Нішто ня мае такой моцы, як ідэя, час якой настаў. Віктор Гюго Адкуль такая моц у нябожчыка Бандэры так матывавана палярызаваць украінскае грамадзтва: ня проста аддзяляць зерне ад мякіны, але і дэманстраваць сярэдняе зьвяно панікі і страху перад ім? Сапраўды,… Read More ›
2 Сегодня исполняется 105 лет со дня начала «Слуцкага збройнага чыну». 27 ноября 1920 года начались боевые действия между сформированными в Слуцком повете полками Белорусской Народной Республики и частями Красной армии. Этот день белорусские патриоты отмечают как День героев Прекращение… Read More ›
На ім была надпіс: «Каго любіш? — Люблю Беларусь! — То ўзаемна». У вёсцы Слабадка Астравецкага раёна, што на пад’ездзе да памежнага пункта «Котлаўка — Лаварышкі» на беларуска-літоўскай мяжы, ліквідавалі помнік паўстанцам 1863 года, паведамляе тэлеграм-канал «Спадчына». Помнік у выглядзе вялікага… Read More ›
08 лістапад 2025, 11:00 Падзяліцца Глядзець камэнтары Друкаваць Як Віталь Вольскі арыштоўваў людзей і прыходзіў зь ператрусам да Якуба Коласа, а Кандрат Крапіва і Пятро Глебка даносілі на калегаў. Апублікаваныя дзьве часткі канспэкту ўспамінаў Рыгора Бярозкіна, аднаго з найлепшых крытыкаў і літаратуразнаўцаў Беларусі. «Не дай прапасьці… Read More ›
Людмила Панасюк — 3 листопада, 06:00 Фото Людмили Панасюк 3902 Дата 4 листопада 1943 року зберігає в собі пам’ять про одну з тяжких сторінок історії становлення України. Того дня було знищене місто Колки на півночі Волині, яке пів року було вільне… Read More ›
Евгений Руденко2 ноября, 05:30 20217 Для развития казацкого государства гетман Иван Мазепа, удачно лавируя между прихотями Московии, имел рекордный по сравнению с предшественниками срок – двадцать с лишним лет. Но стоило ему пойти на сделку со шведами, как Петр I уничтожил гетманскую… Read More ›
29 кастрычнік 2025, 12:04 Глядзець камэнтары У Беларусі выйшаў новы падручнік гісторыі для школьнікаў: «Гісторыя Беларусі ў кантэксьце ўсясьветнай гісторыі», другая частка. Ён прысьвечаны савецкай эпосе і сучаснасьці. Свабода пагартала новы падручнік разам з гісторыкам Паўлам Церашковічам. Новы падручнік для… Read More ›
29 кастрычнік 2025, 14:17 Глядзець камэнтары У ноч з 29 на 30 кастрычніка 1937 году ў Менску былі расстраляныя больш за 110 прадстаўнікаў творчай і навуковай інтэлігенцыі, супрацоўнікаў наркаматаў, партыйных работнікаў. Добра вядомыя імёны 22-х расстраляных літаратараў. А хто астатнія 90? Дзякуючы акцыі «Ноч расстраляных паэтаў», якая ўпершыню… Read More ›
У 1920‑я бальшавікам удалося адурманіць частку беларускіх дзеячаў за мяжой і завабіць у «беларускі П’емонт», які аказаўся смяротнай пасткай. Сёння ў беларускай палітычнай эміграцыі толькі адзінкі тых, хто хоча паверыць у тое, што ў Беларусі ўжо ўсё наладзілася і можна… Read More ›
«Праваслаўныя цэрквы ў Заходняй Беларусі закрываліся», — заявіў Аляксандр Лукашэнка ў сваім выступе перад ідэолагамі 17 верасня, які быў зборам гістарычных папрокаў палякам і Польшчы. А колькі ж у рэальнасці было праваслаўных цэркваў у Заходняй Беларусі і колькі — у… Read More ›
Як зрабіць гісторыю блізкай і цікавай? Ад дасціпных размоваў пра шляхецкі побыт да вострых дыскусій пра Вялікае Княства Літоўскае — у падкастах на ютубе знойдзецца ўсё, што трэба аматарам мінулага. Загляне сонца Канал быў першапачаткова вядомы як «Кайлі Міндоўг», але… Read More ›
8 верасня 1514 года адбылася бітва пад Оршай, у якой продкі беларусаў, літоўцаў, палякаў і ўкраінцаў разбілі агрэсараў з Маскоўскага княства. Войскі на чале з гетманам князем Канстанцінам Астрожскім здолелі расійскія войскі не проста спыніць, а знішчыць. Дзякуючы той перамозе, Вялікае Княства Літоўскае выстаяла… Read More ›
07 верасень 2025, 15:00 Падзяліцца Глядзець камэнтары Друкаваць Калі беларусы зь літоўцамі так ладна існавалі большасьць сваёй гісторыі, чаму ня можам у будучыні? Ці можа ў цяперашнім сьвеце камфортна і дэмакратычна існаваць маленькая дзяржава і нацыя? І што замінае інтэлектуалам вярнуцца да ідэі адраджэньня… Read More ›
Пытанне «адкуль пайшлі славяне?» стагоддзямі заставалася адной з найвялікшых загадак еўрапейскай гісторыі. Маштабнае міжнароднае даследаванне ДНК старажытных людзей упершыню з высокай дакладнасцю паказвае на геаграфічную калыску славянства — рэгіён, які сёння ахоплівае поўдзень Беларусі і поўнач Украіны. Галоўнай праблемай у… Read More ›
Гісторык Вячаслаў Насевіч лічыць, што свежыя палеагенетычныя даныя здымаюць галоўныя спрэчкі вакол паходжання славян. Яго высновы ставяць пад сумнеў заходнюю канцэпцыю і пацвярджаюць ключавую ролю постзарубінецкіх культур. Беларускі гісторык пракаментаваў вынікі маштабнага даследавання ДНК ранніх славян, праведзенага міжнароднай даследчай групы навукоўцаў. Артыкул,… Read More ›
Нягледзячы на няспынныя спробы прарасійскіх сіл выкрасліць перыяд ВКЛ з беларускага наратыву, менавіта яго лічыць пачаткам беларускай дзяржаўнасці найбольшая доля беларусаў. І чым маладзейшае пакаленне, тым гэта адбываецца найчасцей. Перыяд Расійскай Імперыі пачаткам беларускай дзяржаўнасці не лічыць амаль ніхто. У красавіку… Read More ›
Вядомы амерыканскі гісторык Цімаці Снайдэр прачытаў лекцыю пра Беларусь — як старажытную, так і сучасную. Гэта не была звычайная гістарычная даведка: ён прапанаваў паглядзець на Беларусь як на месца, дзе перасякаюцца цывілізацыі, і на нацыю, гісторыя якой супярэчыць аўтарытарным міфам…. Read More ›
31 травень 2025, 16:00 Апошнім часам у Расеі ўсё часьцей гучаць галасы ў падтрымку ідэі, што распад СССР адбыўся незаконна. Такія заявы робяцца афіцыйнымі ці паўафіцыйнымі асобамі. Яны намякаюць, што калі зроблена памылка, то, маўляў, патрэбен лягічны наступны ход, яе трэба выправіць…. Read More ›
У гэтыя месцы рэдка даязджаюць турысты, а дарма. Экскурсіі па Беларусі для многіх абмяжоўваюцца стандартным маршрутам «Мір-Нясвіж-Берасцейская цытадэль». Але ж і акрамя гэтых славутасцяў ёсць шмат чаго. Рlanetabelarus.by распавядае аб вартых увагі эксклюзіўных месцах, пра якія пакуль ведаюць толькі нямногія беларусы. ПАЎРАЗБУРАНЫ… Read More ›
Прыемнага чытаньня.
Анатацыя. Аўтар аналізуе антынацыянальную дзейнасьць нібы «президента РБ» Аляксандра Лукашэнкі ў розныя перыяды часу яго 30-гадовага кіраваньня краінай. Аўтар прыходзіць да высновы, што многія факты сьведчаць аб тым, што яго антынацыянальная дзейнасьць цалкам выглядае як дзейнасьць пасьпяховага агента расійскага «КГБ-ФСБ», якая… Read More ›
Даклад на азначэньні Нацыянальнага Дня ў Атаве, 30 сакавіка 2025 годаАнатацыя. Дакладчык нагадаў асноўныя гістарычныя моманты, зьвязаныя непасрэдна з перыядам Абвяшчэньня незалежнасьці БНР і дзейнасьцю Сакратарыяту (Ураду) БНР. І гэта не толькі нямецкая акупацыя, а і тое, што яны адбываліся… Read More ›
Abstract. The author analyzes the anti-national activities of the so-called “President of the Republic of Belarus” Alexander Lukashenko during different periods of his 30-year rule of the country. The author concludes that many facts indicate that his anti-national activities completely… Read More ›
Abstract. The speaker recalled the main historical moments directly related to the period of the Declaration of Independence of the Belarusian Democratic Republic and the activities of the Secretariat (Government) of the Belarusian Democratic Republic. They were not only the… Read More ›
Аннотация. Автор представляет отрывок из своей новой книги «Очерки белоруса», которая скоро выйдет в свет. Сделана попытка проанализировать причины разногласий между лидерами многочисленных беларусских движений и структур как в прошлом, так и в настоящее время, в том числе некритическое отношение… Read More ›
(доклад на праздновании Национального дня в Оттаве, 30 марта 2025 года) Резэме. Докладчик напомнил основные исторические моменты непосредственно связанные с периодом провозглашения независимости БНР и деятельностью Секретариата (Правительства) БНР. И дело не только в немецкой оккупации, но и в том,… Read More ›
Этнолаг, гісторык і культурны антраполаг Павел Церашковіч расказаў, чаму нельга ствараць «беларускі свет» і чаму ў моўным пытанні не варта браць прыклад з Аўстрыі і Швейцарыі. У новым выпуску ютуб-праекта «Жыццё-маліна» Павел Церашковіч расказаў, як шукаў адказ на пытанне, чаму ў пачатку… Read More ›
Запушчаны сёння партал «Гісторыя Беларусі» — сучасны рэсурс, дзе жадаючыя могуць пагрузіцца ў культурнае і гістарычнае мінулае Беларусі з дапамогай інтэрактыўных тэхналогій. Беларуская гісторыя атрымала новую анлайн-прастору для знаёмства з ёй і больш глыбокага даследавання, гавораць стваральнікі рэсурсу. Цяпер вы можаце паглядзець на… Read More ›
Як зрабіць гісторыю блізкай і цікавай? Ад дасціпных размоваў пра шляхецкі побыт да вострых дыскусій пра Вялікае Княства Літоўскае — у падкастах на ютубе знойдзецца ўсё, што трэба аматарам мінулага. Загляне сонца Канал быў першапачаткова вядомы як «Кайлі Міндоўг», але… Read More ›
Рэдакцыя часопіса “Культура. Нацыя” з радасьцю паведамляе аб выхадзе чарговага нумара часопіса. Шчыра дзякуем усім аўтарам, якія спрычыніліся да яго стварэньня. Вітаем нашых чытачоў з надыходзячымі Каляднымі сьвятамі і зычым вам моцнага здароў’я, шчасьця і дабрабыту ў сям’і і плёну… Read More ›
Доктар гісторыі, прафэсар Полацкага дзяржаўнага ўнівэрсытэту Ўладзімер Лобач у 2021-м быў звольнены з працы і прайшоў праз турму за падтрымку пратэстаў. «Радыё Свабода» пагутарыла з ім пра аўтаэтнаграфію, антрапалогію акупацыі, калабарацыю, маскі гуманізму і лясны беларускі рай. Уладзімер Лобач. Фота:… Read More ›
Беларусам важна разумець, што канкрэтна выклікае трывогу ў літоўцаў і працаваць, каб зменшыць напружанне ў нашых адносінах, якія выключна важныя для будучыні нашых народаў, піша ў сваім артыкуле для «Нашай Нівы» філосаф Пётра Рудкоўскі. Гэта было задоўга да поўнамаштабнай агрэсіі… Read More ›
Сёння дарога з Мінска ў суседнія сталіцы можа заняць больш за суткі, большую частку якіх давядзецца стаяць на дзяржаўнай мяжы. У часы Расійскай Імперыі ніякіх межаў паміж гэтымі гарадамі не было, але любое падарожжа ператваралася ў сапраўдную прыгоду. Паглядзелі, колькі… Read More ›
Аляксандр Уласаў — каларытны персанаж беларускага адраджэння, двухметровы асілак-атлет з пастаўленым голасам-басам. Ён быў эканамістам, палітыкам, асветнікам, завадатарам беларускага школьніцтва, а найперш прыгадваецца як шматгадовы рэдактар дарэвалюцыйнай «Нашай Нівы». Прычым слова «рэдактар» тут найчасцей дапаўняюць словам «легендарны», піша Сяргей Дубавец на «Свабодзе». … Read More ›
Разважае гісторык Аляксандр Пашкевіч. Калі чатыры гады таму народ масава выйшаў на вуліцы і плошчы, калі выплеснуліся крыўды і мары, якія капіліся 30 гадоў, мала хто думаў, што гэта выкліча ў адказ настолькі зверскія рэпрэсіі. Гэты махавік не спыняецца, у… Read More ›
Сёння споўнілася 40 гадоў са дня смерці геніяльнага беларускага пісьменніка. Яго біяграфія многаму вучыць нас. Канец 1950-х. Глухая вёска на поўначы Беларусі. Лясы да гарызонту. Малады настаўнік гісторыі кідаецца ў народную стыхію, але хутка ягоны асветніцкі запал гасне: калегі па… Read More ›
Тое было ў напалеонаўскую вайну. Тое будзе і падчас Другой сусветнай. Беларусь была выкарыстаная як шчыт і поле бітвы. У Першую сусветную, якая пачалася 110 гадоў таму, расійскія генералы таксама выкарыстоўвалі тактыку выпаленай зямлі. Адступаючы, расійскае войска змушала жыхароў эвакуявацца… Read More ›
Пётра Мурзёнак: “Ад Беларускага этнаса да Беларускай Народнай Рэспублікі” (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 5-21, http://www.sakavik.net) Анатацыя. Ідэалагічная барацьбы супраць расійскіх наратываў пра тое, што Украіна як дзяржава не існуе і не мае права існаваць з’яўляецца актуальнай і не… Read More ›
Лявон Карповіч: Нараджэньне Вялікага Княства (гісторыя ў марках) (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 70-99, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У папярэднім, 32-м нумары часопіса “Культура. Нацыя” былі прадстаўлены апавяданьні пра Вялікае Княства, заснаваныя на паштовых марках. На гэты раз аўтар падае даволі… Read More ›
Пётра Мурзёнак: “Священная война» (вэб-часопіс «Культура. Нацыя», №33, красавік 2024, 100-113, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У артыкуле абмяркоўваюцца гістарычныя, ідэалагічныя і рэлігійныя прычыны вайны, разьвязанай Расіяй супраць Украіны – вайны, якая мае міжцывілізацыйны характар.
Лявон Карповіч: Дзякуй, Амэрыка! Сцэнар дакумэнтальнага тэлефільма. Гэта гісторыя найбуйнейшай у ХХ стагодзьдзі і самай забытай гуманітарнай акцыі, якую пад кіраўніцтвам Гербэрта Гувэра ажыцьцяўляла Амэрыканская Адміністрацыя Дапамогі ў 1920-1923.
Пётра Мурзёнак “БНР – нязгасны сімвал падтрымкі нацыянальнай ідэнтычнасьці ў Канадзе” (вэб-часопіс “Kультура. Нацыя”, № 33, красавік 2024, 238-252, http://www.sakavik.net) Анатацыя. У сваім дакладзе на міжнародным сімпозіюме “Спадчына 25 сакавіка і беларуская нацыянальная ідэнтычнасьць” (Варшава-Лондан, 25.03.2024), аўтар заасяродзіў увагу на… Read More ›
Пётра Мурзёнак: От Беларуского этноса к Беларуской Народной Республике (веб-журнал «Культура. Нация», №33, апрель 2024, 5-21, http://www.sakavik.net) Аннотация. Идеологическая борьба с российскими нарративами о том, что Украина как государство не существует и не имеет права на существование, актуальна не только… Read More ›
Лявон Карпович: Рождение Великого Княжества (история в марках) (веб-журнал “Культура. Нация”, вып. 33, апрель 2024, 70-99, http://www.sakavik.net) Аннотация. В предыдущем, 32-м номере журнала «Культура. Нация» была представлена история о Великом Княжестве Літовском, основанная на почтовых марках. На этот раз автор… Read More ›
Пётра Мурзёнак: «Священная война» (веб-журнал «Культура. Нация», №33, апрель 2024, 100-113, http://www.sakavik.net) Аннотация. В статье рассматриваются исторические, идеологические и религиозные причины войны, которую Россия ведет против Украины – войны, носящей межцивилизационный характер. Имперское стремление России восстановить свое колониальное господство над… Read More ›
Лявон Карпович: Спасибо, Америка! Сценарий документального телефильма. (вэб-журнал «Культура. Нация», № 33, апрель 2024, 160–225, http://www.sakavik.net) Аннотация. Этот уникальный материал рассказывает о самой крупной и самой забытой гуманитарной акции XX века, которую провела Американская администрация помощи (ARA) под руководством Герберта… Read More ›
Piotra Murzionak: From the Belarusian ethnos to the Belarusian Democratic Republic (webzine “Kultura. Nation”, N 33, April 2024, 5-21, http://www.sakavik.net) Abstract. The ideological struggle against Russian narratives that Ukraine as a state does not exist and has no right to… Read More ›
Ljavon Karpovich: Birth of the Grand Duchy of Lithuania (history in stamps) (webzine “Kultura. Natsyia”, issue 33, April 2024, 70-99, http://www.sakavik.net) Abstract. In the previous, 32nd issue of the magazine “Culture. Nation”, the stories about the Grand Duchy of Lithuania… Read More ›
Piotra Murzionak: “Holy War” (webzine “Culture. Nation”, No. 33, April 2024, 100-113, http://www.sakavik.net) Abstract. The article discusses the historical, ideological, and religious reasons for the war waged by Russia against Ukraine – the war that is the war between… Read More ›
Leon Karpovich: Thank you, America! The script of the documentary TV film. webzine “Kultura.Natsyja”, issue 33, April 2024, 160-225, http://www.sakavik.net Abstract. This unique material is about the largest and most forgotten humanitarian action of the 20th century, which was carried… Read More ›
КУЛЬТУРА, НАЦЫЯ 