Гісторыя

Пётра Мурзёнак: Беларуская Народная Рэспубліка. І. Перадумовы скліканьня 1-га Ўсебеларускага з’езду

Пётра Мурзёнак: Беларуская Народная Рэспубліка. І. Перадумовы скліканьня 1-га Ўсебеларускага з’езду Ключавыя словы: 1-я сусьветная вайна, лютаўская і кастрычніцкая рэвалюцыі, дзейнасьць нацыянальных і расійскіх арганізацый Увест тэкст чытайце тут Першы Ўсебеларускі з’езд

Пётра Мурзёнак: Беларуская Народная Рэспубліка. ІІ. Першы Ўсебеларускі з’езд і Абвяшчэньне незалежнасьці

Пётра Мурзёнак: Беларуская Народная Рэспубліка. ІІ. Першы Ўсебеларускі з’езд і Абвяшчэньне незалежнасьці Ключавыя словы: ПершыУсебеларускі з’езд, абвяшчэньне незалежнасьці БНР Асьвятленьне падзей, зьвязаных з абвяшчэньнем БНР, даволі палітызаванае, пачынаючы ад ідэалізацыі толькі ўсяго пазітыўнага прадстаўнікамі нацыянальных эліт да прыклейваньня ярлыкоў буржуазных… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Беларуская Народная Рэспубліка. ІІІ. Дзейнасьць Рады БНР ў 1918 годзе ва ўмовах нямецкай акупацыі

Пётра Мурзёнак: Беларуская Народная Рэспубліка. ІІІ. Дзейнасьць Рады БНР ў 1918 годзе ва ўмовах нямецкай акупацыі Ключавыя словы: першыя ўрады БНР, утварэньне Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі Беларусі Дзейнасьць БНР падчас нямецкай акупацыі

Пётра Мурзёнак: Аб пераносе Дня незалежнасьці Рэспублікі Беларусь з 3 ліпеня

Пётра Мурзёнак: Аб пераносе Дня незалежнасьці Рэспублікі Беларусь з 3 ліпеня Ніколі ў гісторыі Беларусі гэтая дата, 3 ліпеня, не была нейкім чынам зьвязана з абвяшчэньнем ці з заваяваньнем незалежнасьці краіны. Пасьля развалу СССР Дзень незалежнасьці сьвяткаваўся 27 ліпеня на… Read More ›

Алёхна Дайлідаў: «Супольнасць гістарычных лёсаў???» Літвы-Беларусі і Масковіі

“Наша Ніва”, 7 чэрвеня 2015 г. У апошнія месяцы такое адчуванне, што зноў апынуўся ў саўку: з усіх бакоў «патрыятычны» сковыт аб «общности исторических судеб» Беларусі і Расеі. Аб якой уласна «супольнай гісторыі» ходзіць? Ну, з тымі, у каго гісторыя… Read More ›

Аршанская бітва, артылерыя Радзівілаў, таямніцы шляхецкіх гербаў, новы погляд на Другую сусветную — гістарычныя кнігі на любы густ

“Наша Ніва”, 22 мая 2015 г. Выдавецтва «Янушкевіч» прапануе падборку якасных гістарычных выданняў. Мікола Волкаў. Артылерыя Нясвіжскага замка Гэтая кніга будзе цікавая не толькі спецыялістам-зброязнаўцам, але і ўсім аматарам гісторыі вайсковай справы. Упершыню чытач атрымлівае цудоўную магчымасць адкрыць для сябе… Read More ›

Білоруська Народна Республіка: як це було в сусідів у 1917–1920 роках

 http://tyzhden.ua/History/136328/ Важко порівнювати історію Української та Білоруської Народних Республік. Історія УНР – насичена внутрішніми й міжнародними подіями та збройною боротьбою епоха. Спроби створити БНР – це хіба що кілька декларативних актів та подаль­­ші поневіряння жменьки національних діячів поміж сильнішими сусідами…. Read More ›

У Магілёве выдалі кнігу XVIII стагоддзя пра беларускіх езуітаў

“Наша Ніва”, 17 мая 2015 г. Эпісталярны раман XVIII стагодзьдзя «Дзіўныя паведамленьні пра езуітаў Беларусі» прэзэнтавалі ў магілёўскай ратушы 15 траўня, у Міжнародны дзень музэяў. Старадрук набыў на інтэрнэт-аўкцыёне і 29 ліпеня 2013 году перадаў Музэю гісторыі Магілёва маскоўскі беларус… Read More ›

Ігар Карней: Рэстаўрацыя сядзібы Міхала Клеафаса Агінскага

“Радыё Свабода”, 13 мая 2015 г. Ненатуральна белы палац Агінскага Іншыя артыкулы на гэтую тэму  Сядзіба Агінскіх: рэстаўрацыя, расьцягнутая на гады  «Паўночныя Атэны» атрымаюць другое жыцьцё  Як выглядае маёнтак аўтара самага вядомага палянэзу  У Смаргоні адкрылася выстава «Фарбы і гукі… Read More ›

Канстанцін Касяк: Язэп Дыла. Тры жыцці аднаго беларуса

У гісторыі абсалютна ўсіх народаў ёсць постаці, якія з’яўляюцца ў пераломныя для Бацькаўшчыны моманты і робяць надзвычай шмат, не патрабуючы наўзамен нічога. Нават памяці. На жаль, далёка не ўсе з такіх альтруістаў трапляюць пасля ў нацыянальны пантэон герояў. Яркі таму… Read More ›

Вінцук Вячорка: 3 красавіка — Дзень дзяржаўнасьці беларускае мовы

“Радыё Свабода”, 3 красавіка 2015 г. Аўтар фота: Раман Андрэевіч Ужо праз тыдзень пасьля 25 Сакавіка 1918 году айцы-заснавальнікі БНР, поруч зь іншымі дзяржаватворчымі захадамі, задбалі пра статус беларускае мовы:   «Народны Сакратарыят Беларускае Народнае Рэспублікі прыняў пастанову пра абвешчаньне беларускае мовы… Read More ›

У Мінску прэзентавалі кнігі пра беларускую эміграцыю

Тры новыя кнігі пра жыццё беларусаў замежжа прэзентавалі ў музеі Максіма Багдановіча, а таксама пагаварылі пра тое, што рабіць, каб не страціць каштоўныя факты эміграцыйнай гісторыі. Кандыдат гістарычных навук Наталля Гардзіенка Няпростыя часы Рады БНР Усе тры выданні пабачылі свет… Read More ›

Прафэсар Анатоль Федарук: Толькі на Гарадзеншчыне мною апісана 1200 сядзібаў

“Радыё Свабода”, 5 сакавіка 2015 г. Інтэрв’ю з Міхасём Скоблам Анатоль Федарук Міхась Скобла 05.03.2015 12:19 Прафэсар Анатоль Федарук паставіў перад сабой грандыёзную мэту — дасьледаваць усе былыя маёнткі Беларусі. І мэта гэтая на дзьве траціны ўжо дасягнутая. Пачаў дасьледчык зь Меншчыны, прадоўжыў працу… Read More ›

Вячаслаў Насевіч: «Нацыянальнае пытанне» ў Вялікім Княстве Літоўскім

“Наша Ніва”, 13 лютага 2015 г.   Словы «нацыянальнае пытанне» ўзяты ў двукоссе невыпадкова. Сярод гісторыкаў пашырана думка аб тым, што трэба пазбягаць мадэрнізацыі ўяўленняў аб мінулым. Не варта прыпісваць людзям даўніх часоў сённяшнія погляды і матывы. Трэба імкнуцца «ўлезці… Read More ›

Як праходзіла дэпартацыя з Баранавіч у 1951 годзе. Успаміны відавочцы

З успамінаў Міхаіла Барысевіча (запісаў Руслан Равяка, 1998), intex-press.by Нават пасля заканчэння вайны савецкая ўлада працягвала рэпрэсіі супраць свайго народа. Арышты і вывазы не спыняліся да смерці Сталіна. І тычыліся яны не толькі тых асоб, хто нейкім чынам супрацоўнічаў з… Read More ›

Дзяніс Буркоўскі: Дваццаць фактаў пра Статут ВКЛ 1588 года

427 гадоў таму, 28 студзеня 1588 года, кароль польскі і вялікі князь літоўскі Жыгімонт ІІІ Ваза выдаў прывілей канцлеру ВКЛ Льву Сапегу на права друкаваць трэцюю рэдакцыю літоўскага Статута. Гэты дакумент, які так і застаўся ў гісторыі пад назвай «Статут… Read More ›

Фёдар Клімчук: Ці нацыянальны нігілізм — прыроджаная рыса беларусаў?

“Наша Ніва”, 27 студзеня 2015 г. Нацыянальны нігілізм беларусаў — усяго толькі вынік сацыяльнай інжынерыі ў ХХ і ХХІ ст., піша вядомы беларускі лінгвіст Фёдар Клімчук. Да таго ж, бываюць нацыянал-нігілісты пасіўныя і нацыянал-нігілісты актыўныя. Фота Анатоля Клешчука. У слоўніках чытаем… Read More ›

У Гальшанах пачынаецца рэканструкцыя замка

У 2015 годзе пачнуць працы па рэстаўрацыі паўночнай вежы Гальшанскага замка. Да сённяшняга дня замак быў закансерваваны. На кансервацыю за два гады было накіравана каля 4 мільярдаў рублёў. Фінансаванне работ прадугледжана ў рамках праграмы «Культура Беларусі». Неабходна ўмацаваць канструкцыю збудаванняў… Read More ›

Выйшла кніга Віктара Цемушава «На ўсходняй мяжы Вялікага Княства Літоўскага (сярэдзіна XIV — першая палова XVI ст.)».

Выданне выйшла ў цвёрдай вокладцы, мае каля 500 старонак аб’ёму, у тым ліку каля 35 унікальных картаў літоўска-маскоўскага памежжа, надрукаваных на крэйдаванай паперы. У імпрэзе возьмуць удзел гісторыкі Валянцін Голубеў, Сцяпан Цемушаў, Васіль Варонін, Аляксандр Казакоў ды іншыя. Віктар Цемушаў… Read More ›

Алесь Краўцэвіч: Беларусам патрэбен здаровы нацыяналізм

Радыё “Свабода”, 20 студзеня 2015 г. Алесь Краўцэвіч Інтэрв’ю Міхася Скоблы Днямі ў Менску прайшла прэзэнтацыя новай кнігі Алеся Краўцэвіча «Краіна пагранічча», у якой знаны гісторык дасьледуе фэномэн знаходжаньня беларусаў на культурным і палітычным памежжы. Сёньня ён — госьцем перадачы. — Алесь, дык чаго больш дае… Read More ›

Этнацыд беларусаў: Сьвятлана Куль-Сяльверстава: Гарадзенская гістарычная школа выстаіць

“Радыё Свабода”, 12 студзеня 2015 г. Інтэрв’ю са Святланай Куль-Сільвестравай браў Міхась Скобла Сьвятлана Куль-Сяльверстава 2015 год пачаўся ў Гарадзенскім дзяржаўным унівэрсытэце імя Янкі Купалы новымі звальненьнямі — свае працоўныя месцы страцілі доктар гістарычных навук Сьвятлана Куль-Сяльверстава і архэоляг Генадзь Семянчук. Чаму пад… Read More ›

PDF-file восьмага нумара часопіса “КУЛЬТУРА, НАЦЫЯ”

Дарагія сябры! Вы можаце чытаць, як асобныя артыкулы часопіса, зьмешчаныя на вэб-сайце, так і маеце магчымасьць раздрукаваць увесь нумар часопіса.  Усяго найлепшага. PDF-file восьмага нумара часопіса КУЛЬТУРА, НАЦЫЯ

Аляксандр Згерскі: ШТО БАДЗЕЦЬ РАСІЮ, або КУЛЬТЫВАЦЫЯ РЭСЕНТЫМЕНТУ

  Аляксандр Згерскі: ШТО БАДЗЕЦЬ РАСІЮ, або КУЛЬТЫВАЦЫЯ РЭСЕНТЫМЕНТУ У сярэдзіне гэтага лета я вырашыў завітаць у вёску да сваякоў у Магілёўскай вобласці. Па дарозе туды надумаўся заехаць у вясковую краму. Там я пачаў з агляду асартыменту тавараў і іх… Read More ›

Вадзім Шышко: ФІЗІЯЛОГІЯ НАЦЫЯНАЛІЗМУ

Вадзім Шышко: Фізіялогія нацыяналізму Нацыяналізм – гэта адно з тых супярэчлівых адкрыцьцяў ХІХ стагодзьдзя, ацэнкі якога па сёньняшні дзень адрозьніваюцца супрацьлегласьцю і нявызначанасьцю. З аднаго боку, менавіта пад сьцягам нацыяналізму вялікая колькасьць краін здолела вызваліцца з-пад прыгнёту наднацыянальных імперый, якія… Read More ›

Piotra Murzionak: IN VOLOGDA! – WHERE?!

Piotra Murzionak: IN VOLOGDA! – WHERE?! (Abstract, magazine “CULTURE, NATION”, December 2014, issue 8, pp. 36-40) Soviet Union collapsed, Belarus gained independence, however, and as before the state prefers only Russian-language songs (look at “Slavic Bazaar”. Nothing has changed since… Read More ›

Vadzim Shyshko: THE SLAVS?

Vadzim Shyshko: THE SLAVS? (Abstract, magazine “CULTURE, NATION”, December 2014, issue 8, pp. 47-57) It is discussed the role of Finno-Ugor and Mongol-Tatar tribes, Orthodox and Islam religions in the development of Muscovy state. The involving the term “Slavs” into… Read More ›

Паўтысячы старонак пра войска Вялікага Княства

“Наша Ніва”, 18 лістапада 2014 г. Па шматлікіх просьбах чытачоў перавыдадзены нумар часопіса Arche, прысвечаны вайсковай гісторыі ВКЛ. Гэтая тэма традыцыйна выклікае вялікую зацікаўленасць не толькі ў прафесійных даследчыкаў, але і ў звычайных аматараў гісторыі. Вельмі часта постаці тагачасных ваяроў… Read More ›

Станіслаў Шушкевіч: Я шчаслівы чалавек

“Хартыя 97”, 15 сьнежня 2014 г. Першаму кіраўніку незалежнай Беларусі сёння спаўняецца 80 гадоў. Пры актыўным удзеле Станіслава Шушкевіча было скончана з «імперыяй зла», Беларусь стала самастойнай дзяржавай са сваімі войскам, валютай і нацыянальнымі сімваламі. У гады дыктатуры Станіслаў Шушкевіч… Read More ›

Валянціна Лебедзева: Палута Бадунова – мадэль беларускай пасіянарнасці

“Наша Ніва”, 10 сьнежня 2014г.   Палута Бадунова. Малюнак Язэпа Драздовіча. Бадунова (сядзіць трэцяя справа) сярод дэлегатаў Усебеларускага з’езда. Палута Бадунова. Тамаш Грыб, у якога яна была закаханая. У палітычнай гісторыі Беларусі жаночае імя было і застаецца найвялікшай рэдкасцю. Палута… Read More ›

Памёр удзельнік СБП Яўген Сідаровіч

 “Хартыя 97”, 8 сьнежня 2014 г.   У Паставах 3 снежня памёр Яўген Сідаровіч, беларускі патрыёт, вязень ГУЛАГу. Яму было 86 гадоў. Пра гэта карэспандэнту westki.info распавёў ягоны аднадумец Антон Фурс. Яўген Сідаровіч быў асуджаны на 10 гадоў лагераў за… Read More ›

Слуцкі збройны чын (27 лістапада 1920 — 31 сьнежня 1920)

Слуцкі збройны чын (27 лістапада 1920 — 31 сьнежня 1920) Слуцкі збройны чын — спроба ўзброенай абароны незалежнасьці Беларусі ў раёне Слуцку ў лістападзе і сьнежні 1920 году. Прыкладна месяц беларускія вайсковыя аддзелы, сфармаваныя пераважна зь мясцовых сялянаў, аказвалі супраціў… Read More ›

Анатоль Грыцкевіч: Нескароныя. Гісторыя Слуцкага збройнага чыну

У лістападзе і сьнежні 1920 году беларускія вайсковыя аддзелы, сфармаваныя пераважна зь мясцовых сялянаў, аказалі супраціў наступаўшым савецкім войскам и паспрабавалі абароніць Случчыну. У беларускай замежнай літаратуры пра Слуцкі збройны чын 1920 года згадваецца мала. Апублікаваны ўспаміны ўдзельнікаў паўстання ў… Read More ›

Цімаці Снайдэр: Новая настальгія Пуціна

У час, калі расійскія канвоі працягваюць наступ на Украіну, Уладзімір Пуцін сур’ёзна ўзяўся за вяртанне добрай славы дамове Гітлера і Сталіна, што фактычна распачала Другую сусветную вайну. Падчас свайго выступу ў Музеі сучаснай расійскай гісторыі Пуцін зазначыў, што ”Савецкі Саюз… Read More ›

Этнацыд беларусаў: Сайт Памежнага камітэта вучыць, што беларусы таксама рускія

Такое паведамленне з’явілася на сайце Дзяржаўнага памежнага камітэта Беларусі. «Вопросом о том, что является движущей силой русского воина, представители западных государств задавались на протяжении многих столетий. Ни нашествие Наполеоновских войск, ни две мировые войны не смогли сломить славянина, а наоборот,… Read More ›

Беларускі гісторык выдаў кнігу пра «забытую вайну» 1939

“Хартыя 97”, 19 лістапада 2014 г.   Прэзентацыя кнігі Анатоля Трафімчыка «1939 і Беларусь: забытая вайна» пройдзе 20 лістапада ў выдавецтве «Галіяфы». Пра гэта charter97.org паведаміў чытач. Азнаёміцца з першымі трыццаццю старонкамі кнігі можна тут. Галоўная думка кнігі – Другая… Read More ›

Этнацыд беларусаў: Лукашэнкаўцы працягваюць пераслед беларускіх патрыётаў

  Грамадскага актывіста Алеся Меха выклікаюць у Кобрынскі аддзел міліцыі. Як паведаміў па тэлефоне ўчастковы лейтэнант Анатоль Тарасюк, на Меха заведзена адміністрацыйная справа як на “ўдзельніка паўстання ў Свіслачы”. Можна было б пасмяяцца, бо ён замалады для ўдзельніка паўстання Кастуся… Read More ›

Сяргей Макарэвіч: «Народ наш на зямлі не лішні…». Сёння дзень нараджэння Кастуся Акулы

Сёння, 16 лістапада, споўнілася б 89 гадоў Кастусю Акулу. Каб успомніць пра яго, не абавязкова чакаць круглых дат — раз на пяць-дзесяць гадоў. Фота адрэтушавала Ірына Варабей. Восем гадоў я адкладаў паездку ў гэтую вёску. Штогод, калі прыходзіла лета, узгадваў пра… Read More ›

Этнацыд беларусаў:«Краты» доўга не жывуць: хто і як здаў антысавецкае падполле ў 1921-м

Піша гісторык Ніна Стужынская   Цяпер ужо не згадаю, хто падказаў мне, што на вуліцы Кнорына ў Мінску жыве Ніна Лістапад, дачка аднаго з арганізатараў Слуцкага паўстання Юркі Лістапада. Здзіўленне маё не мела межаў. Я ведала, што яе маці, жонка… Read More ›

80 пахаванняў выбітных беларусаў, якія варта наведаць на Дзяды

Радыё Свабода падрыхтавала мапы Кальварыйскіх і Ўсходніх могілак з пазначэньнем месцаў пахаваньня беларусаў, якія прысьвяцілі жыцьцё беларускай справе, культуры ці мове. «Беларускі нацыянальны нэкропаль» — праект мае на мэце пашырыць веды пра памерлых беларускіх культурных і грамадзкіх дзеячоў і ўшанаваць іх памяць. У яго межах Свабода… Read More ›

Пад Лагойскам усталявалі крыж у памяць герояў Аршанскай бітвы

  Акцыя прайшла напярэдадні Дня памяці продкаў. Пра гэта сайту charter97.org паведамілі яе арганізатары. «1 лістапада на Дзяды актывісты Партыі БНФ наведалі вёску Гайна пад Лагойскам, дзе пахаваныя два ўдзельнікі Бітвы пад Оршай. Фронтаўцы ўсталявалі памятны крыж у гонар Станіслава… Read More ›

Лукашэнка вітаў камуністычных зомбі ў Менску

“Хартыя 97”, 1 лістапада 2014 г.   Дзень усіх Святых у Менску адзначаюць на ўрадавым узроўні. У Менску сабраліся кіраўнікі камуністычных арганізацый краін былога СССР. 1 лістапада ў Менску адбываецца так званы XXXV з’езд Саюза камуністычных партый – Камуністычнай партыі… Read More ›