Анатацыя. Мэтай гэтага агляду нашай перапіскі з суправаджэннем закранутых у ёй рэалій запісамі з «Беларуска-індзейскай бібліяграфіі» з’яўляецца арганізацыя матэрыялу і стымуляванне цікавасці да антрапалагічнай амерыканістыкі як кірунку даследаванняў у Беларусі, які мусіць развівацца. Цытуецца шэраг ранніх лістоў, улічваецца вопыт абменаў… Read More ›
Асьвета
Piotra Murzionak: So, who? Abstract. Webzine “Culture. Nation”, No. 35, April 2025, 5-20, www.sakavik.net
Abstract. The author includes an excerpt from his new book “Essays of a Belarusian”, which will be published soon. An attempt is made to analyze the reasons for the disagreement between the leaders of numerous Belarusian movements and structures both… Read More ›
Piotra Murzionak: DECLARATION OF THE BELARUSIAN PEOPLE’S REPUBLIC – THE BREST PEACE – PRESENT (Report on the celebration of the National Day in Ottawa, March 30, 2025). Abstract. Webzine “Culture. Nation”, No. 35, April 2025, 27-41, www.sakavik.net
Abstract. The speaker recalled the main historical moments directly related to the period of the Declaration of Independence of the Belarusian Democratic Republic and the activities of the Secretariat (Government) of the Belarusian Democratic Republic. They were not only the… Read More ›
Пётра Мурзёнак: Так кто же? Аннотация. Веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 35, апрель 2025, 4-20, www.sakavik.net
Аннотация. Автор представляет отрывок из своей новой книги «Очерки белоруса», которая скоро выйдет в свет. Сделана попытка проанализировать причины разногласий между лидерами многочисленных беларусских движений и структур как в прошлом, так и в настоящее время, в том числе некритическое отношение… Read More ›
Пётра Мурзёнак: ДЕКЛАРАЦИЯ БЕЛАРУССКОЙ НАРОДНОЙ РЕСПУБЛИКИ – БРЕСТСКИЙ МИР – НАСТОЯЩЕЕ. Аннотация. Веб-журнал «Культура. Нация», №35, апрель 2025, 27-41, www.sakavik.net
(доклад на праздновании Национального дня в Оттаве, 30 марта 2025 года) Резэме. Докладчик напомнил основные исторические моменты непосредственно связанные с периодом провозглашения независимости БНР и деятельностью Секретариата (Правительства) БНР. И дело не только в немецкой оккупации, но и в том,… Read More ›
Александр Симаков: Физическая антропология и белорусские индеанисты: переписка и «Белорусско-индейская библиография». Аннотация. Веб-журнал «Культура. Нация», №35, апрель 2025, 48-60, www.sakavik.net
Аннотация. Целью этого обзора нашей переписки с сопровождением затронутых в ней реалий записями из «Белорусско-индейской библиографии» является систематизация материала и стимулирование интереса к антропологической американистике как научному направлению в Беларуси, которое должно развиваться. Приводятся цитаты из ряда ранних писем, а… Read More ›
Чаму ў пачатку 20 стагоддзя эстонцы, літоўцы і латышы стварылі дзяржаву, а беларусы — не? Адказвае Церашковіч
Этнолаг, гісторык і культурны антраполаг Павел Церашковіч расказаў, чаму нельга ствараць «беларускі свет» і чаму ў моўным пытанні не варта браць прыклад з Аўстрыі і Швейцарыі. У новым выпуску ютуб-праекта «Жыццё-маліна» Павел Церашковіч расказаў, як шукаў адказ на пытанне, чаму ў пачатку… Read More ›
Чем белорусы отличаются от русских: шесть главных признаков
24 Различия начинаются на генетическом уровне. Достаточно многим белорусам не нравится, когда за рубежом нас путают с Россией и называют русскими. Но еще больше нам не нравится, когда сами россияне с долей пренебрежения относятся к нашей независимости, культуре и языку…. Read More ›
«У новым свеце няма месца для дэмакратычнай Беларусі — хіба што мы яго самі выдумаем». Астапеня і Крук разважаюць пра будучыню Беларусі
Заснавальнік «Цэнтра новых ідэй» Рыгор Астапеня і навуковы супрацоўнік цэнтра эканамічных даследаванняў Beroc Зміцер Крук у калонцы для абноўленага сайта «Банку ідэй» паразважалі пра будучыню Беларусі і ўплыў на яе інтэлектуальнага дыскурсу. Пяць гадоў таму канцэпцыя «Новай Беларусі» значнай часткай грамадства разглядалася… Read More ›
Не реставрация, а посмешище. В Ружанах «отреставрировали» резиденцию Сапегов
Работы на фасадах восточного, театрального корпуса дворца закончились провалом — дело не только в химозном зеленом цвете, но и в сплошном непрофессионализме реставраторов, которые то ли не знают основ, то ли игнорируют логику. Согласно информации БелТА, уже началась разработка проектной… Read More ›
Мілей: «Заходні свет у небяспецы, бо ён ідзе да сацыялізму» Такую радыкальную заяву на Сусветным эканамічным форуме ў Давосе зрабіў усяго крыху больш за год таму абраны на пасаду прэзідэнт Аргенціны Хаўер Мілей. Чаму ён так лічыць? «Сёння я тут,… Read More ›
Колькі квашанай капусты трэба з’ядаць за дзень для здароўя? Вы толькі не дзівуйцеся
Квашаная капуста — адна з самых старажытных страў беларусаў. Узімку яна была важнай часткай нашага рацыёну. Расказваем, у чым яе карысць, але ў чым можа быць і шкода. Лічыцца, што ўпершыню капусту сталі квасіць у старажытным Кітаі яшчэ дзве тысяч… Read More ›
Што паслухаць па гісторыі Беларусі? Сабралі найлепшыя падкасты
Як зрабіць гісторыю блізкай і цікавай? Ад дасціпных размоваў пра шляхецкі побыт да вострых дыскусій пра Вялікае Княства Літоўскае — у падкастах на ютубе знойдзецца ўсё, што трэба аматарам мінулага. Загляне сонца Канал быў першапачаткова вядомы як «Кайлі Міндоўг», але… Read More ›
Поўны 34-ты, чарговы нумар часопіса “Культура. Нацыя” ў pdf-фармаце
Рэдакцыя часопіса “Культура. Нацыя” з радасьцю паведамляе аб выхадзе чарговага нумара часопіса. Шчыра дзякуем усім аўтарам, якія спрычыніліся да яго стварэньня. Вітаем нашых чытачоў з надыходзячымі Каляднымі сьвятамі і зычым вам моцнага здароў’я, шчасьця і дабрабыту ў сям’і і плёну… Read More ›
Доктар гісторыі: Абвінавачваць медыкаў і настаўнікаў у сучаснай Беларусі ў калабарацыянізме проста абсурдна
Доктар гісторыі, прафэсар Полацкага дзяржаўнага ўнівэрсытэту Ўладзімер Лобач у 2021-м быў звольнены з працы і прайшоў праз турму за падтрымку пратэстаў. «Радыё Свабода» пагутарыла з ім пра аўтаэтнаграфію, антрапалогію акупацыі, калабарацыю, маскі гуманізму і лясны беларускі рай. Уладзімер Лобач. Фота:… Read More ›
Бондарава захацела двухмоўя, як у Фінляндыі. Мы таксама за
Прарасійская даносчыца паставіла гэтую краіну ў прыклад беларускім «халуям, якія слухаюць загады з Нью-Ёрка». Фінскі білінгвізм сапраўды варты пераймання. І вось чаму. Вольга Бондарава, якая апошнія гады занятая справай вынішчэння ўсяго беларускага ў Беларусі, і яе прыхільнікі былі моцна маральна траўмаваныя… Read More ›
Трэба раз і назаўсёды спыніць разважанні пра «вяртанне Вільні» — Рудкоўскі
Беларусам важна разумець, што канкрэтна выклікае трывогу ў літоўцаў і працаваць, каб зменшыць напружанне ў нашых адносінах, якія выключна важныя для будучыні нашых народаў, піша ў сваім артыкуле для «Нашай Нівы» філосаф Пётра Рудкоўскі. Гэта было задоўга да поўнамаштабнай агрэсіі… Read More ›
Доўгая дарога да Мінска. Колькі часу займалі падарожжы з Варшавы і Вільні ў XIX стагоддзі?
Сёння дарога з Мінска ў суседнія сталіцы можа заняць больш за суткі, большую частку якіх давядзецца стаяць на дзяржаўнай мяжы. У часы Расійскай Імперыі ніякіх межаў паміж гэтымі гарадамі не было, але любое падарожжа ператваралася ў сапраўдную прыгоду. Паглядзелі, колькі… Read More ›
Зачараваны беларушчынай. На 150-я ўгодкі першага рэдактара «Нашай Нівы», завадатара і жыццялюба Аляксандра Уласава
Аляксандр Уласаў — каларытны персанаж беларускага адраджэння, двухметровы асілак-атлет з пастаўленым голасам-басам. Ён быў эканамістам, палітыкам, асветнікам, завадатарам беларускага школьніцтва, а найперш прыгадваецца як шматгадовы рэдактар дарэвалюцыйнай «Нашай Нівы». Прычым слова «рэдактар» тут найчасцей дапаўняюць словам «легендарны», піша Сяргей Дубавец на «Свабодзе». … Read More ›
Ці мелі сэнс паўстанні XIX стагоддзя? А пратэсты 2020-га? Бунтаваць ці маўчаць? Дзейнічаць ці чакаць?
Разважае гісторык Аляксандр Пашкевіч. Калі чатыры гады таму народ масава выйшаў на вуліцы і плошчы, калі выплеснуліся крыўды і мары, якія капіліся 30 гадоў, мала хто думаў, што гэта выкліча ў адказ настолькі зверскія рэпрэсіі. Гэты махавік не спыняецца, у… Read More ›
Пад уплывам расійскай агрэсіі ўкраінцы вярнуліся да ўкраінскай мовы — лічбы
Украінскую мову роднай лічаць 78% апытаных украінцаў, хаця ў 2006 годзе такіх было крыху больш за палову — 52%. Павялічылася і колькасць грамадзян, якія лічаць сябе часткай украінскай культурнай традыцыі (76%). Вынікі апытання 24 ліпеня апублікаваў Цэнтр Разумкова, паведамляе suspilne.media. Калі яшчэ ў… Read More ›
Страшная трагедыя ў нашай гісторыі: як падчас Першай сусветнай з Беларусі вывезлі 1,2 мільёна жыхароў
Тое было ў напалеонаўскую вайну. Тое будзе і падчас Другой сусветнай. Беларусь была выкарыстаная як шчыт і поле бітвы. У Першую сусветную, якая пачалася 110 гадоў таму, расійскія генералы таксама выкарыстоўвалі тактыку выпаленай зямлі. Адступаючы, расійскае войска змушала жыхароў эвакуявацца… Read More ›
Певень ці пятух, валошка ці васілёк, ровар ці веласіпед, шашок ці тхор? І сотні іншых цікавых прыкладаў
Бел / Łac / Рус «Як гавораць беларусы» — невялікае па аб’ёме выданне, якое расказвае пра дыялектныя асновы мовы, найярчэйшыя асаблівасці гаворак Беларусі і тое, як людзі гавораць тут і цяпер, піша Зося Лугавая. «…з якога боку ні разглядай беларускую мову, заўсёды знойдзецца… Read More ›
PDF-file of webzine #33 “KULTURA.NATSYJA”. April 2024, 264pp. PDF-file 33-га нумара вэб-часопіса “Культура. Нацыя”, красавік 2024, 264с.
Паважаныя чытачы! Калі ласка, чытайце матэрыялы чарговага, 33-га нумара часопіса “КУЛЬТУРА. НАЦЫЯ”. Спадзяёмся, вы знойдзеце ў ім шмат цікававага пра гісторыю і культуру беларускага народа.
Пётра Мурзёнак: “Ад Беларускага этнаса да Беларускай Народнай Рэспублікі” (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024,5-21, www.sakavik.net)
Пётра Мурзёнак: “Ад Беларускага этнаса да Беларускай Народнай Рэспублікі” (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 5-21, http://www.sakavik.net) Анатацыя. Ідэалагічная барацьбы супраць расійскіх наратываў пра тое, што Украіна як дзяржава не існуе і не мае права існаваць з’яўляецца актуальнай і не… Read More ›
Лявон Карповіч: Нараджэньне Вялікага Княства (гісторыя ў марках) (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024,70-99, www.sakavik.net)
Лявон Карповіч: Нараджэньне Вялікага Княства (гісторыя ў марках) (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 70-99, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У папярэднім, 32-м нумары часопіса “Культура. Нацыя” былі прадстаўлены апавяданьні пра Вялікае Княства, заснаваныя на паштовых марках. На гэты раз аўтар падае даволі… Read More ›
Пётра Мурзёнак: “Священная война»(вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 100-113, www.sakavik.net)
Пётра Мурзёнак: “Священная война» (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 100-113, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У артыкуле абмяркоўваюцца гістарычныя, ідэалагічныя і рэлігійныя прычыны вайны, разьвязанай Расіяй супраць Украіны – вайны, якая мае міжцывілізацыйны характар.
Алесь Сімакоў: Індзейцы, індэйцы, індыяне (індыяны) або індыянцы? (вэб-часопіс “КН”, №33, красавік 2024, 114-124)
Алесь Сімакоў: Індзейцы, індэйцы, індыяне (індыяны) або індыянцы? Анатацыя. Разглядаецца ўжыванне асноўных слоў, якімі называліся карэнныя жыхары Амерыкі (за выключэннем эскімосаў і алеутаў).
Лявон Карповіч: Дзякуй, Амэрыка! Сцэнар дакумэнтальнага тэлефільма (вэб-часопіс “КН”, №33, красавік 2024, 160-225
Лявон Карповіч: Дзякуй, Амэрыка! Сцэнар дакумэнтальнага тэлефільма. Гэта гісторыя найбуйнейшай у ХХ стагодзьдзі і самай забытай гуманітарнай акцыі, якую пад кіраўніцтвам Гербэрта Гувэра ажыцьцяўляла Амэрыканская Адміністрацыя Дапамогі ў 1920-1923.
Сяргей Панізьнік: ПАВУЧАНЬНЯЎ МНОГА МАЮ (вэб-часопіс “КН”, №33, красавік 2024, 226-237
Сяргей Панізьнік: ПАВУЧАНЬНЯЎ МНОГА МАЮ Удалося захаваць хоць маленькую долю снуйкі-мовы маіх землякоў, чублы трапных, дасціплых думак, іх намёкі, парады, прысуды. Знаходзіў ў павучаньнях разумны вопыт жыцьця.
Пётра Мурзёнак “БНР – нязгасны сімвал падтрымкі нацыянальнай ідэнтычнасьці ў Канадзе” (вэб-часопіс “Kультура. Нацыя”, № 33, красавік 2024, 238-252, www.sakavik.net)
Пётра Мурзёнак “БНР – нязгасны сімвал падтрымкі нацыянальнай ідэнтычнасьці ў Канадзе” (вэб-часопіс “Kультура. Нацыя”, № 33, красавік 2024, 238-252, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У сваім дакладзе на міжнародным сімпозіюме “Спадчына 25 сакавіка і беларуская нацыянальная ідэнтычнасьць” (Варшава-Лондан, 25.03.2024), аўтар заасяродзіў увагу на… Read More ›
Пётра Мурзёнак: От Беларуского этноса к Беларуской Народной Республике (веб-журнал «Культура. Нация», №33, апрель 2024, 5-21, www.sakavik.net)
Пётра Мурзёнак: От Беларуского этноса к Беларуской Народной Республике (веб-журнал «Культура. Нация», №33, апрель 2024, 5-21, http://www.sakavik.net) Аннотация. Идеологическая борьба с российскими нарративами о том, что Украина как государство не существует и не имеет права на существование, актуальна не только… Read More ›
Лявон Карпович: Рождение Великого Княжества (история в марках)(веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 70-99, www.sakavik.net)
Лявон Карпович: Рождение Великого Княжества (история в марках) (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 70-99, http://www.sakavik.net) Аннотация. В предыдущем, 32-м номере журнала «Культура. Нация» была представлена история о Великом Княжестве Літовском, основанная на почтовых марках. На этот раз автор… Read More ›
Пётра Мурзёнак: «Священная война» (веб-журнал «Культура. Нация», №33, апрель 2024, 100-113, www.sakavik.net)
Пётра Мурзёнак: «Священная война» (веб-журнал «Культура. Нация», №33, апрель 2024, 100-113, http://www.sakavik.net) Аннотация. В статье рассматриваются исторические, идеологические и религиозные причины войны, которую Россия ведет против Украины – войны, носящей межцивилизационный характер. Имперское стремление России восстановить свое колониальное господство над… Read More ›
Алесь Симаков: Індзейцы, індэйцы, індыяне (індыяны) або індыянцы?(веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 114-124, www.sakavik.net)
Алесь Симаков: Індзейцы, індэйцы, індыяне (індыяны) або індыянцы? (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 114-124, http://www.sakavik.net) Аннотация. Рассматривается употребление основных слов, которыми называются коренные жители Америки (за исключением эскимосов и алеутов) в белорусском языке. Помимо наиболее распространенной формы “індзейцы”… Read More ›
Лявон Карпович: Спасибо, Америка! Сценарий документального телефильма. (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 160-225, www.sakavik.net)
Лявон Карпович: Спасибо, Америка! Сценарий документального телефильма. (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 160–225, http://www.sakavik.net) Аннотация. Этот уникальный материал рассказывает о самой крупной и самой забытой гуманитарной акции XX века, которую провела Американская администрация помощи (ARA) под руководством Герберта… Read More ›
Сергей Панизник: Я многому научился у людей (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 226-237, www.sakavik.net)
Сергей Панизник: Я многому научился у людей (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 226–237, http://www.sakavik.net) Аннотация. В своих стихах поэт делится лишь малой толикой языкового богатства своих соотечественников, их метких и остроумных мыслей, их намеков, советов и суждений. Меткая… Read More ›
Пётра Мурзёнак: «БНР — неизгладимый символ поддержки национальной идентичности в Канаде» (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 238-252, www.sakavik.net)
Пётра Мурзёнак: «БНР — неизгладимый символ поддержки национальной идентичности в Канаде» (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 238-252, http://www.sakavik.net) Аннотация. В своем докладе на международном симпозиуме «Наследие 25 марта и беларусская национальная идентичность» (Варшава-Лондон, 25.03.2024), автор остановился на некоторых… Read More ›
Piotra Murzionak: From the Belarusian ethnos to the Belarusian Democratic Republic (webzine “Kultura. Nation”, N 33, April 2024, 5-21, www.sakavik.net)
Piotra Murzionak: From the Belarusian ethnos to the Belarusian Democratic Republic (webzine “Kultura. Nation”, N 33, April 2024, 5-21, http://www.sakavik.net) Abstract. The ideological struggle against Russian narratives that Ukraine as a state does not exist and has no right to… Read More ›
Ljavon Karpovich: Birth of the Grand Duchy of Lithuania (history in stamps)(webzine “Kultura. Natsyia”, issue 33, April 2024, 70-99, www.sakavik.net)
Ljavon Karpovich: Birth of the Grand Duchy of Lithuania (history in stamps) (webzine “Kultura. Natsyia”, issue 33, April 2024, 70-99, http://www.sakavik.net) Abstract. In the previous, 32nd issue of the magazine “Culture. Nation”, the stories about the Grand Duchy of Lithuania… Read More ›
Piotra Murzionak: “Holy War” (webzine “Culture. Nation”, No. 33, April 2024, 100-113, www.sakavik.net)
Piotra Murzionak: “Holy War” (webzine “Culture. Nation”, No. 33, April 2024, 100-113, http://www.sakavik.net) Abstract. The article discusses the historical, ideological, and religious reasons for the war waged by Russia against Ukraine – the war that is the war between… Read More ›
Ales Simakou: Indzeitsy, Indeitsy, Indyiane (Indyiany) or Indyiantsy? (webzine “Culture. Nation”, issue 33, April 2024, 114-124, www.sakavik.net)
Ales Simakou: Indzeitsy, indeitsy, indyiane (indyiany) or indyiantsy? (webzine “Culture. Nation”, issue 33, April 2024, 114–124, http://www.sakavik.net) Abstract. The use of the main words in Belarusian used to name the indigenous people of America (apart from Eskimos and Aleuts)… Read More ›
Siarhei Paniznik: EVERYONE’S ROAD IS PAVED WITH GOLD (webzine “Kultura. Natsyja”, issue 33, April 2024, 148-159, www.sakavik.net)
Siarhei Paniznik: EVERYONE’S ROAD IS PAVED WITH GOLD webzine “Kultura. Natsyja”, issue 33, April 2024, 148-159, http://www.sakavik.net Abstract. Our famous poet S. Paniznik never ceases to amaze with his wonderful, subtle sketches related to folk wisdom and nature. After reading… Read More ›
Leon Karpovich: Thank you, America! The script of the documentary TV film. (webzine “Kultura.Natsyja”, issue 33, April 2024, 160-225, www.sakavik.net)
Leon Karpovich: Thank you, America! The script of the documentary TV film. webzine “Kultura.Natsyja”, issue 33, April 2024, 160-225, http://www.sakavik.net Abstract. This unique material is about the largest and most forgotten humanitarian action of the 20th century, which was carried… Read More ›
Piotra Murzionak “The BNR is an indelible symbol of support for national identity in Canada” (webzine “Kultura. Natsyja”, issue 33, April 2024, 238-252, www.sakavik.net)
Piotra Murzionak “The BNR is an indelible symbol of support for national identity in Canada” webzine “Kultura.Natsyja”, issue 33, April 2024, 238-252, http://www.sakavik.net Abstract. In the presentation at the international symposium “Heritage of March 25 and Belarusian National Identity” (Warsaw-London,… Read More ›
Битва на Синих Водах: как белорусы первыми в истории разгромили Орду
Победа великого князя Ольгерда стала началом крушения империи монголов. Есть даты, о которых мы мало знаем, хотя они сыграли решающую роль в истории Европы. К таким относится битва на Синих Водах. Битва на Синих водах обозначила новый этап славянской истории…. Read More ›
История ВКЛ: почему белорусы так отличаются от русских
Средневековое белорусское государство было передовым бастионом на границе с Московией. В последнее время россиян неприятно удивили заявления ряда авторов новейших публикаций (книг, статей, материалов в интернете) о том, что больше всего в прошлом Москва воевала не против татар или шведов,… Read More ›
10 величайших побед белорусов
Нам есть с кого брать пример. 1. Битва на Синих водах (осень 1362 года) Переоценить значение этой битвы, в которой войска Великого княжества Литовского под командованием князя Ольгерда разгромили объединенное войско трёх татарских князей, довольно сложно. Именно эта победа положила начало освобождению… Read More ›
Уладзіслаў IV Ваза: як ВКЛ і Польшча паставілі над Масквой свайго цара
Сын Жыгімонта ІІІ вярнуў нашай дзяржаве Смаленск і мноства гарадоў на ўсходзе. Вялікі князь Літоўскі і кароль польскі Уладзіслаў IV Ваза нарадзіўся 9 чэрвеня 1595 г. у Кракаве. Яго бацькамі былі кароль Рэчы Паспалітай Жыгімонт ІІІ Ваза і Ганна Габсбургская. Маці Уладзіслава памерла, калі яму… Read More ›
История ВКЛ: почему белорусы так отличаются от русских
Средневековое белорусское государство было передовым бастионом на границе с Московией. В последнее время россиян неприятно удивили заявления ряда авторов новейших публикаций (книг, статей, материалов в интернете) о том, что больше всего в прошлом Москва воевала не против татар или шведов,… Read More ›