Асьвета

Зачараваны беларушчынай. На 150-я ўгодкі першага рэдактара «Нашай Нівы», завадатара і жыццялюба Аляксандра Уласава

Аляксандр Уласаў — каларытны персанаж беларускага адраджэння, двухметровы асілак-атлет з пастаўленым голасам-басам. Ён быў эканамістам, палітыкам, асветнікам, завадатарам беларускага школьніцтва, а найперш прыгадваецца як шматгадовы рэдактар дарэвалюцыйнай «Нашай Нівы». Прычым слова «рэдактар» тут найчасцей дапаўняюць словам «легендарны», піша Сяргей Дубавец на «Свабодзе». … Read More ›

Ці мелі сэнс паўстанні XIX стагоддзя? А пратэсты 2020-га? Бунтаваць ці маўчаць? Дзейнічаць ці чакаць?

Разважае гісторык Аляксандр Пашкевіч. Калі чатыры гады таму народ масава выйшаў на вуліцы і плошчы, калі выплеснуліся крыўды і мары, якія капіліся 30 гадоў, мала хто думаў, што гэта выкліча ў адказ настолькі зверскія рэпрэсіі. Гэты махавік не спыняецца, у… Read More ›

Пад уплывам расійскай агрэсіі ўкраінцы вярнуліся да ўкраінскай мовы — лічбы

Украінскую мову роднай лічаць 78% апытаных украінцаў, хаця ў 2006 годзе такіх было крыху больш за палову — 52%. Павялічылася і колькасць грамадзян, якія лічаць сябе часткай украінскай культурнай традыцыі (76%). Вынікі апытання 24 ліпеня апублікаваў Цэнтр Разумкова, паведамляе suspilne.media. Калі яшчэ ў… Read More ›

Страшная трагедыя ў нашай гісторыі: як падчас Першай сусветнай з Беларусі вывезлі 1,2 мільёна жыхароў

Тое было ў напалеонаўскую вайну. Тое будзе і падчас Другой сусветнай. Беларусь была выкарыстаная як шчыт і поле бітвы. У Першую сусветную, якая пачалася 110 гадоў таму, расійскія генералы таксама выкарыстоўвалі тактыку выпаленай зямлі. Адступаючы, расійскае войска змушала жыхароў эвакуявацца… Read More ›

Певень ці пятух, валошка ці васілёк, ровар ці веласіпед, шашок ці тхор? І сотні іншых цікавых прыкладаў 

  Бел / Łac / Рус «Як гавораць беларусы» — невялікае па аб’ёме выданне, якое расказвае пра дыялектныя асновы мовы, найярчэйшыя асаблівасці гаворак Беларусі і тое, як людзі гавораць тут і цяпер, піша Зося Лугавая. «…з якога боку ні разглядай беларускую мову, заўсёды знойдзецца… Read More ›

PDF-file of webzine #33 “KULTURA.NATSYJA”. April 2024, 264pp. PDF-file 33-га нумара вэб-часопіса “Культура. Нацыя”, красавік 2024, 264с.

Паважаныя чытачы! Калі ласка, чытайце матэрыялы чарговага, 33-га нумара часопіса “КУЛЬТУРА. НАЦЫЯ”. Спадзяёмся, вы знойдзеце ў ім шмат цікававага пра гісторыю і культуру беларускага народа.

Пётра Мурзёнак: “Ад Беларускага этнаса да Беларускай Народнай Рэспублікі” (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024,5-21, www.sakavik.net)

Пётра Мурзёнак: “Ад Беларускага этнаса да Беларускай Народнай Рэспублікі” (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 5-21, http://www.sakavik.net) Анатацыя. Ідэалагічная барацьбы супраць расійскіх наратываў пра тое, што Украіна як дзяржава не існуе і не мае права існаваць з’яўляецца актуальнай і не… Read More ›

Лявон Карповіч: Нараджэньне Вялікага Княства (гісторыя ў марках) (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024,70-99, www.sakavik.net)

Лявон Карповіч: Нараджэньне Вялікага Княства (гісторыя ў марках) (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 70-99, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У папярэднім, 32-м нумары часопіса “Культура. Нацыя”  былі прадстаўлены апавяданьні пра Вялікае Княства, заснаваныя на паштовых марках. На гэты раз аўтар падае даволі… Read More ›

Пётра Мурзёнак: “Священная война»(вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 100-113, www.sakavik.net)    

Пётра Мурзёнак: “Священная война»     (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 100-113, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У артыкуле абмяркоўваюцца гістарычныя, ідэалагічныя і рэлігійныя прычыны вайны, разьвязанай Расіяй супраць Украіны – вайны, якая мае міжцывілізацыйны характар.

Алесь Сімакоў: Індзейцы, індэйцы, індыяне (індыяны) або індыянцы? (вэб-часопіс “КН”, №33, красавік 2024, 114-124)

Алесь Сімакоў: Індзейцы, індэйцы, індыяне (індыяны) або індыянцы? Анатацыя. Разглядаецца ўжыванне асноўных слоў, якімі называліся карэнныя жыхары Амерыкі (за выключэннем эскімосаў і алеутаў).

Лявон Карповіч: Дзякуй, Амэрыка! Сцэнар дакумэнтальнага тэлефільма (вэб-часопіс “КН”, №33, красавік 2024, 160-225

Лявон Карповіч: Дзякуй, Амэрыка! Сцэнар дакумэнтальнага тэлефільма. Гэта гісторыя найбуйнейшай у ХХ стагодзьдзі і самай забытай гуманітарнай акцыі, якую пад кіраўніцтвам Гербэрта Гувэра ажыцьцяўляла Амэрыканская Адміністрацыя Дапамогі ў 1920-1923.

Сяргей Панізьнік: ПАВУЧАНЬНЯЎ МНОГА МАЮ (вэб-часопіс “КН”, №33, красавік 2024, 226-237

Сяргей Панізьнік: ПАВУЧАНЬНЯЎ МНОГА МАЮ Удалося захаваць хоць маленькую долю снуйкі-мовы маіх землякоў, чублы трапных, дасціплых думак, іх намёкі, парады, прысуды. Знаходзіў ў павучаньнях разумны вопыт жыцьця.

Пётра Мурзёнак  “БНР – нязгасны сімвал падтрымкі нацыянальнай ідэнтычнасьці ў Канадзе” (вэб-часопіс “Kультура. Нацыя”, № 33, красавік 2024, 238-252, www.sakavik.net)

Пётра Мурзёнак  “БНР – нязгасны сімвал падтрымкі нацыянальнай ідэнтычнасьці ў Канадзе” (вэб-часопіс “Kультура. Нацыя”, № 33, красавік 2024, 238-252, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У сваім дакладзе на міжнародным сімпозіюме “Спадчына 25 сакавіка і беларуская нацыянальная ідэнтычнасьць” (Варшава-Лондан, 25.03.2024), аўтар заасяродзіў увагу на… Read More ›

Пётра Мурзёнак: От Беларуского этноса к Беларуской Народной Республике (веб-журнал «Культура. Нация», №33, апрель 2024, 5-21, www.sakavik.net)

Пётра Мурзёнак: От Беларуского этноса к Беларуской Народной Республике (веб-журнал «Культура. Нация», №33, апрель 2024, 5-21, http://www.sakavik.net)  Аннотация. Идеологическая борьба с российскими нарративами о том, что Украина как государство не существует и не имеет права на существование, актуальна не только… Read More ›

Лявон Карпович: Рождение Великого Княжества (история в марках)(веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 70-99, www.sakavik.net)

Лявон Карпович: Рождение Великого Княжества (история в марках) (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 70-99, http://www.sakavik.net) Аннотация. В предыдущем, 32-м номере журнала «Культура. Нация» была представлена история о Великом Княжестве Літовском, основанная на почтовых марках. На этот раз автор… Read More ›

Пётра Мурзёнак: «Священная война» (веб-журнал «Культура. Нация», №33, апрель 2024, 100-113, www.sakavik.net)

Пётра Мурзёнак: «Священная война» (веб-журнал «Культура. Нация», №33, апрель 2024, 100-113, http://www.sakavik.net) Аннотация. В статье рассматриваются исторические, идеологические и религиозные причины войны, которую Россия ведет против Украины – войны, носящей межцивилизационный характер. Имперское стремление России восстановить свое колониальное господство над… Read More ›

Алесь Симаков: Індзейцы, індэйцы, індыяне (індыяны) або індыянцы?(веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 114-124, www.sakavik.net)

Алесь Симаков: Індзейцы, індэйцы, індыяне (індыяны) або індыянцы? (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 114-124, http://www.sakavik.net) Аннотация. Рассматривается употребление основных слов, которыми называются коренные жители Америки (за исключением эскимосов и алеутов) в белорусском языке. Помимо наиболее распространенной формы “індзейцы”… Read More ›

Лявон Карпович: Спасибо, Америка! Сценарий документального телефильма. (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 160-225, www.sakavik.net) 

Лявон Карпович: Спасибо, Америка! Сценарий документального телефильма. (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 160–225, http://www.sakavik.net)  Аннотация. Этот уникальный материал рассказывает о самой крупной и самой забытой гуманитарной акции XX века, которую провела Американская администрация помощи (ARA) под руководством Герберта… Read More ›

Сергей Панизник: Я многому научился у людей (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 226-237, www.sakavik.net)   

Сергей Панизник: Я многому научился у людей                   (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 226–237, http://www.sakavik.net)  Аннотация. В своих стихах поэт делится лишь малой толикой языкового богатства своих соотечественников, их метких и остроумных мыслей, их намеков, советов и суждений. Меткая… Read More ›

Пётра Мурзёнак: «БНР — неизгладимый символ поддержки национальной идентичности в Канаде» (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 238-252, www.sakavik.net) 

Пётра Мурзёнак: «БНР — неизгладимый символ поддержки национальной идентичности в Канаде» (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 238-252, http://www.sakavik.net)  Аннотация. В своем докладе на международном симпозиуме «Наследие 25 марта и беларусская национальная идентичность» (Варшава-Лондон, 25.03.2024), автор остановился на некоторых… Read More ›

Piotra Murzionak: From the Belarusian ethnos to the Belarusian Democratic Republic (webzine “Kultura. Nation”, N 33, April 2024, 5-21, www.sakavik.net)  

Piotra Murzionak: From the Belarusian ethnos to the Belarusian Democratic Republic (webzine “Kultura. Nation”, N 33, April 2024, 5-21, http://www.sakavik.net)        Abstract. The ideological struggle against Russian narratives that Ukraine as a state does not exist and has no right to… Read More ›

Ales Simakou: Indzeitsy, Indeitsy, Indyiane (Indyiany) or Indyiantsy?  (webzine “Culture. Nation”, issue 33, April 2024, 114-124, www.sakavik.net) 

Ales Simakou: Indzeitsy, indeitsy, indyiane (indyiany) or indyiantsy?                                        (webzine “Culture. Nation”, issue 33, April 2024, 114–124, http://www.sakavik.net) Abstract. The use of the main words in Belarusian used to name the indigenous people of America (apart from Eskimos and Aleuts)… Read More ›

Siarhei Paniznik: EVERYONE’S ROAD IS PAVED WITH GOLD  (webzine “Kultura. Natsyja”, issue 33, April 2024, 148-159, www.sakavik.net)       

Siarhei Paniznik: EVERYONE’S ROAD IS PAVED WITH GOLD         webzine “Kultura. Natsyja”, issue 33, April 2024, 148-159, http://www.sakavik.net Abstract. Our famous poet S. Paniznik never ceases to amaze with his wonderful, subtle sketches related to folk wisdom and nature. After reading… Read More ›

Leon Karpovich: Thank you, America! The script of the documentary TV film. (webzine “Kultura.Natsyja”, issue 33, April 2024, 160-225, www.sakavik.net)

Leon Karpovich: Thank you, America! The script of the documentary TV film.         webzine “Kultura.Natsyja”, issue 33, April 2024, 160-225, http://www.sakavik.net Abstract. This unique material is about the largest and most forgotten humanitarian action of the 20th century, which was carried… Read More ›

Piotra Murzionak “The BNR is an indelible symbol of support for national identity in Canada”  (webzine “Kultura. Natsyja”, issue 33, April 2024, 238-252, www.sakavik.net)  

Piotra Murzionak “The BNR is an indelible symbol of support for national identity in Canada”    webzine “Kultura.Natsyja”, issue 33, April 2024, 238-252, http://www.sakavik.net Abstract. In the presentation at the international symposium “Heritage of March 25 and Belarusian National Identity” (Warsaw-London,… Read More ›

Битва на Синих Водах: как белорусы первыми в истории разгромили Орду

Победа великого князя Ольгерда стала началом крушения империи монголов. Есть даты, о которых мы мало знаем, хотя они сыграли решающую роль в истории Европы. К таким относится битва на Синих Водах. Битва на Синих водах обозначила новый этап славянской истории…. Read More ›

История ВКЛ: почему белорусы так отличаются от русских

Средневековое белорусское государство было передовым бастионом на границе с Московией. В последнее время россиян неприятно удивили заявления ряда авторов новейших публикаций (книг, статей, материалов в интернете) о том, что больше всего в прошлом Москва воевала не против татар или шведов,… Read More ›

10 величайших побед белорусов

Нам есть с кого брать пример. 1. Битва на Синих водах (осень 1362 года) Переоценить значение этой битвы, в которой войска Великого княжества Литовского под командованием князя Ольгерда разгромили объединенное войско трёх татарских князей, довольно сложно. Именно эта победа положила начало освобождению… Read More ›

Уладзіслаў IV Ваза: як ВКЛ і Польшча паставілі над Масквой свайго цара

Сын Жыгімонта ІІІ вярнуў нашай дзяржаве Смаленск і мноства гарадоў на ўсходзе. Вялікі князь Літоўскі і кароль польскі Уладзіслаў IV Ваза нарадзіўся 9 чэрвеня 1595 г. у Кракаве. Яго бацькамі былі кароль Рэчы Паспалітай Жыгімонт ІІІ Ваза і Ганна Габсбургская. Маці Уладзіслава памерла, калі яму… Read More ›

История ВКЛ: почему белорусы так отличаются от русских

Средневековое белорусское государство было передовым бастионом на границе с Московией. В последнее время россиян неприятно удивили заявления ряда авторов новейших публикаций (книг, статей, материалов в интернете) о том, что больше всего в прошлом Москва воевала не против татар или шведов,… Read More ›

«Каго любіш? — Люблю Беларусь!» Гісторыя жыцця Кастуся Каліноўскага, у якога сёння — дзень народзінаў 

“Наша Ніва“ Постаць Кастуся Каліноўскага, з аднаго боку, у Беларусі агульнавядомая, з другога ж — ахутаная таямніцамі. Архіўны артыкул, упершыню апублікаваны ў «Нашай гісторыі» ў 2019 годзе. На Замкавай гары ў Вільні знойдзеныя парэшткі паўстанцаў, пакараных падчас паўстання 1863—1864 гадоў у Беларусі… Read More ›

Лявон Карповіч: Апавяданьні паштовых марак пра Вялікае Княства (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №32, лістапад 2023,14-51, www.sakavik.net)

Лявон Карповіч: Апавяданьні паштовых марак пра Вялікае Княства (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №32, лістапад 2023, 14-51, http://www.sakavik.net) Анатацыя. Паштовыя маркі адлюстроўваюць ня толькі развіцьцё сістэм пісьмовай пошты за апошнія два стагодзьдзі, але яны таксама адлюстроўваюць увесь спэктр гісторыі, мастацтва і культуры,… Read More ›

Міхась Кенька: Песеннае рэтра (вэб-часопіс “Kультура. Нацыя”, № 32, лістапад 2023, 52-63, www.sakavik.net)

Міхась Кенька: Песеннае рэтра (вэб-часопіс “Kультура. Нацыя”, № 32, лістапад 2023, 52-63, http://www.sakavik.net) Анатацыя. На гэтую тэму мяне навяла праграма Яўгена Блізнюка “Рэтра” на беларускім радыё. Яна рабілася  па заяўках радыёслухачоў, што хацелі паслухаць любімыя песні сваёй маладосці – 60-80-х… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Дзейнасць Беларускага інстытута навукі і мастацтваў у Канадзе (БІНІМ, Канада) за перыяд з лістапада 2020 года па кастрычнік 2023 года. (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №32, лістапад 2023, 88-107, www.sakavik.net)

Пётра Мурзёнак: Дзейнасць Беларускага інстытута навукі і мастацтваў у Канадзе (БІНІМ, Канада) за перыяд з лістапада 2020 года па кастрычнік 2023 года (са справаздачы на агульным сходзе Інстытута 18 лістапада 2023 года)           (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №32, лістапад 2023, 88-107, http://www.sakavik.net)… Read More ›

Сяргей Панізьнік: КРЫНІЦА  З  БОСАЙ  ВАДЗІЦАЙ (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №32, лістапад 2023,243-271, www.sakavik.net)

Сяргей Панізьнік: КРЫНІЦА  З  БОСАЙ  ВАДЗІЦАЙ (зборнік вершаў  для  дарослых і  дзяцей) (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №32, лістапад 2023, 243-271, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У вершаванай, часам жартаўлівай форме, аўтар даводзіць чытачу свае думкі-мудрасьці, кароценькія казкі з народнага календара, згадкі-загадкі, “карацелькі”, якія яднаюць… Read More ›

Ljavon Karpovich: Stories of postage stamps about the Grand Duchy (web-magazine “Culture. Nation”, issue 32, November 2023, 14-51, www.sakavik.net)

Ljavon Karpovich: Stories of postage stamps about the Grand Duchy         (web-magazine “Culture. Nation”, issue 32, November 2023, 14–51, http://www.sakavik.net) Abstract. Postage stamps reflect not only the development of written mail systems over the past two centuries, but they also reflect… Read More ›

Tatyana Kenko: Journey to the National Art Museum of Belarus – B.M.Kustodiev (web-magazine “Culture. Nation”, issue 32, November 2023, 64-87, www.sakavik.net)

Tatyana Kenko: Journey to the National Art Museum of Belarus – B.M.Kustodiev               (web-magazine “Culture. Nation”, issue 32, November 2023, 64-87, http://www.sakavik.net) Abstract. In 2023, the National Art Museum of Belarus hosted an exhibition of paintings dedicated to the 145th… Read More ›

Piotra Murzionak: Activities of the Belarusian Institute of Science and Arts in Canada (BINIM, Canada) for the period from November 2020 to October 2023 (web-magazine “Culture. Nation”, issue 32, November 2023, 88-107, www.sakavik.net)

Piotra Murzionak: Activities of the Belarusian Institute of Science and Arts in Canada (BINIM, Canada) for the period from November 2020 to October 2023 (from the report at the general meeting of the Institute on November 18, 2023)     (web-magazine “Culture…. Read More ›

Aliaksandr Simakou: 500 years together: Polish and Belarusian Indian studies at the crossroads (web-magazine “Culture. Nation”, issue 32, November 2023, 156-171, www.sakavik.net)

Aliaksandr Simakou: 500 years together: Polish and Belarusian Indian studies at the crossroads (web-magazine “Culture. Nation”, issue 32, November 2023, 156-171, http://www.sakavik.net) Abstract. Some of the most distinctive examples of addressing to the Indian theme by Belarusians and Poles, including… Read More ›

Siarhei Paniznik: SPRING GOD LIVES IN THE FIELDS (web-magazine “Culture. Nation”, issue 32, November 2023, 172-179, www.sakavik.net)      

Siarhei Paniznik: SPRING GOD LIVES IN THE FIELDS                       (web-magazine “Culture. Nation”, issue 32, November 2023, 172-179, http://www.sakavik.net)                                                                                                          Abstract. The poet shares poetic sketches born from his observations of people, nature, and life. The poems are filled with many beautiful… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Возвращаясь к национальной идее  (веб-журнал «Культура. Нация», №32, ноябрь 2023, 6-13,www.sakavik.net) 

Пётра Мурзёнак: Возвращаясь к национальной идее                  (веб-журнал «Культура. Нация», №32, ноябрь 2023, 6–13, http://www.sakavik.net)          Аннотация. В статье предлагается и обосновывается краткая и широкая формула беларусской национальной идеи. Краткая формула: мир, процветание семьи, счастье детей. Широкий вариант: построение национального, нейтрального, демократического… Read More ›

Лявон Карпович: Рассказы почтовых марок о Великом княжестве (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 32, ноябрь 2023, 14-51, www.sakavik.net)

Лявон Карпович: Рассказы почтовых марок о Великом княжестве      (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 32, ноябрь 2023, 14–51, http://www.sakavik.net) Резюме. Почтовые марки отражают не только развитие систем письменной почты за последние два столетия, но и весь спектр истории, искусства и культуры,… Read More ›

Татьяна Кенько: Путушествие в Национальный художественный музей Беларуси – Б.М.Кустодиев (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 32, ноябрь 2023, 64-87, www.sakavik.net )  

   Татьяна Кенько: Путушествие в Национальный художественный музей Беларуси – Б.М.Кустодиев                                                  (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 32, ноябрь 2023, 64–87, http://www.sakavik.net ) Аннотация. В национальном художественном музее Беларуси в 2023 году прошла выставка картин, посвященная 145‑летию замечательного русского живописца Бориса Кустодиева (из… Read More ›

Александр Симаков: 500 лет вместе: польская и белорусская индеанистика на пересечениях. (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 32, ноябрь 2023, 156-171, www.sakavik.net)

Александр Симаков: 500 лет вместе: польская и белорусская индеанистика на пересечениях (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 32, ноябрь 2023, 156–171, http://www.sakavik.net) Аннотация.  Рассматриваются некоторые из наиболее характерный обращений к индейской теме белорусами и поляками, в т. ч. представителями диаспор, при которых… Read More ›

Сергей Панизьник: РОДНИК «С БОСОЙ ВОДИЦЕЙ» (сборник стихов для взрослых и детей) (веб-журнал «Культура. Нация», №32, ноябрь 2023, 243-271, www.sakavik.net)               

Сергей Панизьник: РОДНИК «С БОСОЙ ВОДИЦЕЙ» (сборник стихов для взрослых и детей)              (веб-журнал «Культура. Нация», №32, ноябрь 2023, 243–271, http://www.sakavik.net)            Резюме. В стихах, иногда в юмористической форме, автор доносит до читателя свои мысли-мудрости, короткие сказки из народных календарей, аллюзии-загадки,… Read More ›

Царская Расія ці лукашэнкаўская РБ: дзе «Нашай Ніве» працавалася лягчэй

117 гадоў таму, 23 лістапада 1906 года (10 лістапада па старым стылі) выйшаў першы нумар «Нашай Нівы». Ці ўнікальны такі досвед у гісторыі «Нашай Нівы»? Ці прасцей было пачынальнікам гэтага праекта больш за сто гадоў таму, ва ўмовах Расійскай імперыі?… Read More ›