Культура

МАРАТ ГАРАВЫ: Палымянае сэрца Алеся Мары (да 80-годдзя А.Марачкіна)

АЛЕСЬ МАРАЧКІН ФОТА: «РАДЫЁ СВАБОДА» Да 80-годдзя творцы. 30 сакавіка мы адзначаем 80-годдзе Алеся Мары (Аляксея Марачкіна) — выбітнага беларускага творцы і грамадскага дзеяча. Без шматбаковай дзейнасці гэтага пасіянарнага грамадзяніна, мастака і літаратара немагчыма ўявіць беларускае нацыянальнае Адраджэнне апошняй траціны XX —… Read More ›

Цуды Беларусі

Цуды Беларусі. 7 раскошных палацаў у маляўнічым асяродзьдзі 07 сакавік 2020, 09:00 ЯШ Палацава-паркавы ансамбль Умястоўскіх у Жамыславе Photo: Сяргей Плыткевіч, planetabelarus.by (Courtesy Photo) Падзяліцца Глядзець камэнтары  Друкаваць Садоўнікі мінулых стагодзьдзяў умелі падкрэсьліць прыродную прыгажосьць, якая засталася ў спадчыну сучаснай Беларусі. Маляўнічыя ўзгоркі, нізіны, лагчыны,… Read More ›

«Цэлыя пакаленьні людзей цягнуць у «новы райх». Халезін пра спэктакль аб страшнай будучыні Беларусі

КУЛЬТУРА 5 сакавіка 2020 года Аляксандра Дынько АШ Photo: svaboda.org (RFE/RL) Глядзець камэнтары  Друкаваць Беларусь увайшла ў «новы райх», у бярозавых лясах жывуць панды і хаваюцца шпіёнкі-парашутысткі. У Эўропе закрываюць кніжныя крамы, але там усё яшчэ можна ўтульна схавацца ў… Read More ›

Самыя папулярныя беларускамоўныя блогеры. Хто яны?

Радыё “Свабода” 21 лютага 2020 года   У Міжнародны дзень роднай мовы мы сабралі ў адзін ролік найбольш папулярныя аўтарскія YouTube-каналы на беларускай мове і тлумачым, чаму яны вартыя вашай увагі. Пакідайце ў камэнтарах спасылкі на ютубэраў, якіх мы не… Read More ›

Цуды Беларусі. 7 велічных гарадзішчаў, на якія варта падняцца

22 лютага 2020 года ЯШ Photo: Сяргей Плыткевіч, planetabelarus.by (Courtesy Photo)   Сярод археалягічных помнікаў Беларусі асабліва ўражваюць велічныя гарадзішчы. Іх часта называюць замкавымі гарамі, бо цэнтрам умацаванага паселішча быў замак. Узгоркі колішніх фарпостаў і старых дзядзінцаў, разьмешчаныя ў маляўнічых… Read More ›

Ігар Карней: Як будзе выглядаць адноўленая Княская вежа ў Крэве, калі на яе знойдуцца грошы.

Радыё “Свабода” Княская вежа і сьцяна з брамай (аўтар праектнага эскізу —Уладзімер Сіняўскі) Photo: Уладзімер Сіняўскі (Courtesy Photo) Варыянты адбудовы Княскай вежы сярэднявечнай фартэцыі паказаў Свабодзе кіраўнік распрацоўкі навукова-праектнай дакумэнтацыі аднаўленьня Крэўскага замку Ўладзімер Сіняўскі. Да цяперашніх амаль 15 мэтраў руіна павінна прырасьці… Read More ›

«Мужыцкая праўда № 8». Сотні людзей прыйшлі на прэзэнтацыю кнігі «Каліноўскі і палітычнае нараджэньне Беларусі»

3 лютага 2020 года Аляксандра Дынько Уладзь Грыдзін Photo: Uladz Hrydzin (RFE/RL) Глядзець камэнтары  Друкаваць Стаў бы палітыкам, журналістам, абараняў бы беларускую мову — моладзь, якая прыйшла на прэзэнтацыю кнігі Сяргея Абламейкі «Каліноўскі і палітычнае нараджэньне Беларусі», распавядае, якім быў… Read More ›

Мантаж у ваенных фота і таямнічая газэта Дуніна-Марцінкевіча. Пра што расказвае скандальная «Гісторыя беларускай фатаграфіі»

КУЛЬТУРА 31 студзень 2020, 09:00 ВС МБ Зборнік «Гісторыя беларускай фатаграфіі» Photo: svaboda.org (RFE/RL) Падзяліцца  Глядзець камэнтары  Друкаваць У Менску прэзэнтавалі аналітычны зборнік з амбітнай назвай — «Гісторыя беларускай фатаграфіі». Але адразу пасьля прэзэнтацыі вакол кнігі разгарэўся скандал з аўтарскім правам… Read More ›

Лізавета Афанасьева, Аліса Януш, Ігар Пракаповіч: Унікальная гідратэхнічная сістэма «Мядзелка-Варанец» (часопіс «КУЛЬТУРА. НАЦЫЯ», сьнежань 2019, №24, с.137-149), www.sakakavik.net

PDF-file   Лізавета Афанасьева, Аліса Януш, Ігар Пракаповіч Унікальная гідратэхнічная сістэма Мядзелка-Варанец Гідратэхнічная сістэма Мядзелка-Варанец з’яўляецца ўнікальным прыродна-гаспадарчым комплексам. У раннім сярэднявеччы па рацэ Мядзелка праходзіў водны гандлёвы шлях, які злучаў Полацк, Вільню і Наваградак. Падчас чатырох комплексных экспедыцый вучнымі Пастаўскай… Read More ›

Afanasjeva L.M., Janush A.A. Prakapovich I.M.: Unique hydro-technic complex “Mjadzelka-Varanets” (abstract, magazine “CULTURE. NATION”, December 2019, issue 24, p. 137-149, www.sakavik.net)

In the early middle ages, a water trade route that connected Polatsk, Vilnja and Navagrudak passed via Mjadzelka river. During four expeditions in 2018-2019 the students of Pastavy gymnasium made a description of the unique complex, designed and equipped tourist… Read More ›

Юрий Грибовский: Алесь Махновский (1902-1967) (резюме, журнал «КУЛЬТУРА. НАЦИЯ», декабрь 2019, выпуск 24, стр. 22-37, www.sakavik.net)

Алесь Махновский (1902-1967), белорусский общественный деятель и педагог, принадлежит к известным белорусским национальным деятелям, походившим из Латгалии (Латвия). Он окончил белорусские педагогические курсы в Двинске в 1923 году и работал учителем в нескольких белорусских школах в Латгалии (1923-1934). В 1941-1944 … Read More ›

Язеп Квач: Мамины слова (резюме, журнал «КУЛЬТУРА. НАЦИЯ», декабрь 2019, выпуск 24, стр. 46-67, www.sakavik.net)

Автор представляет около 220 слов местных диалектов, собранных в Шарковщинском и Глубокском районах Витебской области Республики Беларусь. Даются не только слова и их толкование, но также и контекст, в котором они используются в повседневной речи. Эти маленькие диалоги, написанные намеренно… Read More ›

Навошта жыхар Нямеччыны зьбірае старыя фатаздымкі і піша раманы зь беларускай гісторыі

1 снежня 2019 года, Радыё Свабода АБ Магілёў, від гораду з узьбярэжжа Дняпра. Фота з калекцыі Алега (Давіда) Лісоўскага Photo: Алег (Давід) Лісоўскі (Courtesy Photo) Падзяліцца Глядзець камэнтары  Друкаваць Уладальнік найвялікшай калекцыі гістарычных фатаздымкаў Магілёва жыхар Нямеччыны Алег (Давід) Лісоўскі напісаў… Read More ›

Гурту “Стары Ольса” – 20 год !!!

23 ЛІСТАПАД 2019 года, Радыё “Свабода” ВС МБ Глядзець камэнтары  Друкаваць «Стары Ольса», самы прызнаны сярэднявечны гурт Беларусі, сёлета сьвяткуе 20-годзьдзе. Свабода пагутарыла з музыкамі па вяртаньні зь іхнага пятага амэрыканскага туру пра гастрольны побыт і сталеньне. Дваццаць гадоў у… Read More ›

Па слядах Адама Міцкевіча: што варта паглядзець у Туганавічах, Завоссі, Паўлінове ШМАТ ФОТА

Аўтар: СМ, фота Надзеі Бужан 24.10.2019   Наша Ніва Гарады, праглынутыя джунглямі, сляды старажытных цывілізацый на дне акіянаў — здавалася б, усё гэта недзе далёка. Тым часам наша Атлантыда хаваецца пры канцы кожнай старой алеі між дзікіх зараснікаў, пры кожным закінутым… Read More ›

Семь молодых классических музыкантов из Беларуси, которых знает весь мир

  Академические музыканты-белорусы покоряют сцены Вены, Парижа, Берлина. Академический концерт — это не для меня, это для музыкальных эстетов — думает большинство из нас и редко ходит на такие ивенты. Поэтому многие талантливые академические музыканты-белорусы чаще играют на сценах Вены,… Read More ›

«Беларуская паэзія заўсёды была трыбунная, і гэтага ня трэба саромецца». Марыя Мартысевіч пра грошы, рэп і фэмінізм

12 КАСТРЫЧНІКА 2019 ГОДА   Радыё “Свабода” ВС МБ Беларуская паэтка Марыя Мартысевіч Photo: svaboda.org (RFE/RL) Падзяліцца 4 1 Глядзець камэнтары  Друкаваць Сёлета паэтка і перакладчыца Марыя Мартысевіч атрымала ўжо дзьве прэміі: «Кніга году» і прэмію імя Натальлі Арсеньневай за найлепшую кнігу… Read More ›

Наваградку 975 гадоў! Як зьмяніўся Наваградак за 100 гадоў Параўноўваем гістарычныя і сучасныя фота

РСвабода   Руіны замка, гара Міндоўга, касьцёл і гарадзкія вуліцы тады і цяпер. Нацыянальная бібліятэка Польшчы апублікавала архіў фотаздымкаў, у які ўвайшлі працы польскіх, нямецкіх і расейскіх фатографаў, зробленыя ў міжваенны пэрыяд, у тым ліку на тэрыторыі Беларусі. Свабода ўжо… Read More ›

Беларусы Канады запісалі песню і знялі кліп у падтрымку абаронцаў Курапатаў

3.10.2019 У кліпе выкарысталі песню Юрыя Шаўчука, перакладзенную на белорускую мову. Пра гэта паведаміла актывістка Згуртавання беларусаў Канады Валянціна Шаўчэнка, перадае «Радыё Рацыя». Песню Юрыя Шаўчука, перакладзеную на беларускую мову Сяржуком Сокалавым-Воюшам, выконвае сама спадарыня Валянціна. У відэашэрагу тым часам дэманструюцца архіўныя кадры розных… Read More ›

Бэрсэрк, але не дэструктыўны. Хто такі Вітаўт Мартыненка

27 верасня 2019 года АА Вітаўт Мартыненка, 2013 год Глядзець камэнтары  Друкаваць Беларускаму журналісту і музычнаму крытыку Вітаўту Мартыненку 29 верасьня споўнілася б 60 гадоў. Да гэтай даты ў менскім Палацы культуры імя Шарко ладзяць акустычны канцэрт героі ягоных кніг:… Read More ›

Сем беларускіх ратуш, якія сьведчаць пра эўрапейскае мінулае краіны.

28 верасня 2019 года;  Радыё Свабода ЯШ Драўляныя і каменныя ратушы паўставалі ў гарадах ВКЛ, адзначаных Магдэбурскім правам, з XIV стагодзьдзя. Двухпавярховы будынак зь вежай і гадзіньнікам быў сымбалем гарадзкіх свабодаў. Займала яго новая выбарная ўлада — магістрат. Права на… Read More ›

Арлоў, Бахарэвіч, Глобус і іншыя. Кнігі шорт-ліста прэміі Гедройця — 2018 цяпер можна паслухаць!

24 верасень 2019, 10:00 Кнігі намінантаў прэміі Гедройця — 2018 Глядзець камэнтары  Друкаваць 25 верасьня стане вядома імя пераможца літаратурнай прэміі Ежы Гедройця. Шэсьць кніг з кароткага сьпісу мінулагодняй прэміі можна паслухаць і спампаваць онлайн ужо сёньня. Гэта стала магчыма… Read More ›

10 величественных белорусских замков

20 ліпеня 2019 года Посещение их — хороший повод для путешествия. Неприступные крепости, укрепленные замки, оборонные храмы – частые войны на территории нашей страны некогда определили ее архитектурный облик. Они же привели к исчезновению ярких примеров оборонительного зодчества, оставив от… Read More ›

«За родны народ Беларусі». Духовному гимну «Малітва» — 25 лет

Naviny.by Четверть века назад на «Славянском базаре» состоялась премьера песни на стихи Янки Купалы и музыку Олега Молчана.  Алеся ЯНОВИЧ / 12.07.2019 / 13:58 / Культура В июле 1994 года на сцене фестиваля «Славянский базар» широко отмечалось 25-летие ансамбля «Песняры». К этому юбилею Владимир Мулявин… Read More ›

Сяргей Абламейка: Паралізаваная прафэсарка піша 17-ю кнігу пра музычную культуру Беларусі

Радыё “Свабода” 5 чэрвеня 2019 года Вольга Дадзіёмава да хваробы У менскую кнігарню «Акадэмкніга» паступіла кніга прафэсара Вольгі Дадзіёмавай «Музыкальная культура Беларуси: историческая судьба и творческие связи». Гэта яе шаснаццатая кніга, зь якіх чатырнаццаць выйшлі па-беларуску. Цяжкая хвароба прыкавала 63-гадовую… Read More ›

Юры Грыбоўскі: Да гісторыі беларускай музычнай і тэатральнай чыннасьці ў Латвіі падчас нямецкай акупацыі. Часопіс “Культура. Нацыя”, красавік 2019, №23, с. 24-35.

У міжваенны час адным з цэнтраў беларускай нацыянальна-культурнай дзейнасьці была Латвія. Асноўная колькасьць латвійскіх беларусаў пражывала ў Латгаліі, дзе яны былі аўтахтонным насельніцтвам. Дзякуючы вельмі лібэральнаму заканадаўству Латвійскай рэспублікі да 1934 г. мясцовыя беларусы карысталіся нацыянальна-культурнай аўтаноміяй, якая аднак была… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Святкаваньне 101-й гадавіны абвяшчэння БНР у Атаве. Здымкі Аляксандра Каралькевіча. Часопіс “Культура. Нацыя”, красавік 2019, №23, с. 80-86.

Інфармацыя аб падзеях з культурнага жыцьця беларускіх суполак  Святкаваньне 101-й гадавіны абвяшчэння БНР у Атаве.

Сяргей Панізьнік: Пра беларускія мерыдыяны, украінскія паралелі, львоўскі экватар. ПАМЯТНЫЯ  ДАТЫ  2019 года. Часопіс “Культура. Нацыя”, красавік 2019, №23, с. 87-105.

  990 гадоў ад нараджэння Усяслава Чарадзея, сына Брачыслава, унука Рагнеды (29.07.1029 – 14 /21/.04.1101).  975 гадоў таму заняў пасад князя Полацкага (1044 – 1101); быў на пасадзе князя кіеўскага (1068-1069). “Мяне гукалі леты на улонне, / каб летапісы дзвінскія… Read More ›

Як беларускамоўны экскурсавод зь Віцебску рэагуе на заўвагі расейскіх турыстаў пра «недоязык»

13 КРАСАВІКа 2019 года   Радыё “Свабода” ЯШ АТ  Друкаваць Віцебскі экскурсавод Сяржук Маркаў сустракае турыстаў па-беларуску, хоць працуе пераважна з расейскімі групамі. Ад’яжджаючы, яны ведаюць беларускія адпаведнікі сваіх імёнаў і народныя песьні, развучаныя падчас сьпеўнага сходу на беразе Дзьвіны. Карэспандэнтам… Read More ›

Міністар культуры Літвы паабяцаў ушанаваць магілу Кастуся Каліноўскага па-беларуску

14 сакавіка 2019 года   “Радыё Свабода” Могілкі Росы ў Вільні Глядзець камэнтары  Друкаваць Дэпутат літоўскага парлямэнту Томас Тамілінас напісаў у Facebook, што міністар культуры Літвы Міндаўгас Кветкаўскас «публічна пацьвердзіў», што беларуская мова будзе на помніку Кастусю Каліноўскаму на могілках Росы. Як… Read More ›

На 78 годзе жыцця памёр паэт Люцыян Шчасны

КАСТУСЬ ШЫТАЛЬ 27.01.2019, 19:11 ЛЮЦЫЯН ШЧАСНЫ ФОТА: WESTKI.INFO Люцыян Шчасны размаўляў па-беларуску і быў прыхільнікам незалежнай Беларусі. Сёння прыйшла сумная вестка, што ў вёсцы Хрыстова Пастаўскага раёна на 78 годзе жыцця памёр Люцыян Шчасны. Афіцыйна Люцыян Шчасны не меў ніякіх ні… Read More ›

Ігар Карней: Адкрываем Беларусь. Куды зьезьдзіць і што паглядзець у студзені

19 студзеня 2019 года Ігар Карней Падзяліцца 2 Глядзець камэнтары  Друкаваць Што і дзе варта паглядзець у Беларусі, а таксама ў месцах, дзе віруе беларускае жыцьцё, у студзені? Свабода дапаможа зарыентавацца ў багацьці выбару. У́бель, Чэрвеньскі раён Менскай вобласьці Станіслаў… Read More ›

PDF-file 22-га нумара часопіса “Культура. Нацыя”. Лістапад 2018. 122 старонкі.

Выйшаў у свет 22-гі нумар часопіса “Культура. Нацыя”. Прыемнага чытаньня.  Пётра Мурзёнак, галоўны рэдактар часопіса 18 лістапада 2018 года, Атава PDF-file 22-га умара часопіса Культура. Нацыя. Лістапад 2018. 122 стар.

Аляксей Федарэнка: Вандроўка ў Мексіку. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с. 31-37.

У маі 2017-га я нарэшце атрымаў запрашэньне далучыцца да навучальнага курса па рэстаўрацыі і кансэрвацыі камня і ўсіх вырабаў з яго, ад статуй да будынкаў. Курс робіцца пад эгідай UNESCO і ня ёсць класічным камерцыйным двухдзённым семінарам пад кіраўніцтвам якога-небудзь… Read More ›

Ігар Пракаповіч: Экспедыцыя на “Крыжоўкі”. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с. 51-56.

Напрыканцы мінулага тыдня, 26-27 ліпеня 2018 года, удзельнікі краязнаўчага гуртка “Terra incognita” Пастаўскай гімназіі разам з сябрамі Таварыства беларускай мовы здзейснілі двухдзённую экспедыцыю ў паўднёвую частку Пастаўскага раёна. Мэта вандроўкі – вывучэнне прыродна-гістарычнага комплекса “Крыжоўкі” каля азёр Доўжа і Варанец,… Read More ›

Інфармацыя аб падзеях з культурнага жыцьця беларускіх суполак у 2018 годзе. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с. 57-73.

70-годдзе Згуртаваньня беларусаў Канады (выступы сп. І. Сурвіла, В. Іпатавай, П. Мурзёнка), спектакль “Вуліца Геніюш” (Таронта), паэтычна-музыкальная вечарына (Атава), беларускія святы ў Іркуцку. PDF-file: Інфармацыя аб падзеях з культурнага жыцьця беларускіх суполак

Сяргей Панізьнік: На беразе жыцця, на беразе Дзвіны. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с. 93-99.

Гэта было вясной 1988 года. Ад 17-га да 30-га траўня  па Дзвіне-Даўгаве праходзіла Экалагічная экспедыцыя пад дэвізам: “Мір – планеце, здароўе і моц – Зямлі!” Натхняльнікам гэтай міжнароднай падзеі быў Васіль Цімафеевіч Якавенка – празаік, публіцыст, грамадскі дзеяч. PDF-file: Сяргей… Read More ›

Сяргей Панізьнік: Да 85-годдзя Ніны Янсанэ. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с.106-110.

 Ад рэдакцыі: Сп. С. Панізьнік даслаў матэрыялы, прысьвечаныя сваёй сястры. Ніна Янсанэ, дачка Сьцяпана Панізьніка, нарадзілася 21 лістапада 1933 года. Часопіс зьмяшчае нататкі сп. Н. Янсанэ, з унікальнымі здымкамі сп. С. Панізьніка.   PDF-file: Сяргей Панізьнік Да 85-годдзя Ніны Янсанэ

Сяргей Панізьнік:  Ва ўшанаванне 75-годдзя з дня нараджэння мастака Валерыя Дзевіскібы. Часопіс “Культура. Нацыя”, лістапад 2018, №22, с.111-115.

Валерый Дзевіскіба (25.11.1943-19.10.2001), таленавіты чалавек з  трагічным лёсам, які вымушаны быў з’ехаць у 1992 г. з натхнённай Рыгі ў Новую Мільчу, “мастак з беларускай душой”, як сказаў пра яго Вячка Целеш. PDF-file: Сяргей Панізьнік Ва ўшанаванне 75-годдзя з дня нараджэння… Read More ›