Нацыя Беларусы

Пётра Мурзёнaк: Истоки Западно-рутэнской/Беларусско-Украинской цивилизации и её современное противостояние с Евразийской/Русской цивилизацией (веб-журнал «Культура. Нация», №36, ноябрь 2025, 7-49, www.sakavik.net)

Аннотация. Относительно спокойный «геополитический» период в мире, наблюдавшийся после распада СССР, возобновился с новой силой в виде стремления к новому разделу мира, который теперь можно довольно чётко обозначить. Прежнее «биполярное» противостояние Запада и СССР, похоже, сменилось разделом мира между тремя… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Что мы строим?(веб-журнал «Культура. Нация», №36, ноябрь 2025, 105-132, www.sakavik.net)

Аннотация. Автор пытается понять, какой будет Беларусь в будущем – останется ли она гражданским русскоязычным государством «лукашенковского типа», будет ли поглощена агрессивной Россией или беларусы наконец смогут реализовать национальную идею? Поиски последней ведутся, но пока она даже не получила чёткого… Read More ›

Людмила Андилевка – «Грустная сказка» (веб-журнал «Культура. Нация», №36, ноябрь 2025, 152-167, www.sakavik.net)

  Невялікі гарадок Блюм, ціхі і сонны, прыторкнуўся на шырокім шляху між мегаполісаў са шклянымі гмахамі, яскравымі бігбордамі, непрыкметны, нібы з мінулага стагоддзя. Само сабой цякло б жыццё ў ім, набірала моц хараство: працавітыя месцічы ніколі не сядзелі без хлеба,… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Как правильно здороваться по нашему? (веб-журнал «Культура. Нация», №36, ноябрь 2025, 170-174, www.sakavik.net)       

                                                                          Аннотация. Автор, на примере взаимоотношений с родными людьми, рассуждает в данном очерке о том, как правильно здороваться по-беларусски.

Марина Кочетова: Всё, что нам нужно — это любовь (веб-журнал «Культура. Нация», №36, ноябрь 2025, 178-184, www.sakavik.net)

Аннотация. 19 октября 2025 года в зале Фреймана Оттавского университета прошёл вечер поэзии и музыки «Юрась, Кантабиле и друзья» — своего рода бенефис оттавского белорусского поэта Юрася Шамецьки. Вечер оставил прекрасные впечатления и яркие воспоминания.

А.Толстая, А.Королькевич:  Ночь Поэтов (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 36, ноябрь 2025, 185-193, www.sakavik.net)

Аннотация. 9 октября 2025 года белорусы Северной Америки собрались на ставший уже традиционным вечер «Ночь поэтов», чтобы почтить память жертв сталинских репрессий — в первую очередь тех, кто погиб в трагическую ночь с 29 на 30 октября 1937 года. Мероприятие… Read More ›

К 100-летию со дня рождения Кастуся Акулы – беларусского писателя и общественного деятеля диаспоры (веб-журнал «Культура. Нация», №36, ноябрь 2025, 194-213, www.sakavik.net)

Аннотация. Беларусский институт культуры и искусств, Канада (BINIM Канада) принял участие в серии мероприятий, посвящённых 100-летию со дня рождения госп. Кастуся Акулы (Алеся Качана) — беларусского писателя и общественного деятеля (16 ноября 1925 – 29 января 2008). 11 ноября 2025… Read More ›

Сергей Бессараб: НАН БЕЛАРУСИ. ИНСТИТУЦИОНАЛЬНЫЙ АНАЛИЗ (веб-журнал «Культура. Нация», №36, ноябрь 2025, 224-264, www.sakavik.net)

В статье анализируются финансирование и объективные показатели деятельности НАН Беларуси. В заключительном разделе представлена ​​информация о репрессиях в отношении учёных Академии после Революции 2020 года.

Белорусы отмечают День героев

2 Сегодня исполняется 105 лет со дня начала «Слуцкага збройнага чыну». 27 ноября 1920 года начались боевые действия между сформированными в Слуцком повете полками Белорусской Народной Республики и частями Красной армии. Этот день белорусские патриоты отмечают как День героев Прекращение… Read More ›

Этнацыд беларусаў: Арлоў, Ластоўскі, Муракамі й энцыкляпэдыі для падлеткаў. Якія кнігі ў Беларусі прызнаюць «экстрэмісцкімі» і хто гэта робіць

 Падзяліцца  Глядзець камэнтары У Беларусі каля сотні кніг на самыя розныя тэмы цяперашнія ўлады прызналі «экстрэмісцкімі» ці «здольнымі нанесьці шкоду нацыянальным інтарэсам Рэспублікі Беларусь». Свабода спрабавала знайсьці лёгіку — паводле якіх крытэраў адбіралі. Не знайшла. Поўны і зручны для пошуку пералік кніг, якія… Read More ›

Украінскі дэпутат: Звяржэнне рэжыму ў Беларусі — найлепшая дапамога для Украіны. Але аўтарытарныя рэжымы зносяцца толькі крывёй, а не лозунгамі

На Форуме Астрожскіх у Кіеве разгарэлася дыскусія пра Беларусь. Ва Украіне з 11 па 15 лістапада праходзіць Форум Астрожскіх. Адна з дыскусій у Кіеве была прысвечана бяспецы ў рэгіёне. Падчас яе разгарэлася гарачая спрэчка пра ролю Беларусі. Дэпутат Вярхоўнай рады… Read More ›

Юры Дракахруст: Як «зьнішчаная» Літва пераўзыходзіць «квітнеючую» Беларусь у сацыяльна-эканамічным разьвіцьці. Інфаграфіка

 Глядзець камэнтары Сьцісла На тле чарговага вострага палітычнага крызісу паміж Беларусьсю і Літвой, вынікам якога стала поўнае закрыцьцё літоўска-беларускай мяжы, Свабода параўнала дзьве краіны паводле сацыяльна-эканамічных паказьнікаў. Спойлер: Літва істотна пераўзыходзіць Беларусь. Падчас сёлетніх прэзыдэнцкіх выбараў Аляксандар Лукашэнка заявіў, што ўлады Літвы «зьнішчылі… Read More ›

Этнацыд беларусаў: Міжнародны саюз беларускіх пісьменьнікаў: у першай палове 2025 году русыфікацыйныя працэсы ў Беларусі ўзмацніліся

16 ліпень 2025, 16:52  Глядзець камэнтары  Друкаваць Першая палова 2025 году адзначылася яшчэ большай інтэнсыфікацыяй русыфікацыі ў Беларусі — як на ідэалягічным, так і на інстытуцыйным узроўнях. Падзеі ўнутры краіны і крокі, зробленыя Расеяй, сьведчаць пра скаардынаваную палітыку культурна-моўнай экспансіі, скіраваную на выцясьненьне беларускай… Read More ›

Шукаюць для адказу Лукашэнку: Хто винаваты ў дэмаграфічнай катастрофе

Навіна аб тым, што беларуская жанчына ў сярэднім нараджае 1,1 дзіцяці, а жыхарка Мінска — усяго 0,6, выклікала бурнае абмеркаванне ў тыктоку. Людзі пакінулі тысячы каментарыяў. Людзі выказваюць прапановы і шукаюць вінаватых. Самымі шматлікімі і залайканымі сталі каментары, прысвечаныя фінансаваму аспекту жыцця. Карыстальнікі падкрэсліваюць, што… Read More ›

Здаецца беларусы шукаюць выйсьце: У продажы з’явілася халва са смакам скварак і цыбулі

У Беларусі з’явілася халва са смажанымі скваркамі і цыбуляй. Прадукт выпусціла бабруйская кандытарская фабрыка «Чырвоны харчавік». Пакупнікі могуць знайсці яго ў фірмовых крамах, фасаваны стандартнымі брусочкамі па 60 грамаў, піша Telegraf.news. Цана навінкі даволі дэмакратычная — 1,07 рубля за адзін брусок. Па… Read More ›

Больш за 5,5 тысяч беларусаў вывучаюць кітайскую мову

У гэтым навучальным годзе кітайскую мову ў Беларусі як асобны прадмет вывучаюць больш за 5,5 тысяч навучэнцаў устаноў агульнай сярэдняй і вышэйшай адукацыі. Пра гэта паведаміў намеснік міністра адукацыі Уладзімір Далжанкоў. «Установы забяспечаныя поўным курсам айчынных навучальных дапаможнікаў з электроннымі дадаткамі. Работа… Read More ›

Этнацыд беларусаў: «Расстрэльвалі службоўцаў, рэктараў, работнікаў саўгасаў». Ня толькі літаратары. Хто яшчэ стаў ахвярай «чорнай ночы»

29 кастрычнік 2025, 14:17  Глядзець камэнтары У ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 году ў Менску былі расстраляныя больш за 110 прадстаўнікаў творчай і навуковай інтэлігенцыі, супрацоўнікаў наркаматаў, партыйных работнікаў. Добра вядомыя імёны 22-х расстраляных літаратараў. А хто астатнія 90? Дзякуючы акцыі «Ноч расстраляных паэтаў», якая ўпершыню… Read More ›

Этнацыд беларусаў: Спіс гарадоў, якія найбольш пацярпелі ад палітычных рэпрэсій

“Наша Ніва”, 25 кастрычніка 2025 года У Беларусі ўжо шосты год не спыняюцца палітычныя рэпрэсіі. Мы праааналізавалі, насельніцтва якіх гарадоў пацярпела найбольш. На першых месцах — не Мінск і не Брэст. За аснову мы ўзялі звесткі з правааабарончага сайта Dissidentby.com. Інфармацыю… Read More ›

У. Мацкевіч: Наша нацыянальная ідэя — вяртацца ў Беларусь. Але не ў турму

25 кастрычнік 2025, 13:00 Былы палітвязень, філёзаф, мэтадоляг Уладзімер Мацкевіч фармулюе, што яднае беларусаў у палітычную нацыю ў 2025 годзе і адказвае на крытыкам ягонай прапановы варыянту беларускай расейскай мовы. Глядзець размову на відэа цалкам Тут фрагмэнты гутаркі — Нядаўна ў інтэрвію Эўрарадыё вы выказалі… Read More ›

«Без рэальных саюзьнікаў мы вядзем прайграную бітву». Ціханоўскія выступілі ў Эўрапарлямэнце

22 кастрычнік 2025, 12:37абноўлена 22 кастрычнік 2025, 13:30 Падзяліцца  Глядзець камэнтары  Друкаваць У Страсбургу ў Эўрапарлямэнце 22 кастрычніка прайшлі дэбаты аб сытуацыі ў Беларусі празь пяць гадоў пасьля сфальсыфікаваных выбараў 2020 году. Выступілі Сьвятлана і Сяргей Ціханоўскія, на галасаваньне паставілі праект… Read More ›

Чаму мы прайгралі ў 2020 годзе? Развагі Міколы Дзядка

Блогер і былы палітзняволены Мікола Дзядок апублікаваў вялікі тэкст, у якім выказвае свой погляд на падзеі 2020-га, вызначаючы аб’ектыўныя і суб’ектыўныя прычыны паражэння. Па словах Дзядка, неабходнасць адказу на пытанне, чаму мы прайгралі ў 2020‑м, стала для яго крытычна важнай як з… Read More ›

«Захоўвайце ціск на рэжым і падтрымлівайце наш народ». Тэкст выступу Ціханоўскай у Еўрапарламенце

«Пакуль ЗША сканцэнтраваны на гуманітарным трэку — на вызваленні людзей і спыненні рэпрэсій — я заклікаю Еўрапейскі саюз заставацца цвёрдым і прынцыповым. Няхай санкцыі ЗША служаць для выратавання жыццяў людзей. Але санкцыі ЕС павінны быць накіраваны на сістэмныя, незваротныя змены», —… Read More ›

Этнацыд беларусаў: «У капцюрох ГПУ». Стагоддзе небяспечнай наіўнасці і дарэмных мараў беларускай эміграцыі

У 1920‑я бальшавікам удалося адурманіць частку беларускіх дзеячаў за мяжой і завабіць у «беларускі П’емонт», які аказаўся смяротнай пасткай. Сёння ў беларускай палітычнай эміграцыі толькі адзінкі тых, хто хоча паверыць у тое, што ў Беларусі ўжо ўсё наладзілася і можна… Read More ›

Сяргей Дубавец: «Іншае імя любові». Чаму беларускія эмігранты гавораць міжсобку па-расейску

14 верасень 2025, 12:30 Падзяліцца  Глядзець камэнтары  Друкаваць Здавалася б, нелягічна: расейская мова ў Вільні, Варшаве ці Беластоку стварае карыстальніку ня самы прывабны вобраз і пагатоў зусім не спрыяе ў жыцьці. Але ў гэтай, прывезенай зь Беларусі, праблемы даўняя гісторыя, якая пачалася яшчэ ў… Read More ›

Ціханоўская: Гэта было не вызваленне, а дэпартацыя: «Мы дабіваемся, каб пры наступных вызваленнях гэта антычалавечная практыка была спыненая»

Святлана Ціханоўская адкрыла прэс-канферэнцыю вызваленых палітзняволеных. Прыводзім тэкст яе выступу. «Перш за ўсё, я хачу прывітаць нашых герояў на волі. Дзякуй, што вы выстаялі, дзякуй, што вы вытрымалі. Учора быў вельмі эмацыйны і цяжкі дзень для нас усіх. Найперш я хачу падзякаваць… Read More ›

Вось як у Вільні сустракалі вызваленых палітвязняў ШМАТ ФОТА

11 верасня былі вызвалены 52 палітвязні. На дыпламатычных машынах іх вывезлі ў Вільню. Толькі Мікалай Статкевіч адмовіўся пакідаць Беларусь — выбіў дзверы аўто, каб застацца на радзіме. Астатніх са слязьмі і воклічам «Жыве Беларусь!» сустракалі ў Вільні каля амерыканскай амбасады…. Read More ›

12 верасьня 2025 года. Ідзе прэс-канферэнцыя вызваленых палітвязняў

У Вільні праходзіць прэс-канферэнцыя вызваленых палітвязняў Выступае першай Святлана Ціханоўская. Яна падзякавала ЗША, Дональду Трампу і Джону Коўлу за вызваленне палітвязняў. Падзякавала Літве, што змагла за вечар аформіць візы і пусціць усіх палітвязняў. Яна таксама выказала занепакоенасць лёсам Міколы Статкевіча,… Read More ›

Сёння Дзень беларускай вайсковай славы. Яе традыцыі працягваюць добраахвотнікі-каліноўцы

8 верасня 1514 года адбылася бітва пад Оршай, у якой продкі беларусаў, літоўцаў, палякаў і ўкраінцаў разбілі агрэсараў з Маскоўскага княства.  Войскі на чале з гетманам князем Канстанцінам Астрожскім здолелі расійскія войскі не проста спыніць, а знішчыць. Дзякуючы той перамозе, Вялікае Княства Літоўскае выстаяла… Read More ›

Сяргей Дубавец: Ці можа Літва стаць вялікай ізноў? Дубавец — пра ВКЛ як дзяржаву будучыні

07 верасень 2025, 15:00 Падзяліцца  Глядзець камэнтары  Друкаваць Калі беларусы зь літоўцамі так ладна існавалі большасьць сваёй гісторыі, чаму ня можам у будучыні? Ці можа ў цяперашнім сьвеце камфортна і дэмакратычна існаваць маленькая дзяржава і нацыя? І што замінае інтэлектуалам вярнуцца да ідэі адраджэньня… Read More ›

Генетыкі даказалі, што радзіма ўсіх славян — Беларусь

Пытанне «адкуль пайшлі славяне?» стагоддзямі заставалася адной з найвялікшых загадак еўрапейскай гісторыі. Маштабнае міжнароднае даследаванне ДНК старажытных людзей упершыню з высокай дакладнасцю паказвае на геаграфічную калыску славянства — рэгіён, які сёння ахоплівае поўдзень Беларусі і поўнач Украіны. Галоўнай праблемай у… Read More ›

Беларускі гісторык патлумачыў, як новыя даныя пра радзіму ўсіх славян знішчаюць адны гіпотэзы археолагаў і пацвярджаюць іншыя

Гісторык Вячаслаў Насевіч лічыць, што свежыя палеагенетычныя даныя здымаюць галоўныя спрэчкі вакол паходжання славян. Яго высновы ставяць пад сумнеў заходнюю канцэпцыю і пацвярджаюць ключавую ролю постзарубінецкіх культур. Беларускі гісторык пракаментаваў вынікі маштабнага даследавання ДНК ранніх славян, праведзенага міжнароднай даследчай групы навукоўцаў. Артыкул,… Read More ›

Святлана Ціханоўская: «Незалежнасць не падае з неба і не даецца назаўсёды. Яе трэба абараняць».

Святлана Ціханоўская выступіла з заявай да 35-годдзя прыняцця Дэкларацыі аб суверэнітэце. 27 ліпеня 1990 года ў Беларусі прынялі Дэкларацыю аб суверэнітэце. На 35 гадавіну падзеі Святлана Ціханоўская звярнулася да беларусаў. Ціханоўская адзначыла, што сёння, калі «краінай кіруе прарасійскі рэжым, а незалежнасць губляецца… Read More ›

Грыбны сэзон. Якія стравы з грыбоў згадваў Колас, што дадавалі ў калдуны графа Тышкевіча і іншыя рэцэпты

26 ліпень 2025, 11:00  Глядзець камэнтары  Друкаваць Грыбны квас, крупнік, грыбы з капустай і проста лісічкі з бульбай. У беларускай традыцыі збор грыбоў — асобны рытуал. Чаму так атрымалася, якія стравы з грыбоў гатавалі стагодзьдзі таму і якія рэцэпты захаваліся…. Read More ›

Вянок памяці. Успаміны пра Вячку Станкевіча (1932-2025)

25 ліпень 2025, 16:33абноўлена 25 ліпень 2025, 17:32  Глядзець камэнтары У Злучаных Штатах на 93-м годзе пайшоў з жыцьця Вячка Станкевіч, адзін з найстарэйшых актывістаў беларускай дыяспары ў Амэрыцы, радны БНР, колішні дырэктар Беларускай службы Радыё Свабода. Успамінамі пра Вячку Станкевіча… Read More ›

Лепшыя мастакі Беларусі 2025 года і некаторыя іх творы

Мікіта Моніч падрыхтаваў агляд прац, якія перамаглі на выставе «Арт-Мінск-2025». Фота: artcenter.by / Instagram Выстава сучаснага мастацтва «Арт-Мінск» праходзіць штогод вясной. У ім удзельнічаюць сотні творцаў. Кожны з адабраных выстаўляе 2-3 творы. Наведвальнікі галасуюць. І так адбіраюцца пераможцы. У новым відэа на сваім ютуб-канале… Read More ›

Пісьменніца Таццяна Заміроўская расказала пра новую кнігу, сны пра Лукашэнку, кошт жыцця ў Нью-Ёрку і тое, чаму злуе на некаторых беларусаў

Пісьменніца і журналістка Таццяна Заміроўская нядаўна парадавала чытачоў новай кнігай. Яна складзеная з яе дзённіка гонза-назіранняў за наведнікамі буціка ў Нью-Ёрку з самымі дарагімі свечкамі ў свеце. Там Таццяна працавала спачатку прадаўцом, пасля менеджаркай. Выданне пад трывожнай назвай «Свечкі апакаліпсіса»… Read More ›

Этнацыд беларусаў: Куды аддаць сёлета сваіх дзяцей, каб яны вучыліся па-беларуску

Сабралі спіс школ у буйных гарадах, дзе навучанне на беларускай мове ўсё яшчэ магчымае. У 2025/2026 навучальным годзе амаль у кожным абласным цэнтры і некаторых іншых буйных гарадах Беларусі ёсць магчымасць аддаць сваіх дзяцей у беларускамоўную школу ці прынамсі беларускамоўны… Read More ›

Этнацыд беларусаў: Четыре года назад задержали Алеся Беляцкого и его коллег

В Вильнюсе прошла акция солидарности. 14 июля в центре Вильнюса прошла акция «Вясны» — в четвертую годовщину задержания их единомышленников и коллег: Алеся Беляцкого, Валентина Стефановича и Владимира Лабковича. В акции приняли участие представители правозащитного центра «Вясна», БАЖа, беларуские юристы, правозащитники и просто… Read More ›

Ці можна будаваць Беларусь па-за межамі Беларусі? Дыскутавалі Ягораў, Гарбацкі, Югася Каляда

У рамках фестывалю «Тутака» абмеркавалі магчымасці беларусаў замежжа захоўваць беларускую культуру і сувязі з радзімай. Але не толькі гэта. Перакладчык Уладзіслаў Гарбацкі казаў, што для яго радзіма — гэта беларуская мова, а Андрэй Ягораў заявіў пра спрэчны статус Офіса Ціханоўскай…. Read More ›

Ціханоўская: Толькі дэмакратычная Беларусь можа быць гарантам міру і стабільнасці ў рэгіёне

Святлана Ціханоўская знаходзіцца з працоўным візітам у Брусэлі. Яна выступіла з прамовай на Парламенцкай асамблеі. Сваю прамову беларуская лідарка прысвяціла нядаўняму вызваленню мужа пасля пяці гадоў зняволення, а таксама будучыні Беларусі і ролі дэмакратычных сілаў у гэтым працэсе, паведамляе яе прэс-служба. «Як… Read More ›

Дзяржаўныя сацыёлагі: Беларусы найперш звязваюць сваю дзяржаўнасць з Вялікім Княствам Літоўскім

Нягледзячы на няспынныя спробы прарасійскіх сіл выкрасліць перыяд ВКЛ з беларускага наратыву, менавіта яго лічыць пачаткам беларускай дзяржаўнасці найбольшая доля беларусаў. І чым маладзейшае пакаленне, тым гэта адбываецца найчасцей. Перыяд Расійскай Імперыі пачаткам беларускай дзяржаўнасці не лічыць амаль ніхто. У красавіку… Read More ›

Гісторык Алег Латышонак пра эмігрантаў новай хвалі: «Гавораць па-расійску ў сітуацыі, калі маскаль топча Беларусь! Проста жах!»

У Польшчу прыехалі з Беларусі на працягу апошніх гадоў больш за 150 тысяч беларусаў. Ці дае шанец гэтая сітуацыя на тое, каб адбылося збліжэнне і з’яднанне, было наладжана больш цеснае супрацоўніцтва этнічных беларусаў у Польшчы і тых, хто прыехаў з… Read More ›

Прадставілі новую калекцыю школьнага адзення на будучы сезон ФОТЫ

Прэзентацыя адбылася 9 ліпеня ў Мінску, і калекцыю паказала фабрыка «Калінка», якая ўваходзіць у канцэрн «Беллегпрам». У бліжэйшы час абноўленая школьная форма з’явіцца ў крамах — калекцыі абноўленыя на 60—75%, піша «Смартпрэс». Паводле слоў прадстаўніцы Міністэрства адукацыі Ірыны Булаўкінай, школьнае адзенне павінна… Read More ›