Былы прэс-сакратар Сяргея Ціханоўскага Сяргей Бяспалаў кажа, што той на год з’язджае ў ЗША, пакінуўшы Святлану і дзяцей у Літве. Бяспалаў напісаў на сваёй старонцы ў фэйсбуку: «Заўсёды сорамна і балюча расчароўвацца ў людзях. Асабліва калі ты спачатку зачароўваешся чалавекам, якога на… Read More ›
Нацыя Беларусы
«Вярнуўшыся, мы ўбачым нязвыклы ландшафт на вуліцах гарадоў, якія сталі незнаёмымі»
Культуролаг Юлія Чарняўская патлумачыла ў фэйсбуку, чаму лукашысты ўжо пяць гадоў нішчаць у Беларусі ўсё не сваё, калі яно нават без найменшага намёку на палітыку. І чаму з часам нешта зноў прарасце, але ўжо па-іншаму. Часам чую: маўляў, столькі добрага і зручнага… Read More ›
Ціханоўскі ў Ельскім універсітэце прапанаваў тры элементы стратэгіі ЗША наконт Беларусі
Былы палітвязень заклікаў ЗША не будаваць стратэгію ў разліку на Лукашэнку, а загадзя рыхтавацца да транзіту ўлады. І прапанаваў тры канкрэтныя крокі для гэтага. «Калі б я хацеў драмы, я б пазваніў у Netflix» Сваё выступленне перад студэнтамі і выкладчыкамі… Read More ›
Дарагія чытачы! Запрашаем вас пачытаць 36-ты нумар часопіса “КУЛЬТУРА. НАЦЫЯ”
Будзем рады, калі ён вам спадабаецца і ў вас узнікне жаданьне падзяліцца з працай часопіса са сваімі блізкімі людзьмі. Калі ласка, зрабіце рэкламу часопісу і рассылайце добрую вестку аб ім. Шчыра дзякуем і віншуем вас з надыходзячымі сьвятамі – Калядамі… Read More ›
Piotra Murzionak: The Origins of the Western Ruthenian/Belarusian Ukrainian Civilization and Its Contemporary Confrontation with the Eurasian/Russian Civilization (webzine “Culture. Nation,” issue 36, November 2025, pp. 7-49, www.sakavik.net)
Abstract. The relatively calm “geopolitical” period in the world that could be observed after the collapse of the USSR has resumed with new force in the form of a desire for a new division of the world, which can now… Read More ›
Liavon Karpovich: Autumn. Prosperity. The highest power (XVI century – first half of the XVII century)(webzine “Culture. Nation,” issue 36, November 2025, pp. 50-104, www.sakavik.net)
Abstract. The magazine “Culture. Nation” continues Mr. L. Karpovich’s historical stories about our homeland, based on postage stamps. This time the author provides a detailed description of events in the Grand Duchy of Lithuania, especially concerning the 16th and 17th… Read More ›
PiotraMurzionak: What are we building? (webzine “Culture. Nation,” issue 36, November 2025, pp. 105-132, www.sakavik.net)
Abstract. The author tries to understand what our homeland will be like in the future – whether it will remain a civilian Russian-speaking state of the “Lukashenka type”, will it be absorbed by aggressive Russia, or will Belarusians finally be… Read More ›
Aliaksandr V. Simakou: Study of envelopes with elements of warnings (on the example of correspondence of Homel indeanists) (webzine “Culture. Nation,” issue 36, November 2025, pp. 141-151, www.sakavik.net)
Large volumes of correspondence pose problems of accounting, storage, digitization, assessment of informativeness, and importance of information. The experience of individual researchers and collectors can be useful in developing recommendations for creating and using reference information on individual components of… Read More ›
Yuras Rapetski: Review of the work by Lyudmila Andilevka – “A Sad Tale”(webzine “Culture. Nation”, issue 36, November 2025, 168-169, www.sakavik.net)
Liudmila Andileuka’s short composition “Sad Tale” is divided into two sections. Using allegory, she portrays unexpected happenings in the life of a quiet unassuming town called Bliu m. Changes take place requiring decisions about the town’s future. No matter how… Read More ›
Piotra Murzionak: How to greet in Belarusian? (webzine “Culture. Nation,” issue 36, November 2025, pp. 170-174, www.sakavik.net)
Abstract. The author, using the example of relationships with his relatives, discusses in this essay how to greet in Belarusian correctly.
Marina Kochatova: All we need is love (webzine “Culture. Nation,” issue 36, November 2025, pp. 178-184, www.sakavik.net)
Abstract. On October 19, 2025, the University of Ottawa’s Freyman Hall hosted an evening of poetry and music “Yuras, Cantabile and Friends”, a kind of benefit for the Ottawa Belarusian poet Yuras Сhametkа. The evening left wonderful impressions and vivid… Read More ›
Dedicated to the 100th anniversary of Mr. Kastus Akula (webzine “Culture. Nation,” issue 36, November 2025, pp. 194-213, www.sakavik.net)
Abstract. Belarusian Institute of Arts and Sciences, Canada (BINIM Canada) took part in a series of events marking the 100th anniversary of Mr. Kastus Akula (Ales Kachan) — a Belarusian writer and public figure (16 November 1925 – 29 January… Read More ›
Sergei Bessarab: National Academy of Sciences of BELARUS. Institutional Analysis (webzine “Culture. Nation,” issue 36, November 2025, pp. 224-264, www.sakavik.net)
Abstract. The article analyzes the financing and objective indicators of the achievements of the NAS of Belarus. The last section provides information about the repressions against scientists of the Academy after the Revolution-2020.
Пётра Мурзёнaк: Истоки Западно-рутэнской/Беларусско-Украинской цивилизации и её современное противостояние с Евразийской/Русской цивилизацией (веб-журнал «Культура. Нация», №36, ноябрь 2025, 7-49, www.sakavik.net)
Аннотация. Относительно спокойный «геополитический» период в мире, наблюдавшийся после распада СССР, возобновился с новой силой в виде стремления к новому разделу мира, который теперь можно довольно чётко обозначить. Прежнее «биполярное» противостояние Запада и СССР, похоже, сменилось разделом мира между тремя… Read More ›
Пётра Мурзёнак: Что мы строим?(веб-журнал «Культура. Нация», №36, ноябрь 2025, 105-132, www.sakavik.net)
Аннотация. Автор пытается понять, какой будет Беларусь в будущем – останется ли она гражданским русскоязычным государством «лукашенковского типа», будет ли поглощена агрессивной Россией или беларусы наконец смогут реализовать национальную идею? Поиски последней ведутся, но пока она даже не получила чёткого… Read More ›
Людмила Андилевка – «Грустная сказка» (веб-журнал «Культура. Нация», №36, ноябрь 2025, 152-167, www.sakavik.net)
Невялікі гарадок Блюм, ціхі і сонны, прыторкнуўся на шырокім шляху між мегаполісаў са шклянымі гмахамі, яскравымі бігбордамі, непрыкметны, нібы з мінулага стагоддзя. Само сабой цякло б жыццё ў ім, набірала моц хараство: працавітыя месцічы ніколі не сядзелі без хлеба,… Read More ›
Пётра Мурзёнак: Как правильно здороваться по нашему? (веб-журнал «Культура. Нация», №36, ноябрь 2025, 170-174, www.sakavik.net)
Аннотация. Автор, на примере взаимоотношений с родными людьми, рассуждает в данном очерке о том, как правильно здороваться по-беларусски.
Марина Кочетова: Всё, что нам нужно — это любовь (веб-журнал «Культура. Нация», №36, ноябрь 2025, 178-184, www.sakavik.net)
Аннотация. 19 октября 2025 года в зале Фреймана Оттавского университета прошёл вечер поэзии и музыки «Юрась, Кантабиле и друзья» — своего рода бенефис оттавского белорусского поэта Юрася Шамецьки. Вечер оставил прекрасные впечатления и яркие воспоминания.
А.Толстая, А.Королькевич: Ночь Поэтов (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 36, ноябрь 2025, 185-193, www.sakavik.net)
Аннотация. 9 октября 2025 года белорусы Северной Америки собрались на ставший уже традиционным вечер «Ночь поэтов», чтобы почтить память жертв сталинских репрессий — в первую очередь тех, кто погиб в трагическую ночь с 29 на 30 октября 1937 года. Мероприятие… Read More ›
К 100-летию со дня рождения Кастуся Акулы – беларусского писателя и общественного деятеля диаспоры (веб-журнал «Культура. Нация», №36, ноябрь 2025, 194-213, www.sakavik.net)
Аннотация. Беларусский институт культуры и искусств, Канада (BINIM Канада) принял участие в серии мероприятий, посвящённых 100-летию со дня рождения госп. Кастуся Акулы (Алеся Качана) — беларусского писателя и общественного деятеля (16 ноября 1925 – 29 января 2008). 11 ноября 2025… Read More ›
Сергей Бессараб: НАН БЕЛАРУСИ. ИНСТИТУЦИОНАЛЬНЫЙ АНАЛИЗ (веб-журнал «Культура. Нация», №36, ноябрь 2025, 224-264, www.sakavik.net)
В статье анализируются финансирование и объективные показатели деятельности НАН Беларуси. В заключительном разделе представлена информация о репрессиях в отношении учёных Академии после Революции 2020 года.
Белорусы отмечают День героев
2 27.11.2025, 13:19 1,634 Сегодня исполняется 105 лет со дня начала «Слуцкага збройнага чыну». 27 ноября 1920 года начались боевые действия между сформированными в Слуцком повете полками Белорусской Народной Республики и частями Красной армии. Этот день белорусские патриоты отмечают как… Read More ›
Этнацыд беларусаў: Арлоў, Ластоўскі, Муракамі й энцыкляпэдыі для падлеткаў. Якія кнігі ў Беларусі прызнаюць «экстрэмісцкімі» і хто гэта робіць
Радыё Свабода Падзяліцца Глядзець камэнтары У Беларусі каля сотні кніг на самыя розныя тэмы цяперашнія ўлады прызналі «экстрэмісцкімі» ці «здольнымі нанесьці шкоду нацыянальным інтарэсам Рэспублікі Беларусь». Свабода спрабавала знайсьці лёгіку — паводле якіх крытэраў адбіралі. Не знайшла. Поўны і зручны для пошуку пералік… Read More ›
Украінскі дэпутат: Звяржэнне рэжыму ў Беларусі — найлепшая дапамога для Украіны. Але аўтарытарныя рэжымы зносяцца толькі крывёй, а не лозунгамі
На Форуме Астрожскіх у Кіеве разгарэлася дыскусія пра Беларусь. Ва Украіне з 11 па 15 лістапада праходзіць Форум Астрожскіх. Адна з дыскусій у Кіеве была прысвечана бяспецы ў рэгіёне. Падчас яе разгарэлася гарачая спрэчка пра ролю Беларусі. Дэпутат Вярхоўнай рады… Read More ›
Юры Дракахруст: Як «зьнішчаная» Літва пераўзыходзіць «квітнеючую» Беларусь у сацыяльна-эканамічным разьвіцьці. Інфаграфіка
Глядзець камэнтары Сьцісла Лукашэнка заяўляў, што літоўскія ўлады «зьнішчаюць сваю краіну». Насельніцтва Літвы ў 3 разы менш, чым Беларусі, але літоўскі ВУП (валавы ўнутраны прадукт) большы за беларускі. Згодна з ВУП на душу насельніцтва паводле парытэту пакупніцкай здольнасьці, Беларусь адстае… Read More ›
Этнацыд беларусаў: Міжнародны саюз беларускіх пісьменьнікаў: у першай палове 2025 году русыфікацыйныя працэсы ў Беларусі ўзмацніліся
16 ліпень 2025, 16:52 Глядзець камэнтары Друкаваць Першая палова 2025 году адзначылася яшчэ большай інтэнсыфікацыяй русыфікацыі ў Беларусі — як на ідэалягічным, так і на інстытуцыйным узроўнях. Падзеі ўнутры краіны і крокі, зробленыя Расеяй, сьведчаць пра скаардынаваную палітыку культурна-моўнай экспансіі, скіраваную на выцясьненьне беларускай… Read More ›
Шукаюць для адказу Лукашэнку: Хто винаваты ў дэмаграфічнай катастрофе
Навіна аб тым, што беларуская жанчына ў сярэднім нараджае 1,1 дзіцяці, а жыхарка Мінска — усяго 0,6, выклікала бурнае абмеркаванне ў тыктоку. Людзі пакінулі тысячы каментарыяў. Людзі выказваюць прапановы і шукаюць вінаватых. Самымі шматлікімі і залайканымі сталі каментары, прысвечаныя фінансаваму аспекту жыцця. Карыстальнікі падкрэсліваюць, што… Read More ›
Здаецца беларусы шукаюць выйсьце: У продажы з’явілася халва са смакам скварак і цыбулі
У Беларусі з’явілася халва са смажанымі скваркамі і цыбуляй. Прадукт выпусціла бабруйская кандытарская фабрыка «Чырвоны харчавік». Пакупнікі могуць знайсці яго ў фірмовых крамах, фасаваны стандартнымі брусочкамі па 60 грамаў, піша Telegraf.news. Цана навінкі даволі дэмакратычная — 1,07 рубля за адзін брусок. Па… Read More ›
Больш за 5,5 тысяч беларусаў вывучаюць кітайскую мову
У гэтым навучальным годзе кітайскую мову ў Беларусі як асобны прадмет вывучаюць больш за 5,5 тысяч навучэнцаў устаноў агульнай сярэдняй і вышэйшай адукацыі. Пра гэта паведаміў намеснік міністра адукацыі Уладзімір Далжанкоў. «Установы забяспечаныя поўным курсам айчынных навучальных дапаможнікаў з электроннымі дадаткамі. Работа… Read More ›
Этнацыд беларусаў: «Расстрэльвалі службоўцаў, рэктараў, работнікаў саўгасаў». Ня толькі літаратары. Хто яшчэ стаў ахвярай «чорнай ночы»
29 кастрычнік 2025, 14:17 Радыё Свабода Глядзець камэнтары У ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 году ў Менску былі расстраляныя больш за 110 прадстаўнікаў творчай і навуковай інтэлігенцыі, супрацоўнікаў наркаматаў, партыйных работнікаў. Добра вядомыя імёны 22-х расстраляных літаратараў. А хто астатнія 90? Дзякуючы акцыі «Ноч расстраляных паэтаў»,… Read More ›
Этнацыд беларусаў: Спіс гарадоў, якія найбольш пацярпелі ад палітычных рэпрэсій
“Наша Ніва”, 25 кастрычніка 2025 года У Беларусі ўжо шосты год не спыняюцца палітычныя рэпрэсіі. Мы праааналізавалі, насельніцтва якіх гарадоў пацярпела найбольш. На першых месцах — не Мінск і не Брэст. За аснову мы ўзялі звесткі з правааабарончага сайта Dissidentby.com. Інфармацыю… Read More ›
У. Мацкевіч: Наша нацыянальная ідэя — вяртацца ў Беларусь. Але не ў турму
25 кастрычнік 2025, 13:00 Ганна Соўсь Былы палітвязень, філёзаф, мэтадоляг Уладзімер Мацкевіч фармулюе, што яднае беларусаў у палітычную нацыю ў 2025 годзе і адказвае на крытыкам ягонай прапановы варыянту беларускай расейскай мовы. Глядзець размову на відэа цалкам Тут фрагмэнты гутаркі — Нядаўна ў інтэрвію Эўрарадыё… Read More ›
«Без рэальных саюзьнікаў мы вядзем прайграную бітву». Ціханоўскія выступілі ў Эўрапарлямэнце
22 кастрычнік 2025, 12:37абноўлена 22 кастрычнік 2025, 13:30 Радыё Свабода Падзяліцца Глядзець камэнтары Друкаваць У Страсбургу ў Эўрапарлямэнце 22 кастрычніка прайшлі дэбаты аб сытуацыі ў Беларусі празь пяць гадоў пасьля сфальсыфікаваных выбараў 2020 году. Выступілі Сьвятлана і Сяргей Ціханоўскія, на галасаваньне… Read More ›
Чаму мы прайгралі ў 2020 годзе? Развагі Міколы Дзядка
Блогер і былы палітзняволены Мікола Дзядок апублікаваў вялікі тэкст, у якім выказвае свой погляд на падзеі 2020-га, вызначаючы аб’ектыўныя і суб’ектыўныя прычыны паражэння. Па словах Дзядка, неабходнасць адказу на пытанне, чаму мы прайгралі ў 2020‑м, стала для яго крытычна важнай як з… Read More ›
«Захоўвайце ціск на рэжым і падтрымлівайце наш народ». Тэкст выступу Ціханоўскай у Еўрапарламенце
«Пакуль ЗША сканцэнтраваны на гуманітарным трэку — на вызваленні людзей і спыненні рэпрэсій — я заклікаю Еўрапейскі саюз заставацца цвёрдым і прынцыповым. Няхай санкцыі ЗША служаць для выратавання жыццяў людзей. Але санкцыі ЕС павінны быць накіраваны на сістэмныя, незваротныя змены», —… Read More ›
Этнацыд беларусаў: «У капцюрох ГПУ». Стагоддзе небяспечнай наіўнасці і дарэмных мараў беларускай эміграцыі
У 1920‑я бальшавікам удалося адурманіць частку беларускіх дзеячаў за мяжой і завабіць у «беларускі П’емонт», які аказаўся смяротнай пасткай. Сёння ў беларускай палітычнай эміграцыі толькі адзінкі тых, хто хоча паверыць у тое, што ў Беларусі ўжо ўсё наладзілася і можна… Read More ›
Сяргей Дубавец: «Іншае імя любові». Чаму беларускія эмігранты гавораць міжсобку па-расейску
14 верасень 2025, 12:30 Сяргей Дубавец Падзяліцца Глядзець камэнтары Друкаваць Здавалася б, нелягічна: расейская мова ў Вільні, Варшаве ці Беластоку стварае карыстальніку ня самы прывабны вобраз і пагатоў зусім не спрыяе ў жыцьці. Але ў гэтай, прывезенай зь Беларусі, праблемы даўняя гісторыя, якая пачалася… Read More ›
Ціханоўская: Гэта было не вызваленне, а дэпартацыя: «Мы дабіваемся, каб пры наступных вызваленнях гэта антычалавечная практыка была спыненая»
Святлана Ціханоўская адкрыла прэс-канферэнцыю вызваленых палітзняволеных. Прыводзім тэкст яе выступу. «Перш за ўсё, я хачу прывітаць нашых герояў на волі. Дзякуй, што вы выстаялі, дзякуй, што вы вытрымалі. Учора быў вельмі эмацыйны і цяжкі дзень для нас усіх. Найперш я хачу падзякаваць… Read More ›
Вось як у Вільні сустракалі вызваленых палітвязняў ШМАТ ФОТА
11 верасня былі вызвалены 52 палітвязні. На дыпламатычных машынах іх вывезлі ў Вільню. Толькі Мікалай Статкевіч адмовіўся пакідаць Беларусь — выбіў дзверы аўто, каб застацца на радзіме. Астатніх са слязьмі і воклічам «Жыве Беларусь!» сустракалі ў Вільні каля амерыканскай амбасады…. Read More ›
12 верасьня 2025 года. Ідзе прэс-канферэнцыя вызваленых палітвязняў
У Вільні праходзіць прэс-канферэнцыя вызваленых палітвязняў Выступае першай Святлана Ціханоўская. Яна падзякавала ЗША, Дональду Трампу і Джону Коўлу за вызваленне палітвязняў. Падзякавала Літве, што змагла за вечар аформіць візы і пусціць усіх палітвязняў. Яна таксама выказала занепакоенасць лёсам Міколы Статкевіча,… Read More ›
Сёння Дзень беларускай вайсковай славы. Яе традыцыі працягваюць добраахвотнікі-каліноўцы
8 верасня 1514 года адбылася бітва пад Оршай, у якой продкі беларусаў, літоўцаў, палякаў і ўкраінцаў разбілі агрэсараў з Маскоўскага княства. Войскі на чале з гетманам князем Канстанцінам Астрожскім здолелі расійскія войскі не проста спыніць, а знішчыць. Дзякуючы той перамозе, Вялікае Княства Літоўскае выстаяла… Read More ›
Сяргей Дубавец: Ці можа Літва стаць вялікай ізноў? Дубавец — пра ВКЛ як дзяржаву будучыні
07 верасень 2025, 15:00 Сяргей Дубавец Падзяліцца Глядзець камэнтары Друкаваць Калі беларусы зь літоўцамі так ладна існавалі большасьць сваёй гісторыі, чаму ня можам у будучыні? Ці можа ў цяперашнім сьвеце камфортна і дэмакратычна існаваць маленькая дзяржава і нацыя? І што замінае інтэлектуалам вярнуцца… Read More ›
Генетыкі даказалі, што радзіма ўсіх славян — Беларусь
Пытанне «адкуль пайшлі славяне?» стагоддзямі заставалася адной з найвялікшых загадак еўрапейскай гісторыі. Маштабнае міжнароднае даследаванне ДНК старажытных людзей упершыню з высокай дакладнасцю паказвае на геаграфічную калыску славянства — рэгіён, які сёння ахоплівае поўдзень Беларусі і поўнач Украіны. Галоўнай праблемай у… Read More ›
Беларускі гісторык патлумачыў, як новыя даныя пра радзіму ўсіх славян знішчаюць адны гіпотэзы археолагаў і пацвярджаюць іншыя
Гісторык Вячаслаў Насевіч лічыць, што свежыя палеагенетычныя даныя здымаюць галоўныя спрэчкі вакол паходжання славян. Яго высновы ставяць пад сумнеў заходнюю канцэпцыю і пацвярджаюць ключавую ролю постзарубінецкіх культур. Беларускі гісторык пракаментаваў вынікі маштабнага даследавання ДНК ранніх славян, праведзенага міжнароднай даследчай групы навукоўцаў. Артыкул,… Read More ›
Святлана Ціханоўская: «Незалежнасць не падае з неба і не даецца назаўсёды. Яе трэба абараняць».
Святлана Ціханоўская выступіла з заявай да 35-годдзя прыняцця Дэкларацыі аб суверэнітэце. 27 ліпеня 1990 года ў Беларусі прынялі Дэкларацыю аб суверэнітэце. На 35 гадавіну падзеі Святлана Ціханоўская звярнулася да беларусаў. Ціханоўская адзначыла, што сёння, калі «краінай кіруе прарасійскі рэжым, а незалежнасць губляецца… Read More ›
Грыбны сэзон. Якія стравы з грыбоў згадваў Колас, што дадавалі ў калдуны графа Тышкевіча і іншыя рэцэпты
26 ліпень 2025, 11:00 Радыё Свабода Глядзець камэнтары Друкаваць Грыбны квас, крупнік, грыбы з капустай і проста лісічкі з бульбай. У беларускай традыцыі збор грыбоў — асобны рытуал. Чаму так атрымалася, якія стравы з грыбоў гатавалі стагодзьдзі таму і якія… Read More ›
Вянок памяці. Успаміны пра Вячку Станкевіча (1932-2025)
25 ліпень 2025, 16:33абноўлена 25 ліпень 2025, 17:32 Радыё Свабода Глядзець камэнтары У Злучаных Штатах на 93-м годзе пайшоў з жыцьця Вячка Станкевіч, адзін з найстарэйшых актывістаў беларускай дыяспары ў Амэрыцы, радны БНР, колішні дырэктар Беларускай службы Радыё Свабода. Успамінамі пра… Read More ›
Лепшыя мастакі Беларусі 2025 года і некаторыя іх творы
Мікіта Моніч падрыхтаваў агляд прац, якія перамаглі на выставе «Арт-Мінск-2025». Фота: artcenter.by / Instagram Выстава сучаснага мастацтва «Арт-Мінск» праходзіць штогод вясной. У ім удзельнічаюць сотні творцаў. Кожны з адабраных выстаўляе 2-3 творы. Наведвальнікі галасуюць. І так адбіраюцца пераможцы. У новым відэа на сваім ютуб-канале… Read More ›