Гісторыя

PDF-file восьмага нумара часопіса “КУЛЬТУРА, НАЦЫЯ”

Дарагія сябры! Вы можаце чытаць, як асобныя артыкулы часопіса, зьмешчаныя на вэб-сайце, так і маеце магчымасьць раздрукаваць увесь нумар часопіса.  Усяго найлепшага. PDF-file восьмага нумара часопіса КУЛЬТУРА, НАЦЫЯ

Аляксандр Згерскі: ШТО БАДЗЕЦЬ РАСІЮ, або КУЛЬТЫВАЦЫЯ РЭСЕНТЫМЕНТУ

  Аляксандр Згерскі: ШТО БАДЗЕЦЬ РАСІЮ, або КУЛЬТЫВАЦЫЯ РЭСЕНТЫМЕНТУ У сярэдзіне гэтага лета я вырашыў завітаць у вёску да сваякоў у Магілёўскай вобласці. Па дарозе туды надумаўся заехаць у вясковую краму. Там я пачаў з агляду асартыменту тавараў і іх… Read More ›

Вадзім Шышко: ФІЗІЯЛОГІЯ НАЦЫЯНАЛІЗМУ

Вадзім Шышко: Фізіялогія нацыяналізму Нацыяналізм – гэта адно з тых супярэчлівых адкрыцьцяў ХІХ стагодзьдзя, ацэнкі якога па сёньняшні дзень адрозьніваюцца супрацьлегласьцю і нявызначанасьцю. З аднаго боку, менавіта пад сьцягам нацыяналізму вялікая колькасьць краін здолела вызваліцца з-пад прыгнёту наднацыянальных імперый, якія… Read More ›

Piotra Murzionak: IN VOLOGDA! – WHERE?!

Piotra Murzionak: IN VOLOGDA! – WHERE?! (Abstract, magazine “CULTURE, NATION”, December 2014, issue 8, pp. 36-40) Soviet Union collapsed, Belarus gained independence, however, and as before the state prefers only Russian-language songs (look at “Slavic Bazaar”. Nothing has changed since… Read More ›

Vadzim Shyshko: THE SLAVS?

Vadzim Shyshko: THE SLAVS? (Abstract, magazine “CULTURE, NATION”, December 2014, issue 8, pp. 47-57) It is discussed the role of Finno-Ugor and Mongol-Tatar tribes, Orthodox and Islam religions in the development of Muscovy state. The involving the term “Slavs” into… Read More ›

Паўтысячы старонак пра войска Вялікага Княства

“Наша Ніва”, 18 лістапада 2014 г. Па шматлікіх просьбах чытачоў перавыдадзены нумар часопіса Arche, прысвечаны вайсковай гісторыі ВКЛ. Гэтая тэма традыцыйна выклікае вялікую зацікаўленасць не толькі ў прафесійных даследчыкаў, але і ў звычайных аматараў гісторыі. Вельмі часта постаці тагачасных ваяроў… Read More ›

Станіслаў Шушкевіч: Я шчаслівы чалавек

“Хартыя 97”, 15 сьнежня 2014 г. Першаму кіраўніку незалежнай Беларусі сёння спаўняецца 80 гадоў. Пры актыўным удзеле Станіслава Шушкевіча было скончана з «імперыяй зла», Беларусь стала самастойнай дзяржавай са сваімі войскам, валютай і нацыянальнымі сімваламі. У гады дыктатуры Станіслаў Шушкевіч… Read More ›

Валянціна Лебедзева: Палута Бадунова – мадэль беларускай пасіянарнасці

“Наша Ніва”, 10 сьнежня 2014г.   Палута Бадунова. Малюнак Язэпа Драздовіча. Бадунова (сядзіць трэцяя справа) сярод дэлегатаў Усебеларускага з’езда. Палута Бадунова. Тамаш Грыб, у якога яна была закаханая. У палітычнай гісторыі Беларусі жаночае імя было і застаецца найвялікшай рэдкасцю. Палута… Read More ›

Памёр удзельнік СБП Яўген Сідаровіч

 “Хартыя 97”, 8 сьнежня 2014 г.   У Паставах 3 снежня памёр Яўген Сідаровіч, беларускі патрыёт, вязень ГУЛАГу. Яму было 86 гадоў. Пра гэта карэспандэнту westki.info распавёў ягоны аднадумец Антон Фурс. Яўген Сідаровіч быў асуджаны на 10 гадоў лагераў за… Read More ›

Слуцкі збройны чын (27 лістапада 1920 — 31 сьнежня 1920)

Слуцкі збройны чын (27 лістапада 1920 — 31 сьнежня 1920) Слуцкі збройны чын — спроба ўзброенай абароны незалежнасьці Беларусі ў раёне Слуцку ў лістападзе і сьнежні 1920 году. Прыкладна месяц беларускія вайсковыя аддзелы, сфармаваныя пераважна зь мясцовых сялянаў, аказвалі супраціў… Read More ›

Анатоль Грыцкевіч: Нескароныя. Гісторыя Слуцкага збройнага чыну

У лістападзе і сьнежні 1920 году беларускія вайсковыя аддзелы, сфармаваныя пераважна зь мясцовых сялянаў, аказалі супраціў наступаўшым савецкім войскам и паспрабавалі абароніць Случчыну. У беларускай замежнай літаратуры пра Слуцкі збройны чын 1920 года згадваецца мала. Апублікаваны ўспаміны ўдзельнікаў паўстання ў… Read More ›

Цімаці Снайдэр: Новая настальгія Пуціна

У час, калі расійскія канвоі працягваюць наступ на Украіну, Уладзімір Пуцін сур’ёзна ўзяўся за вяртанне добрай славы дамове Гітлера і Сталіна, што фактычна распачала Другую сусветную вайну. Падчас свайго выступу ў Музеі сучаснай расійскай гісторыі Пуцін зазначыў, што ”Савецкі Саюз… Read More ›

Этнацыд беларусаў: Сайт Памежнага камітэта вучыць, што беларусы таксама рускія

Такое паведамленне з’явілася на сайце Дзяржаўнага памежнага камітэта Беларусі. «Вопросом о том, что является движущей силой русского воина, представители западных государств задавались на протяжении многих столетий. Ни нашествие Наполеоновских войск, ни две мировые войны не смогли сломить славянина, а наоборот,… Read More ›

Беларускі гісторык выдаў кнігу пра «забытую вайну» 1939

“Хартыя 97”, 19 лістапада 2014 г.   Прэзентацыя кнігі Анатоля Трафімчыка «1939 і Беларусь: забытая вайна» пройдзе 20 лістапада ў выдавецтве «Галіяфы». Пра гэта charter97.org паведаміў чытач. Азнаёміцца з першымі трыццаццю старонкамі кнігі можна тут. Галоўная думка кнігі – Другая… Read More ›

Этнацыд беларусаў: Лукашэнкаўцы працягваюць пераслед беларускіх патрыётаў

  Грамадскага актывіста Алеся Меха выклікаюць у Кобрынскі аддзел міліцыі. Як паведаміў па тэлефоне ўчастковы лейтэнант Анатоль Тарасюк, на Меха заведзена адміністрацыйная справа як на “ўдзельніка паўстання ў Свіслачы”. Можна было б пасмяяцца, бо ён замалады для ўдзельніка паўстання Кастуся… Read More ›

Сяргей Макарэвіч: «Народ наш на зямлі не лішні…». Сёння дзень нараджэння Кастуся Акулы

Сёння, 16 лістапада, споўнілася б 89 гадоў Кастусю Акулу. Каб успомніць пра яго, не абавязкова чакаць круглых дат — раз на пяць-дзесяць гадоў. Фота адрэтушавала Ірына Варабей. Восем гадоў я адкладаў паездку ў гэтую вёску. Штогод, калі прыходзіла лета, узгадваў пра… Read More ›

Этнацыд беларусаў:«Краты» доўга не жывуць: хто і як здаў антысавецкае падполле ў 1921-м

Піша гісторык Ніна Стужынская   Цяпер ужо не згадаю, хто падказаў мне, што на вуліцы Кнорына ў Мінску жыве Ніна Лістапад, дачка аднаго з арганізатараў Слуцкага паўстання Юркі Лістапада. Здзіўленне маё не мела межаў. Я ведала, што яе маці, жонка… Read More ›

80 пахаванняў выбітных беларусаў, якія варта наведаць на Дзяды

Радыё Свабода падрыхтавала мапы Кальварыйскіх і Ўсходніх могілак з пазначэньнем месцаў пахаваньня беларусаў, якія прысьвяцілі жыцьцё беларускай справе, культуры ці мове. «Беларускі нацыянальны нэкропаль» — праект мае на мэце пашырыць веды пра памерлых беларускіх культурных і грамадзкіх дзеячоў і ўшанаваць іх памяць. У яго межах Свабода… Read More ›

Пад Лагойскам усталявалі крыж у памяць герояў Аршанскай бітвы

  Акцыя прайшла напярэдадні Дня памяці продкаў. Пра гэта сайту charter97.org паведамілі яе арганізатары. «1 лістапада на Дзяды актывісты Партыі БНФ наведалі вёску Гайна пад Лагойскам, дзе пахаваныя два ўдзельнікі Бітвы пад Оршай. Фронтаўцы ўсталявалі памятны крыж у гонар Станіслава… Read More ›

Лукашэнка вітаў камуністычных зомбі ў Менску

“Хартыя 97”, 1 лістапада 2014 г.   Дзень усіх Святых у Менску адзначаюць на ўрадавым узроўні. У Менску сабраліся кіраўнікі камуністычных арганізацый краін былога СССР. 1 лістапада ў Менску адбываецца так званы XXXV з’езд Саюза камуністычных партый – Камуністычнай партыі… Read More ›

«Намі кіруюць нашчадкі катаў» — краязнаўца Уладзімер Дарагуж

 “Радыё Свабода”, 31 кастрычніка 2014 г. Уладзімер Дарагуж Міхась Скобла 30.10.2014 11:39 «Курапаты Чэрвеньшчыны» — пад такой назвай нядаўна выйшла ў сьвет кніга чэрвеньскага краязнаўцы Ўладзімера Дарагужа. У ёй — пра масавыя расстрэлы мірных грамадзянаў у Чэрвені ды яго ваколіцах у канцы 30-х — пачатку 40-х гадоў. Аўтар прыводзіць… Read More ›

Сяргей Мікулевіч: Праваслаўная святая Соф’я Слуцкая аказалася… каталічкай

“Наша Ніва”, 29 кастрычніка 2014 г. Гісторыкі Вольга Бабкова і Настасся Скеп’ян сканфузілі Беларускі экзархат РПЦ Share on twitter Share on odnoklassniki_ru More Sharing Services 23 Сафія Слуцкая. Партрэт сярэдзіны XVIII ст. Соф’я, або Сафія Слуцкая (а ў яе час… Read More ›

Сёння — Дзень памяці ахвяраў палітычных рэпрэсій

“Наша Ніва”, 29 кастрычніка 2014 г.   29 кастрычніка 1937 года ў сутарэннях мінскай турмы НКВД было расстраляна больш за 100 беларускіх пісьменнікаў, навукоўцаў, дзяржаўных дзеячаў. У Курапатах, Лошыцы, Трасцянцы, іншых месцах масавых расстрэлаў сёння пройдуць акцыі ўшанавання памяці ахвяраў сталінізму,… Read More ›

Сёння – Дзень памяці ахвяраў сталінскіх рэпрэсій

“Хартыя 97”, 29 кастрычніка 2014 г.   75 гадоў таму былі забітыя больш за сто беларускіх дзеячоў культуры. Прадстаўнікоў нацыянальнай інтэлігенцыі расстралялі ў ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 году ў Менску ў будынку НКУС. Сярод забітых былі пісьменнікі,… Read More ›

Александр Турчинов: Украину спасли от хаоса обычные граждане

“Хартыя 97”, 25 кастрычніка 2014 г. Сразу после захвата административных зданий в Крыму стало ясно, что войны Украины с Россией не избежать. Председатель Верховной Рады Украины и бывший и. о. президента и верховный главнокомандующий Александр Турчинов в интервью Цензор.нет рассказал… Read More ›

Виктор Суворов: Ленин пытался начать Вторую мировую в 1918 году

“Хартыя 97”, 23 кастрычніка 2014 г. Через два дня после Компьенского перемирия Красная Армия предприняла первую попытку развязать Вторую мировую войну. Об этом заявил известный российский писатель и историк Виктор Суворов во время дискуссии, которая состоялась на русской службе «Радио… Read More ›

Христофор Хилькевич: Оршанский треугольник

«Туризм и отдых» , 20 кастрычніка 2014 г.     Если бы легенды имели форму, то эта точно была бы треугольником, в вершинах которого расположены города Орша, Вильня и Минск. Не успели мы отметить 500-летие Оршанской битвы, как, похоже, на… Read More ›

Войны ВКЛ и Москвы: как у белорусов забрали Брянск и Смоленск

“Хартыя 97”, 18 кастрычніка 2014 г.   Московские князья придумывали различные оправдания для захвата территорий единоверной исторической Литвы. На прошедшей 17 октября 2014 года пресс-конференции для российских СМИ Лукашенко, среди прочего, отметил, что “часть псковских, смоленских и брянских земель когда-то… Read More ›

Андрэй Дынько: Беларуская мова старажытнейшая, чым часта мяркуюць

Фармаванне беларускай мовы найчасцей звязваюць з часамі Вялікага Княства Літоўскага. Прыхільнікі тэорыі «старажытнарускага адзінства» лічаць, што перад тым усходнеславянскія народы гаварылі на адной мове. Але ёсць факты, якія абвяргаюць гэтую тэорыю. У прыватнасці, гэта мова насельнікаў Берасцейшчыны й Піншчыны. Мяжа… Read More ›

Анатоль Трафімчык: Дзесяць малавядомых фактаў пра ўз’яднанне Беларусі ў 1939 годзе

 Але для беларусаў і ўкраінцаў гэта парадаксальна азначала ўз’яднанне, гістарычны шанец. У гісторыі не бывае простых шляхоў. У сённяшняй папяровай «Нашай Ніве» гісторык Анатоль Вялікі публікуе некаторыя раней невядомыя дакументы той пераломнай эпохі — пра механізмы дзеяння савецкіх спецслужбаў. А… Read More ›

Віктар Кавалеўскі: ІДЭЯЛАГІЧНЫЯ УТОПІІ, САКРЭТНЫЯ ДАМОВЫ, ВОЙНЫ І МІГРАЦЫЯ НАСЕЛЬНІЦТВА

(З рукапісу кнігі Віктара Кавалеўскага «А хто там ідзе?») На працягу гадоў людзі гyртаваліся і гyртyюцца для адной галоўнай ідэі: дасягнyць права кожнага на індывідyальнасьць – права быць асобным, мець свае погляды, адчyваньні і жыць сваё жыцьцё так, як асобе… Read More ›

Пётра Мурзёнак: НАСТУПНЫ ПЕРЫЯД РАЗВІЦЬЦЯ НАЦЫЯНАЛЬНАЙ ІДЭІ БУДЗЕ СПРЫЯЛЬНЫМ

Рэалізацыя нацыянальнай ідэі за апошнія сто гадоў зазнала ў Беларусі спрыяльныя і неспрыяльныя перыяды, якія пасьлядоўна зьмянялі адзін аднаго. Пры гэтым, трэба адзначыць, што спрыяльныя перыяды прыпадаюць на той час, калі Беларусь па розных прычынах знаходзілася ў адносна меншай залежнасьці… Read More ›

Пётра Мурзёнак: БЕЛАРУСЬ – НЕ ЕЎРАЗІЯ або НАЦЫЯЛЬНАЯ ІДЭЯ СЁНЬНЯ

У гісторыі сучаснай Беларусі (1918-2014) былі тры кароткія, пераважна спрыяльныя перыяды для развіцьця нацыянальнай ідэі: пасьля Кастрычніцкай рэвалюцыі (1918-1929), падчас другой сусьветнай вайны і непасрэдна пасьля развалу Савецкага Саюза (1991-1995). pdf-file артыкула – Пётра Мурзёнак: БЕЛАРУСЬ – НЕ ЕЎРАЗІЯ або… Read More ›

Этнацыд беларусаў: У Заслаўі адмянілі выставу пра Заходнюю Беларусь і 1939 год

  Выстава «Заходнебеларуская Атлантыда. Гісторыя Заходняй Беларусі ў міжваенны час у дакументах, фотаздымках і артэфактах» мела адчыніцца сёння. Галоўная ідэя выставы была паказаць Вераснёўскую кампанію 1939 года, у якой удзельнічалі злучэнні Войска Польскага, у складзе якіх была значная колькасць ураджэнцаў… Read More ›

Бітва пад Оршай 1514. Рэпартаж з месца падзей

“Наша Ніва”, 7 верасьня 2014 г.   8  верасня спаўняецца 500 гадоў пераломнай падзеі ў гісторыі Беларусі — Бітве пад Оршай. Досыць нагадаць, што мяжа Рэспублікі Беларусь праходзіць там, дзе перамога войскаў Вялікага Княства пад кіраўніцтвам Канстанціна Астрожскага спыніла маскоўскую… Read More ›

Этнацыд беларусаў: Леанід Дайнэка – Аршанская бітва працягваецца

Напярэдадні 500-х угодкаў Аршанскай бітвы стала вядома, што Аршанскі райвыканкам забараніў імпрэзу з гэтай нагоды на гістарычным Крапівенскім полі. Пра значнасьць гэтай бітвы ў гісторыі і яе працяг у сучаснасьці мы гутарым зь пісьменьнікам, аўтарам гістарычных раманаў Леанідам Дайнэкам. — Спадар Леанід, ці было для вас нечаканасьцю рашэньне аршанскіх уладаў? — Шчыра… Read More ›

Этнацыд беларусаў: Адзначаць 500-годдзе Аршанскай перамогі войскаў ВКЛ над Масковіяй у Беларусі забаронена

“Хартыя 97”, 2 верасьня 2014 г. Украіна шырока адзначыць 500-годдзе перамогі пад Оршай Удзел у святкаванні возьмуць і беларусы. Дэлегацыя Партыі БНФ на чале з намеснікам старшыні Ігарам Ляльковым паводле запрашэння ўкраінскіх партнёраў возьме ўдзел ва ўрачыстых мерапрыемствах, якія пройдуць… Read More ›

Пётра Мурзёнак: БЕЛАРУСІ НЕ ДА ТВАРУ ЕВРАЗИЙСКОЕ ЛИЦО

Заключение 1. Беларусь и Украина – неразделимые части восточнославянской цивилизации – исторически, этнически и ментально существенно отличаются от евразийской (российской) цивилизации. 2. Стремление России вовлечь Беларусь и Украину в Евразийский Экономический Союз неизбежно приведёт к существованию беларусов и украинцев в… Read More ›

ВІНШУЕМ СА СЬВЯТАМ: 25 жніўня 1991 года – Дзень незалежнасьці Беларусі

25 жніўня 1991 года Вярхоўным Саветам была зацьверджана Дэкларацыя аб дзяржаўным суверэнітэце Беларускай ССР.       З гэтага дня Дэкларацыя набыла статус закона. Нагадаем, што ў сучаснай гісторыі Беларусі Першае Абвешчаньне незалежнасьці Беларусі адбылося 25 сакавіка 1918 года. Поўны… Read More ›

Александра Боярина, Вадим Пракопчик: Белорусские земли под Россией: гуманитарная катастрофа

“Хартыя 97”, 23 ліпеня 2014 Александра Боярина, Вадим Пракопчик, «Белорусские новости» — Гісторыя Часть Витебщины волей сомнительных политических решений оказались в составе Российской Федерации. Мы решили поставили цель поглядеть как живут люди на этих землях. Наш маршрут охватил Невель, Великие… Read More ›

Гісторык Андрэй Зубаў: Бандэраўцы — гэта прыклад вялікай хлусні савецкай сістэмы

“Украинская правда”   Гісторык Андрэй Зубаў — адзін з першых расейскіх інтэлектуалаў, хто адкрыта выказаўся супраць анэксіі Крыма. 1 ліпеня прафесара, які знаходзіцца ў апазіцыі да афіцыйнай лініі Крамля, спрабавалі звольніть з МГІМО. Тым не менш, на сайце «Новай газетай»… Read More ›

Гайна: тут ляжаць два героі Аршанскай бітвы

“Наша Ніва”, 4 жніўня 2014 г. Пра таямніцы касцёла ў Гайне піша краязнаўца Уладзімір Скрабатун. На 500-я ўгодкі Аршанскай бітвы. Гайнаўскі касцёл на малюнку Напалеона Орды (1876). У 1975 годзе, на пачатку верасня, нас, навучэнцаў Мінскага архітэктурна-будаўнічага тэхнікума, адправілі на… Read More ›

Дваццаць чатыры гады таму Беларусь здабыла дзяржаўны суверэнітэт

Фота з сайта freeregion.info  Дэкларацыю аб дзяржаўным суверэнітэце 27 ліпеня 1990 года прыняў Вярхоўны Савет Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі, якая ўваходзіла ў склад СССР. З 1991-га па 1996 год да гэтай даты было прымеркавана галоўнае нацыянальнае свята — Дзень незалежнасці…. Read More ›