8 верасня 1514 года адбылася бітва пад Оршай, у якой продкі беларусаў, літоўцаў, палякаў і ўкраінцаў разбілі агрэсараў з Маскоўскага княства.  Войскі на чале з гетманам князем Канстанцінам Астрожскім здолелі расійскія войскі не проста спыніць, а знішчыць. Дзякуючы той перамозе, Вялікае Княства Літоўскае выстаяла… Read More ›

Яна выяўляе ўнутраную свабоду. Міжнародны Саюз беларускіх пісьменнікаў выпусціў анталогію класічнай беларускай турэмнай паэзіі «Вершы на волю», укладальнікам якой стаў літаратуразнаўца Ціхан Чарнякевіч, паведамляе «Еўрарадыё». Кніга сабрала паэтычныя творы, напісаныя ва ўмовах турэмнага зняволення, катаргі, лагераў, ссылак, чакання рэабілітацыі і перагляду крымінальных… Read More ›

Нягледзячы на няспынныя спробы прарасійскіх сіл выкрасліць перыяд ВКЛ з беларускага наратыву, менавіта яго лічыць пачаткам беларускай дзяржаўнасці найбольшая доля беларусаў. І чым маладзейшае пакаленне, тым гэта адбываецца найчасцей. Перыяд Расійскай Імперыі пачаткам беларускай дзяржаўнасці не лічыць амаль ніхто. У красавіку… Read More ›

Навукоўцы зразумелі, чаму нашы вясковыя бабулі жылі даўжэй Усё больш краін укараняюць практыку «ферм старых людзей» — сельскагаспадарчых гаспадарак, дзе пажылыя людзі і нават пацыенты з дэменцыяй уключаюцца ў простую, але карысную працу на зямлі. https://googleads.g.doubleclick.net/pagead/ads?client=ca-pub-6091936827739720&output=html&h=280&slotname=9933271315&adk=3787955378&adf=938824767&pi=t.ma~as.9933271315&w=732&abgtt=6&fwrn=4&fwrnh=100&lmt=1748710599&rafmt=1&format=732×280&url=https%3A%2F%2Fnashaniva.com%2F367706&fwr=0&fwrattr=true&rpe=1&resp_fmts=3&wgl=1&uach=WyJXaW5kb3dzIiwiMTUuMC4wIiwieDg2IiwiIiwiMTM3LjAuNzE1MS41NSIsbnVsbCwwLG51bGwsIjY0IixbWyJHb29nbGUgQ2hyb21lIiwiMTM3LjAuNzE1MS41NSJdLFsiQ2hyb21pdW0iLCIxMzcuMC43MTUxLjU1Il0sWyJOb3QvQSlCcmFuZCIsIjI0LjAuMC4wIl1dLDBd&dt=1748710599089&bpp=31&bdt=157&idt=31&shv=r20250528&mjsv=m202505290101&ptt=9&saldr=aa&abxe=1&cookie=ID%3D31ab46201cd33e9a%3AT%3D1739456599%3ART%3D1748710333%3AS%3DALNI_MYG_yhp8_Nmw60HfX75-UFcmRGPDw&gpic=UID%3D00000ff1e3ce80df%3AT%3D1739456599%3ART%3D1748710333%3AS%3DALNI_MZw06ufjncRE7xDxh7wAdHh1cECLA&eo_id_str=ID%3D9aa5470dc0fd329d%3AT%3D1739456599%3ART%3D1748710333%3AS%3DAA-AfjbRBYJ3nqEnokAI_pYxhnLx&prev_fmts=0x0%2C0x0&nras=1&correlator=1969000096246&frm=20&pv=1&u_tz=-240&u_his=3&u_h=900&u_w=1600&u_ah=852&u_aw=1600&u_cd=24&u_sd=1.1&dmc=8&adx=217&ady=1095&biw=1441&bih=665&scr_x=0&scr_y=0&eid=95353387%2C95360390%2C31092777%2C95361621%2C95362171&oid=2&pvsid=7751257672817052&tmod=1305751839&uas=0&nvt=1&ref=https%3A%2F%2Fnashaniva.com%2F&fc=1920&brdim=0%2C0%2C0%2C0%2C1600%2C0%2C1600%2C852%2C1455%2C665&vis=1&rsz=%7C%7CpEebr%7C&abl=CS&pfx=0&fu=128&bc=31&bz=1.1&td=1&tdf=2&psd=W251bGwsbnVsbCxudWxsLDNd&nt=1&ifi=3&uci=a!3&btvi=1&fsb=1&dtd=36 Нарвежская пенсіянерка Марыяна Рогстад… Read More ›

Анатацыя. Аўтар зьмяшчае ўрывак са сваёй новай кнігі “Нарысы беларуса”, якая выйдзе ў хуткім часе. Робіцца спроба прааналізаваць прычыны нязгоды між лідэрамі шматлікіх беларускіх рухаў і структур як у мінулым часе, так і цяпер, уключаючы некрытычнае стаўленьне асобных лідэраў адзін… Read More ›

Анатацыя. Мэтай гэтага агляду нашай перапіскі з суправаджэннем закранутых у ёй рэалій запісамі з «Беларуска-індзейскай бібліяграфіі» з’яўляецца арганізацыя матэрыялу і стымуляванне цікавасці да антрапалагічнай амерыканістыкі як кірунку даследаванняў у Беларусі, які мусіць развівацца. Цытуецца шэраг ранніх лістоў, улічваецца вопыт абменаў… Read More ›

Abstract. The speaker recalled the main historical moments directly related to the period of the Declaration of Independence of the Belarusian Democratic Republic and the activities of the Secretariat (Government) of the Belarusian Democratic Republic. They were not only the… Read More ›

(доклад на праздновании Национального дня в Оттаве, 30 марта 2025 года) Резэме. Докладчик напомнил основные исторические моменты непосредственно связанные с периодом провозглашения независимости БНР и деятельностью Секретариата (Правительства) БНР. И дело не только в немецкой оккупации, но и в том,… Read More ›

Этнолаг, гісторык і культурны антраполаг Павел Церашковіч расказаў, чаму нельга ствараць «беларускі свет» і чаму ў моўным пытанні не варта браць прыклад з Аўстрыі і Швейцарыі. У новым выпуску ютуб-праекта «Жыццё-маліна» Павел Церашковіч расказаў, як шукаў адказ на пытанне, чаму ў пачатку… Read More ›

Заснавальнік «Цэнтра новых ідэй» Рыгор Астапеня і навуковы супрацоўнік цэнтра эканамічных даследаванняў Beroc Зміцер Крук у калонцы для абноўленага сайта «Банку ідэй» паразважалі пра будучыню Беларусі і ўплыў на яе інтэлектуальнага дыскурсу. Пяць гадоў таму канцэпцыя «Новай Беларусі» значнай часткай грамадства разглядалася… Read More ›

Мілей: «Заходні свет у небяспецы, бо ён ідзе да сацыялізму» Такую радыкальную заяву на Сусветным эканамічным форуме ў Давосе зрабіў усяго крыху больш за год таму абраны на пасаду прэзідэнт Аргенціны Хаўер Мілей. Чаму ён так лічыць? «Сёння я тут,… Read More ›

Як зрабіць гісторыю блізкай і цікавай? Ад дасціпных размоваў пра шляхецкі побыт да вострых дыскусій пра Вялікае Княства Літоўскае — у падкастах на ютубе знойдзецца ўсё, што трэба аматарам мінулага. Загляне сонца Канал быў першапачаткова вядомы як «Кайлі Міндоўг», але… Read More ›

Доктар гісторыі, прафэсар Полацкага дзяржаўнага ўнівэрсытэту Ўладзімер Лобач у 2021-м быў звольнены з працы і прайшоў праз турму за падтрымку пратэстаў. «Радыё Свабода» пагутарыла з ім пра аўтаэтнаграфію, антрапалогію акупацыі, калабарацыю, маскі гуманізму і лясны беларускі рай. Уладзімер Лобач. Фота:… Read More ›

Беларусам важна разумець, што канкрэтна выклікае трывогу ў літоўцаў і працаваць, каб зменшыць напружанне ў нашых адносінах, якія выключна важныя для будучыні нашых народаў, піша ў сваім артыкуле для «Нашай Нівы» філосаф Пётра Рудкоўскі. Гэта было задоўга да поўнамаштабнай агрэсіі… Read More ›

Аляксандр Уласаў — каларытны персанаж беларускага адраджэння, двухметровы асілак-атлет з пастаўленым голасам-басам. Ён быў эканамістам, палітыкам, асветнікам, завадатарам беларускага школьніцтва, а найперш прыгадваецца як шматгадовы рэдактар дарэвалюцыйнай «Нашай Нівы». Прычым слова «рэдактар» тут найчасцей дапаўняюць словам «легендарны», піша Сяргей Дубавец на «Свабодзе». … Read More ›

Украінскую мову роднай лічаць 78% апытаных украінцаў, хаця ў 2006 годзе такіх было крыху больш за палову — 52%. Павялічылася і колькасць грамадзян, якія лічаць сябе часткай украінскай культурнай традыцыі (76%). Вынікі апытання 24 ліпеня апублікаваў Цэнтр Разумкова, паведамляе suspilne.media. Калі яшчэ ў… Read More ›

  Бел / Łac / Рус «Як гавораць беларусы» — невялікае па аб’ёме выданне, якое расказвае пра дыялектныя асновы мовы, найярчэйшыя асаблівасці гаворак Беларусі і тое, як людзі гавораць тут і цяпер, піша Зося Лугавая. «…з якога боку ні разглядай беларускую мову, заўсёды знойдзецца… Read More ›

Пётра Мурзёнак: “Ад Беларускага этнаса да Беларускай Народнай Рэспублікі” (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 5-21, http://www.sakavik.net) Анатацыя. Ідэалагічная барацьбы супраць расійскіх наратываў пра тое, што Украіна як дзяржава не існуе і не мае права існаваць з’яўляецца актуальнай і не… Read More ›

Пётра Мурзёнак: “Священная война»     (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 100-113, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У артыкуле абмяркоўваюцца гістарычныя, ідэалагічныя і рэлігійныя прычыны вайны, разьвязанай Расіяй супраць Украіны – вайны, якая мае міжцывілізацыйны характар.

Лявон Карповіч: Дзякуй, Амэрыка! Сцэнар дакумэнтальнага тэлефільма. Гэта гісторыя найбуйнейшай у ХХ стагодзьдзі і самай забытай гуманітарнай акцыі, якую пад кіраўніцтвам Гербэрта Гувэра ажыцьцяўляла Амэрыканская Адміністрацыя Дапамогі ў 1920-1923.

Пётра Мурзёнак  “БНР – нязгасны сімвал падтрымкі нацыянальнай ідэнтычнасьці ў Канадзе” (вэб-часопіс “Kультура. Нацыя”, № 33, красавік 2024, 238-252, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У сваім дакладзе на міжнародным сімпозіюме “Спадчына 25 сакавіка і беларуская нацыянальная ідэнтычнасьць” (Варшава-Лондан, 25.03.2024), аўтар заасяродзіў увагу на… Read More ›

Лявон Карпович: Рождение Великого Княжества (история в марках) (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 70-99, http://www.sakavik.net) Аннотация. В предыдущем, 32-м номере журнала «Культура. Нация» была представлена история о Великом Княжестве Літовском, основанная на почтовых марках. На этот раз автор… Read More ›

Алесь Симаков: Індзейцы, індэйцы, індыяне (індыяны) або індыянцы? (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 114-124, http://www.sakavik.net) Аннотация. Рассматривается употребление основных слов, которыми называются коренные жители Америки (за исключением эскимосов и алеутов) в белорусском языке. Помимо наиболее распространенной формы “індзейцы”… Read More ›

Сергей Панизник: Я многому научился у людей                   (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 226–237, http://www.sakavik.net)  Аннотация. В своих стихах поэт делится лишь малой толикой языкового богатства своих соотечественников, их метких и остроумных мыслей, их намеков, советов и суждений. Меткая… Read More ›