слабая национальная идентичность — это благоприятная почва для российской пропаганды, усиления русского мира и роста антизападных настроений. То, что Александр Лукашенко на протяжении долгого времени игнорировал значение национальной культуры, было его стратегической ошибкой. Но это была также ошибка некоторых… Read More ›

Ігар Карней: Зьнікла, але зафіксавана. Страчаная гісторыя Беларусі на здымках салдатаў Германскай імпэрыі

10 лістапада 2019 года, Радыё Свабода Брукаваная аўтэнтыка Ліды, 1917. На другім пляне — галоўная сынагога, пабудаваная ў 1896 годзе. Згарэла пасьля нямецкага бамбаваньня ў чэрвені 1941-га, сьцены пазьней разабраныя Photo: Фота з калекцыі Ўладзімера Багданава (Courtesy Photo) Падзяліцца Глядзець камэнтары  Друкаваць Мноства незахаваных архітэктурных помнікаў,… Read More ›

Эпоха Ольгерда: как ВКЛ стало самой могучей державой Европы

  Кревский князь вписал свое имя золотыми буквами в историю Беларуси. Летописцы пишут о нем как о выдающемся политическом деятеле, талантливом полководце, который был «разумен и любомудр, и крепок, мужествен бяше смысл мног стяжа… тем и умножися княжениа его, якоже… Read More ›

У Лідзе паставілі помнік Гедзіміну. ФАТАФАКТ

Радыё “Свабода” 12 жнівень 2019, 16:29АБНОЎЛЕНА 12 жнівень 2019, 16:37 ТТ Помнік Гедзіміну ў Лідзе Падзяліцца 7 45 Глядзець камэнтары  Друкаваць ​У Лідзе паставілі помнік Гедзіміну. Адкрыюць яго 7 верасьня падчас Дня гораду. Гедзімін — вялікі князь літоўскі ў 1316–1341 гадах,… Read More ›

Архелологи под Лепелем сделали сенсационную находку

10.07.2019, 23:01 ИЛЛЮСТРАЦИОННОЕ ФОТО В Беларуси такие находки можно пересчитать по пальцам. Сенсационную находку обнаружила археологическая экспедиция во время раскопок недалеко от деревни Веребки Лепельского района. Останки человека, который жил, предположительно, на рубеже каменного и бронзового веков, выкопали на стоянке… Read More ›

История ВКЛ: Чем белорусы отличаются от русских

4 мая 2019 года Средневековое белорусское государство было передовым бастионом на границе с Московией. В последнее время россиян неприятно удивили заявления ряда авторов новейших публикаций (книг, статей, материалов в интернете) о том, что больше всего в прошлом Москва воевала не… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Куды завялі цябе – беларус? Часопіс “Культура. Нацыя”, красавік 2019, №23, с. 12-23.

      Пасля афганскай аванцюры, развалу КПСС і СССР, лёс падарыў Беларусі ў 1990 годзе яшчэ адзін шанс адбудаваць незалежную, самастойную і суверэнную краіну. Фармальна так выглядае. Аднак, па сутнасці, як і іншыя малыя і сярэднія пост-савецкія рэспублікі, Беларусь… Read More ›

Сяргей Панізьнік: Пра беларускія мерыдыяны, украінскія паралелі, львоўскі экватар. ПАМЯТНЫЯ  ДАТЫ  2019 года. Часопіс “Культура. Нацыя”, красавік 2019, №23, с. 87-105.

  990 гадоў ад нараджэння Усяслава Чарадзея, сына Брачыслава, унука Рагнеды (29.07.1029 – 14 /21/.04.1101).  975 гадоў таму заняў пасад князя Полацкага (1044 – 1101); быў на пасадзе князя кіеўскага (1068-1069). “Мяне гукалі леты на улонне, / каб летапісы дзвінскія… Read More ›

2019: Юбілейныя дні нараджэньня паэтаў і пісьменьнікаў і каляндар гістарычных дат. Часопіс “Культура. Нацыя”, красавік 2019, “23, с.106-112.

  СТУДЗЕНЬ 2019   150-годдзе з дня нараджэння Ядвігіна Ш. 120-годдзе з дня нараджэння Міхася Лынькова 115-годдзе з дня нараджэння Алеся Якімовіча     ЛЮТЫ 2019   105-годдзе з дня нараджэння Аркадзя Куляшова               … Read More ›

20 фактаў пра першага беларускага пісьменьніка Яна Баршчэўскага, чыё надмагільле знайшлі ва Ўкраіне

Радыё Свабода, 20 красавіка 2019 года Васіль Дэ Эм Ян Баршчэўскі  Друкаваць На гэтым тыдні адбылася ўнікальная знаходка — выяўлена надмагільная пліта аднаго з самых загадкавых, яркіх і творча-нечаканых беларускіх пісьменьнікаў Яна Баршчэўскага. ГЛЯДЗІЦЕ ТАКСАМА: Ва Ўкраіне знайшлі надмагільную пліту… Read More ›

Владимир Мацкевич. ОТКРЫТОЕ ПИСЬМО. Что делать, гражданин Лукашенко?

naviny.by                             09.04.2019  Владимир МАЦКЕВИЧ Белорусский философ и методолог, общественно-политический деятель, телеведущий. Основатель и руководитель Агентства гуманитарных технологий. Основатель программы создания современного университета в Беларуси «Летучий университет». Гражданину… Read More ›

Што важна ведаць пра Кастуся Каліноўскага  

  За якія ідэaлы змагаўся нацыянальны герой. Літоўскія дасьледнікі ідэнтыфікавалі парэшткі Кастуся Каліноўскага. Іх зьбіраюцца перапахаваць на віленскіх могілках Росы. Свабода тлумачыць, хто такі Кастусь Каліноўскі і якое дачыненьне ён мае да Беларусі. Хто такі Кастусь Каліноўскі? Кастусь Каліноўскі — адзін зь… Read More ›

ВКЛ: история расцвета белорусского государства

Когда начался «золотой век» могущественной белорусской державы? Многие белорусы до сих пор считают, что наша государственность берет свое начало с 1919 года, когда большевики образовали БССР. Однако, за долго до этого, в средневековье, существовала могущественная белорусская держава – Великое Княжество… Read More ›

Военная слава белорусов: крупнейшие победы в нашей истории

  Нам есть чему поучиться у предков. «Радыё Рацыя» собрало 12 наиболее значимых побед в нашей истории. Осень 1362 – Битва на реке Синие Воды Закончилось победой войска Литовского королевства под управлением великого князя Ольгерда над войсками трех татарских правителей Подольской земли –… Read More ›

11 технологий, которые удивили мир в 2018 году

“Экономическая правда” весь год следила за инновационными проектами и предлагает подборку из 11 технологий, которые удивили мир в уходящем году. ЧЕТВЕРГ, 27 ДЕКАБРЯ 2018, 11:00 2018 год можно назвать одним из самых выдающихся за последние несколько десятков лет с точки… Read More ›

Беларусь у гадавых рэйтынгах: ад войска і свабоды да шчасьця і пашпартоў. ІНФАГРАФІКА

21 СЬНЕЖАНЬ 2018, 08:35 Юры Дракахруст АА Photo: svaboda.org (RFE/RL) Падзяліцца 48 У Беларусі ўсё кепска з рэйтынгамі, дзе фігуруе слова «свабода». Ня надта добра са шчасьцем і дабрабытам. Затое параўнальна някепска з гендэрнай роўнасьцю. Свабода сабрала ў адну карцінку… Read More ›

На варце дзяржавы: самыя магутныя цытадэлі ВКЛ

  Як нашы продкі баранілі рубяжы сваёй Радзімы. У барацьбе з ворагамі на ўсходзе і на поўдні літвіны апіраліся не толькі на адвагу і мужнасць сваіх палкоў, але і на фартыфікацыйныя ўмацаванні. Ліцвінскія цытадэлі ўтваралі цэлыя абарончыя сістэмы, якія падтрымліваліся… Read More ›

Мінадукацыі ўступіла ў палеміку з беларускімі гісторыкамі. Яму адказвае кандыдат гістарычных навук Аляксандр Пашкевіч

Пётра Сергіевіч. Кастусь Каліноўскі сярод паўстанцаў. «Наша Ніва» паведамляла, што ў новыя беларускія падручнікі па рускай літаратуры для 8 класа з расійскіх аналагаў перакачавала фармулёўка для паўстання 1863—1864 года. Яго там называюць «польскім», хоць у папярэдніх версіях беларускага падручніка і нават у… Read More ›

Павел Церашковіч пра мову і нацыю: Беларусь — не Ірландыя. Наша мадэль — фінская

На просьбу Радыё Свабода спрэчку паміж прафэсарам Аляксандрам Краўцэвічам і журналістам Беларускай службы Радыё Свабода Юрыем Дракахрустам пра будучыню беларускай мовы і нацыі камэнтуе заснавальнік і шматгадовы загадчык катэдры этналёгіі, музэялёгіі і гісторыі мастацтва гістарычнага факультэту БДУ (2001-2008), былы прафэсар і старшыня… Read More ›

20 нечаканых фактаў з жыцьця Багдановіча, якіх вы ня ведалі

9 снежня 2018 года Васіль Дэ Эм Максім Багдановіч, 1911 Падзяліцца 15 2 Глядзець камэнтары  Друкаваць Міхась Стральцоў у сваёй «Загадцы Багдановіча» пісаў: «Багдановіч, побач з Купалам і Коласам, — тое трэцяе вымярэньне, безь якога немагчымая пэрспэктыва. 3 Багдановічам нам стала… Read More ›

Ад Вітаўта да Баторыя: гісторыя артылерыі ВКЛ

Моц гарматаў нашых продкаў адчулі на сабе маскоўскія войскі ў Аршанскай бітве. Менавіта гэтую бітву князь Канстанцін Астрожскі перамог пры пісьменным і масаваным ужыванні гарматаў і пішчаляў. У сярэднія вякі вытворчасць гарматаў у Вялікім Княстве Літоўскім, як і ва ўсёй Еўропе, была… Read More ›

Слуцкае паўстанне. Успаміны камандзіра Слуцкай брыгады, капітана Антона Сокал-Кутылоўскага «Аб збройным змаганні Случчыны даведаліся шмат якія народы»

  Спогады камандзіра Слуцкай брыгады. Сайт jivebelarus.net апублікаваў успаміны капітана Антона Сокал-Кутылоўскага. Я маю шчасьце і гонар сёньня падзяліцца з вамі сваімі асабістымі ўспамінамі, што мне давялося чуць, бачыць і перажываць ў зьвязку з Слуцкімі падзеямі. 24 гады таму назад у лістападзе месяцы… Read More ›

Алексей Широпаев: Москва выполняла работу ордынской комендатуры на русских землях

АЛЕКСЕЙ ШИРОПАЕВ ФОТО С САЙТА OTRAGENIYA.COM.UA Таков исторический геном современной российской власти. Иван Грозный – фигура матричная. Именно он предопределил «наше все»: тип государства, характер его взаимоотношений с народом, с внешним миром и даже «с Богом». Если и можно говорить… Read More ›

Сяргей Шупа: Прафэсар Сьмілавіцкі: «Галакост — неад’емная частка трагедыі ўсёй Беларусі»

24 лістапада 2018 года, Радыё “Свабода”   Памінаньне ахвяраў Галакосту. Менск, 26 студзеня 2017 году   Ня варта лічыць мэмарыялізацыю Галакосту справай толькі саміх яўрэяў, гісторыя беларускіх яўрэяў — неад’емная частка гісторыі Беларусі, лічыць кіраўнік праекту «Гісторыя яўрэяў у Беларусі»… Read More ›

Каляндар важнейшых дат у жыцьці беларусаў у 2019 годзе:  Юбілейныя дні нараджэньня паэтаў і пісьменьнікаў; Каляндар гістарычных дат. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с.116-122.

    Юбілейныя дні нараджэньня паэтаў і пісьменьнікаў   СНЕЖАНЬ 2018   220-годдзе з дня нараджэння Адама Міцкевіча 100-годдзе з дня нараджэння Кастуся Кірэенкі 95-годдзе з дня нараджэння Анатолія Вялюгіна     СТУДЗЕНЬ 2019   150-годдзе з дня нараджэння Ядвігіна… Read More ›