Асьвета

Не реставрация, а посмешище. В Ружанах «отреставрировали» резиденцию Сапегов

Работы на фасадах восточного, театрального корпуса дворца закончились провалом — дело не только в химозном зеленом цвете, но и в сплошном непрофессионализме реставраторов, которые то ли не знают основ, то ли игнорируют логику. Согласно информации БелТА, уже началась разработка проектной… Read More ›

Мілей: «Заходні свет у небяспецы, бо ён ідзе да сацыялізму» Такую радыкальную заяву на Сусветным эканамічным форуме ў Давосе зрабіў усяго крыху больш за год таму абраны на пасаду прэзідэнт Аргенціны Хаўер Мілей. Чаму ён так лічыць? «Сёння я тут,… Read More ›

Колькі квашанай капусты трэба з’ядаць за дзень для здароўя? Вы толькі не дзівуйцеся

Квашаная капуста — адна з самых старажытных страў беларусаў. Узімку яна была важнай часткай нашага рацыёну. Расказваем, у чым яе карысць, але ў чым можа быць і шкода. Лічыцца, што ўпершыню капусту сталі квасіць у старажытным Кітаі яшчэ дзве тысяч… Read More ›

Што паслухаць па гісторыі Беларусі? Сабралі найлепшыя падкасты

Як зрабіць гісторыю блізкай і цікавай? Ад дасціпных размоваў пра шляхецкі побыт да вострых дыскусій пра Вялікае Княства Літоўскае — у падкастах на ютубе знойдзецца ўсё, што трэба аматарам мінулага. Загляне сонца Канал быў першапачаткова вядомы як «Кайлі Міндоўг», але… Read More ›

Поўны 34-ты, чарговы нумар часопіса “Культура. Нацыя” ў pdf-фармаце

Рэдакцыя часопіса “Культура. Нацыя” з радасьцю паведамляе аб выхадзе чарговага нумара часопіса. Шчыра дзякуем усім аўтарам, якія спрычыніліся да яго стварэньня. Вітаем нашых чытачоў з надыходзячымі Каляднымі сьвятамі і зычым вам моцнага здароў’я, шчасьця і дабрабыту ў сям’і і плёну… Read More ›

Доктар гісторыі: Абвінавачваць медыкаў і настаўнікаў у сучаснай Беларусі ў калабарацыянізме проста абсурдна

Доктар гісторыі, прафэсар Полацкага дзяржаўнага ўнівэрсытэту Ўладзімер Лобач у 2021-м быў звольнены з працы і прайшоў праз турму за падтрымку пратэстаў. «Радыё Свабода» пагутарыла з ім пра аўтаэтнаграфію, антрапалогію акупацыі, калабарацыю, маскі гуманізму і лясны беларускі рай. Уладзімер Лобач. Фота:… Read More ›

Бондарава захацела двухмоўя, як у Фінляндыі. Мы таксама за

Прарасійская даносчыца паставіла гэтую краіну ў прыклад беларускім «халуям, якія слухаюць загады з Нью-Ёрка». Фінскі білінгвізм сапраўды варты пераймання. І вось чаму. Вольга Бондарава, якая апошнія гады занятая справай вынішчэння ўсяго беларускага ў Беларусі, і яе прыхільнікі былі моцна маральна траўмаваныя… Read More ›

Трэба раз і назаўсёды спыніць разважанні пра «вяртанне Вільні» — Рудкоўскі

Беларусам важна разумець, што канкрэтна выклікае трывогу ў літоўцаў і працаваць, каб зменшыць напружанне ў нашых адносінах, якія выключна важныя для будучыні нашых народаў, піша ў сваім артыкуле для «Нашай Нівы» філосаф Пётра Рудкоўскі. Гэта было задоўга да поўнамаштабнай агрэсіі… Read More ›

Доўгая дарога да Мінска. Колькі часу займалі падарожжы з Варшавы і Вільні ў XIX стагоддзі?

Сёння дарога з Мінска ў суседнія сталіцы можа заняць больш за суткі, большую частку якіх давядзецца стаяць на дзяржаўнай мяжы. У часы Расійскай Імперыі ніякіх межаў паміж гэтымі гарадамі не было, але любое падарожжа ператваралася ў сапраўдную прыгоду. Паглядзелі, колькі… Read More ›

Зачараваны беларушчынай. На 150-я ўгодкі першага рэдактара «Нашай Нівы», завадатара і жыццялюба Аляксандра Уласава

Аляксандр Уласаў — каларытны персанаж беларускага адраджэння, двухметровы асілак-атлет з пастаўленым голасам-басам. Ён быў эканамістам, палітыкам, асветнікам, завадатарам беларускага школьніцтва, а найперш прыгадваецца як шматгадовы рэдактар дарэвалюцыйнай «Нашай Нівы». Прычым слова «рэдактар» тут найчасцей дапаўняюць словам «легендарны», піша Сяргей Дубавец на «Свабодзе». … Read More ›

Ці мелі сэнс паўстанні XIX стагоддзя? А пратэсты 2020-га? Бунтаваць ці маўчаць? Дзейнічаць ці чакаць?

Разважае гісторык Аляксандр Пашкевіч. Калі чатыры гады таму народ масава выйшаў на вуліцы і плошчы, калі выплеснуліся крыўды і мары, якія капіліся 30 гадоў, мала хто думаў, што гэта выкліча ў адказ настолькі зверскія рэпрэсіі. Гэты махавік не спыняецца, у… Read More ›

Пад уплывам расійскай агрэсіі ўкраінцы вярнуліся да ўкраінскай мовы — лічбы

Украінскую мову роднай лічаць 78% апытаных украінцаў, хаця ў 2006 годзе такіх было крыху больш за палову — 52%. Павялічылася і колькасць грамадзян, якія лічаць сябе часткай украінскай культурнай традыцыі (76%). Вынікі апытання 24 ліпеня апублікаваў Цэнтр Разумкова, паведамляе suspilne.media. Калі яшчэ ў… Read More ›

Страшная трагедыя ў нашай гісторыі: як падчас Першай сусветнай з Беларусі вывезлі 1,2 мільёна жыхароў

Тое было ў напалеонаўскую вайну. Тое будзе і падчас Другой сусветнай. Беларусь была выкарыстаная як шчыт і поле бітвы. У Першую сусветную, якая пачалася 110 гадоў таму, расійскія генералы таксама выкарыстоўвалі тактыку выпаленай зямлі. Адступаючы, расійскае войска змушала жыхароў эвакуявацца… Read More ›

Певень ці пятух, валошка ці васілёк, ровар ці веласіпед, шашок ці тхор? І сотні іншых цікавых прыкладаў 

  Бел / Łac / Рус «Як гавораць беларусы» — невялікае па аб’ёме выданне, якое расказвае пра дыялектныя асновы мовы, найярчэйшыя асаблівасці гаворак Беларусі і тое, як людзі гавораць тут і цяпер, піша Зося Лугавая. «…з якога боку ні разглядай беларускую мову, заўсёды знойдзецца… Read More ›

PDF-file of webzine #33 “KULTURA.NATSYJA”. April 2024, 264pp. PDF-file 33-га нумара вэб-часопіса “Культура. Нацыя”, красавік 2024, 264с.

Паважаныя чытачы! Калі ласка, чытайце матэрыялы чарговага, 33-га нумара часопіса “КУЛЬТУРА. НАЦЫЯ”. Спадзяёмся, вы знойдзеце ў ім шмат цікававага пра гісторыю і культуру беларускага народа.

Пётра Мурзёнак: “Ад Беларускага этнаса да Беларускай Народнай Рэспублікі” (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024,5-21, www.sakavik.net)

Пётра Мурзёнак: “Ад Беларускага этнаса да Беларускай Народнай Рэспублікі” (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 5-21, http://www.sakavik.net) Анатацыя. Ідэалагічная барацьбы супраць расійскіх наратываў пра тое, што Украіна як дзяржава не існуе і не мае права існаваць з’яўляецца актуальнай і не… Read More ›

Лявон Карповіч: Нараджэньне Вялікага Княства (гісторыя ў марках) (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024,70-99, www.sakavik.net)

Лявон Карповіч: Нараджэньне Вялікага Княства (гісторыя ў марках) (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 70-99, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У папярэднім, 32-м нумары часопіса “Культура. Нацыя”  былі прадстаўлены апавяданьні пра Вялікае Княства, заснаваныя на паштовых марках. На гэты раз аўтар падае даволі… Read More ›

Пётра Мурзёнак: “Священная война»(вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 100-113, www.sakavik.net)    

Пётра Мурзёнак: “Священная война»     (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 100-113, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У артыкуле абмяркоўваюцца гістарычныя, ідэалагічныя і рэлігійныя прычыны вайны, разьвязанай Расіяй супраць Украіны – вайны, якая мае міжцывілізацыйны характар.

Алесь Сімакоў: Індзейцы, індэйцы, індыяне (індыяны) або індыянцы? (вэб-часопіс “КН”, №33, красавік 2024, 114-124)

Алесь Сімакоў: Індзейцы, індэйцы, індыяне (індыяны) або індыянцы? Анатацыя. Разглядаецца ўжыванне асноўных слоў, якімі называліся карэнныя жыхары Амерыкі (за выключэннем эскімосаў і алеутаў).

Лявон Карповіч: Дзякуй, Амэрыка! Сцэнар дакумэнтальнага тэлефільма (вэб-часопіс “КН”, №33, красавік 2024, 160-225

Лявон Карповіч: Дзякуй, Амэрыка! Сцэнар дакумэнтальнага тэлефільма. Гэта гісторыя найбуйнейшай у ХХ стагодзьдзі і самай забытай гуманітарнай акцыі, якую пад кіраўніцтвам Гербэрта Гувэра ажыцьцяўляла Амэрыканская Адміністрацыя Дапамогі ў 1920-1923.

Сяргей Панізьнік: ПАВУЧАНЬНЯЎ МНОГА МАЮ (вэб-часопіс “КН”, №33, красавік 2024, 226-237

Сяргей Панізьнік: ПАВУЧАНЬНЯЎ МНОГА МАЮ Удалося захаваць хоць маленькую долю снуйкі-мовы маіх землякоў, чублы трапных, дасціплых думак, іх намёкі, парады, прысуды. Знаходзіў ў павучаньнях разумны вопыт жыцьця.

Пётра Мурзёнак  “БНР – нязгасны сімвал падтрымкі нацыянальнай ідэнтычнасьці ў Канадзе” (вэб-часопіс “Kультура. Нацыя”, № 33, красавік 2024, 238-252, www.sakavik.net)

Пётра Мурзёнак  “БНР – нязгасны сімвал падтрымкі нацыянальнай ідэнтычнасьці ў Канадзе” (вэб-часопіс “Kультура. Нацыя”, № 33, красавік 2024, 238-252, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У сваім дакладзе на міжнародным сімпозіюме “Спадчына 25 сакавіка і беларуская нацыянальная ідэнтычнасьць” (Варшава-Лондан, 25.03.2024), аўтар заасяродзіў увагу на… Read More ›

Пётра Мурзёнак: От Беларуского этноса к Беларуской Народной Республике (веб-журнал «Культура. Нация», №33, апрель 2024, 5-21, www.sakavik.net)

Пётра Мурзёнак: От Беларуского этноса к Беларуской Народной Республике (веб-журнал «Культура. Нация», №33, апрель 2024, 5-21, http://www.sakavik.net)  Аннотация. Идеологическая борьба с российскими нарративами о том, что Украина как государство не существует и не имеет права на существование, актуальна не только… Read More ›

Лявон Карпович: Рождение Великого Княжества (история в марках)(веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 70-99, www.sakavik.net)

Лявон Карпович: Рождение Великого Княжества (история в марках) (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 70-99, http://www.sakavik.net) Аннотация. В предыдущем, 32-м номере журнала «Культура. Нация» была представлена история о Великом Княжестве Літовском, основанная на почтовых марках. На этот раз автор… Read More ›

Пётра Мурзёнак: «Священная война» (веб-журнал «Культура. Нация», №33, апрель 2024, 100-113, www.sakavik.net)

Пётра Мурзёнак: «Священная война» (веб-журнал «Культура. Нация», №33, апрель 2024, 100-113, http://www.sakavik.net) Аннотация. В статье рассматриваются исторические, идеологические и религиозные причины войны, которую Россия ведет против Украины – войны, носящей межцивилизационный характер. Имперское стремление России восстановить свое колониальное господство над… Read More ›

Алесь Симаков: Індзейцы, індэйцы, індыяне (індыяны) або індыянцы?(веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 114-124, www.sakavik.net)

Алесь Симаков: Індзейцы, індэйцы, індыяне (індыяны) або індыянцы? (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 114-124, http://www.sakavik.net) Аннотация. Рассматривается употребление основных слов, которыми называются коренные жители Америки (за исключением эскимосов и алеутов) в белорусском языке. Помимо наиболее распространенной формы “індзейцы”… Read More ›

Лявон Карпович: Спасибо, Америка! Сценарий документального телефильма. (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 160-225, www.sakavik.net) 

Лявон Карпович: Спасибо, Америка! Сценарий документального телефильма. (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 160–225, http://www.sakavik.net)  Аннотация. Этот уникальный материал рассказывает о самой крупной и самой забытой гуманитарной акции XX века, которую провела Американская администрация помощи (ARA) под руководством Герберта… Read More ›

Сергей Панизник: Я многому научился у людей (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 226-237, www.sakavik.net)   

Сергей Панизник: Я многому научился у людей                   (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 226–237, http://www.sakavik.net)  Аннотация. В своих стихах поэт делится лишь малой толикой языкового богатства своих соотечественников, их метких и остроумных мыслей, их намеков, советов и суждений. Меткая… Read More ›

Пётра Мурзёнак: «БНР — неизгладимый символ поддержки национальной идентичности в Канаде» (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 238-252, www.sakavik.net) 

Пётра Мурзёнак: «БНР — неизгладимый символ поддержки национальной идентичности в Канаде» (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 238-252, http://www.sakavik.net)  Аннотация. В своем докладе на международном симпозиуме «Наследие 25 марта и беларусская национальная идентичность» (Варшава-Лондон, 25.03.2024), автор остановился на некоторых… Read More ›

Piotra Murzionak: From the Belarusian ethnos to the Belarusian Democratic Republic (webzine “Kultura. Nation”, N 33, April 2024, 5-21, www.sakavik.net)  

Piotra Murzionak: From the Belarusian ethnos to the Belarusian Democratic Republic (webzine “Kultura. Nation”, N 33, April 2024, 5-21, http://www.sakavik.net)        Abstract. The ideological struggle against Russian narratives that Ukraine as a state does not exist and has no right to… Read More ›

Ales Simakou: Indzeitsy, Indeitsy, Indyiane (Indyiany) or Indyiantsy?  (webzine “Culture. Nation”, issue 33, April 2024, 114-124, www.sakavik.net) 

Ales Simakou: Indzeitsy, indeitsy, indyiane (indyiany) or indyiantsy?                                        (webzine “Culture. Nation”, issue 33, April 2024, 114–124, http://www.sakavik.net) Abstract. The use of the main words in Belarusian used to name the indigenous people of America (apart from Eskimos and Aleuts)… Read More ›

Siarhei Paniznik: EVERYONE’S ROAD IS PAVED WITH GOLD  (webzine “Kultura. Natsyja”, issue 33, April 2024, 148-159, www.sakavik.net)       

Siarhei Paniznik: EVERYONE’S ROAD IS PAVED WITH GOLD         webzine “Kultura. Natsyja”, issue 33, April 2024, 148-159, http://www.sakavik.net Abstract. Our famous poet S. Paniznik never ceases to amaze with his wonderful, subtle sketches related to folk wisdom and nature. After reading… Read More ›

Leon Karpovich: Thank you, America! The script of the documentary TV film. (webzine “Kultura.Natsyja”, issue 33, April 2024, 160-225, www.sakavik.net)

Leon Karpovich: Thank you, America! The script of the documentary TV film.         webzine “Kultura.Natsyja”, issue 33, April 2024, 160-225, http://www.sakavik.net Abstract. This unique material is about the largest and most forgotten humanitarian action of the 20th century, which was carried… Read More ›

Piotra Murzionak “The BNR is an indelible symbol of support for national identity in Canada”  (webzine “Kultura. Natsyja”, issue 33, April 2024, 238-252, www.sakavik.net)  

Piotra Murzionak “The BNR is an indelible symbol of support for national identity in Canada”    webzine “Kultura.Natsyja”, issue 33, April 2024, 238-252, http://www.sakavik.net Abstract. In the presentation at the international symposium “Heritage of March 25 and Belarusian National Identity” (Warsaw-London,… Read More ›

Битва на Синих Водах: как белорусы первыми в истории разгромили Орду

Победа великого князя Ольгерда стала началом крушения империи монголов. Есть даты, о которых мы мало знаем, хотя они сыграли решающую роль в истории Европы. К таким относится битва на Синих Водах. Битва на Синих водах обозначила новый этап славянской истории…. Read More ›

История ВКЛ: почему белорусы так отличаются от русских

Средневековое белорусское государство было передовым бастионом на границе с Московией. В последнее время россиян неприятно удивили заявления ряда авторов новейших публикаций (книг, статей, материалов в интернете) о том, что больше всего в прошлом Москва воевала не против татар или шведов,… Read More ›

10 величайших побед белорусов

Нам есть с кого брать пример. 1. Битва на Синих водах (осень 1362 года) Переоценить значение этой битвы, в которой войска Великого княжества Литовского под командованием князя Ольгерда разгромили объединенное войско трёх татарских князей, довольно сложно. Именно эта победа положила начало освобождению… Read More ›

Уладзіслаў IV Ваза: як ВКЛ і Польшча паставілі над Масквой свайго цара

Сын Жыгімонта ІІІ вярнуў нашай дзяржаве Смаленск і мноства гарадоў на ўсходзе. Вялікі князь Літоўскі і кароль польскі Уладзіслаў IV Ваза нарадзіўся 9 чэрвеня 1595 г. у Кракаве. Яго бацькамі былі кароль Рэчы Паспалітай Жыгімонт ІІІ Ваза і Ганна Габсбургская. Маці Уладзіслава памерла, калі яму… Read More ›

История ВКЛ: почему белорусы так отличаются от русских

Средневековое белорусское государство было передовым бастионом на границе с Московией. В последнее время россиян неприятно удивили заявления ряда авторов новейших публикаций (книг, статей, материалов в интернете) о том, что больше всего в прошлом Москва воевала не против татар или шведов,… Read More ›

«Каго любіш? — Люблю Беларусь!» Гісторыя жыцця Кастуся Каліноўскага, у якога сёння — дзень народзінаў 

“Наша Ніва“ Постаць Кастуся Каліноўскага, з аднаго боку, у Беларусі агульнавядомая, з другога ж — ахутаная таямніцамі. Архіўны артыкул, упершыню апублікаваны ў «Нашай гісторыі» ў 2019 годзе. На Замкавай гары ў Вільні знойдзеныя парэшткі паўстанцаў, пакараных падчас паўстання 1863—1864 гадоў у Беларусі… Read More ›

Лявон Карповіч: Апавяданьні паштовых марак пра Вялікае Княства (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №32, лістапад 2023,14-51, www.sakavik.net)

Лявон Карповіч: Апавяданьні паштовых марак пра Вялікае Княства (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №32, лістапад 2023, 14-51, http://www.sakavik.net) Анатацыя. Паштовыя маркі адлюстроўваюць ня толькі развіцьцё сістэм пісьмовай пошты за апошнія два стагодзьдзі, але яны таксама адлюстроўваюць увесь спэктр гісторыі, мастацтва і культуры,… Read More ›

Міхась Кенька: Песеннае рэтра (вэб-часопіс “Kультура. Нацыя”, № 32, лістапад 2023, 52-63, www.sakavik.net)

Міхась Кенька: Песеннае рэтра (вэб-часопіс “Kультура. Нацыя”, № 32, лістапад 2023, 52-63, http://www.sakavik.net) Анатацыя. На гэтую тэму мяне навяла праграма Яўгена Блізнюка “Рэтра” на беларускім радыё. Яна рабілася  па заяўках радыёслухачоў, што хацелі паслухаць любімыя песні сваёй маладосці – 60-80-х… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Дзейнасць Беларускага інстытута навукі і мастацтваў у Канадзе (БІНІМ, Канада) за перыяд з лістапада 2020 года па кастрычнік 2023 года. (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №32, лістапад 2023, 88-107, www.sakavik.net)

Пётра Мурзёнак: Дзейнасць Беларускага інстытута навукі і мастацтваў у Канадзе (БІНІМ, Канада) за перыяд з лістапада 2020 года па кастрычнік 2023 года (са справаздачы на агульным сходзе Інстытута 18 лістапада 2023 года)           (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №32, лістапад 2023, 88-107, http://www.sakavik.net)… Read More ›

Сяргей Панізьнік: КРЫНІЦА  З  БОСАЙ  ВАДЗІЦАЙ (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №32, лістапад 2023,243-271, www.sakavik.net)

Сяргей Панізьнік: КРЫНІЦА  З  БОСАЙ  ВАДЗІЦАЙ (зборнік вершаў  для  дарослых і  дзяцей) (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №32, лістапад 2023, 243-271, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У вершаванай, часам жартаўлівай форме, аўтар даводзіць чытачу свае думкі-мудрасьці, кароценькія казкі з народнага календара, згадкі-загадкі, “карацелькі”, якія яднаюць… Read More ›

Ljavon Karpovich: Stories of postage stamps about the Grand Duchy (web-magazine “Culture. Nation”, issue 32, November 2023, 14-51, www.sakavik.net)

Ljavon Karpovich: Stories of postage stamps about the Grand Duchy         (web-magazine “Culture. Nation”, issue 32, November 2023, 14–51, http://www.sakavik.net) Abstract. Postage stamps reflect not only the development of written mail systems over the past two centuries, but they also reflect… Read More ›

Tatyana Kenko: Journey to the National Art Museum of Belarus – B.M.Kustodiev (web-magazine “Culture. Nation”, issue 32, November 2023, 64-87, www.sakavik.net)

Tatyana Kenko: Journey to the National Art Museum of Belarus – B.M.Kustodiev               (web-magazine “Culture. Nation”, issue 32, November 2023, 64-87, http://www.sakavik.net) Abstract. In 2023, the National Art Museum of Belarus hosted an exhibition of paintings dedicated to the 145th… Read More ›