Гісторыя

Міхал Ромэр — апошні з магікан Віленшчыны

Хартыя 97, 13 кастрычніка 2018 года МІХАЛ РОМЭР У 1930-Я ГГ. ФОТА: KONSTANCIJA RÖMERYTĖ (АСАБІСТЫ АРХІЎ) Ураджэнец Віленшчыны Міхал Ромэр лічыў сябе літоўцам і палякам і сымпатызаваў беларусам. Варшаўскі фонд “Цэнтар Карта” (Ośrodek Karta) сёлета плянуе завяршыць выданьне Dzienników Міхала Ромэра —… Read More ›

8 верасня — Дзень беларускай вайсковай славы. У чым унікальнасць беларускай перамогі ў бітве пад Оршай

«Бітва пад Оршай». Карціна 1520-х гадоў, аўтар невядомы 504 гады таму, 8 верасня 1514 года, нашы продкі перамаглі ў адной з самых значных бітваў таго часу. Войскі Вялікага Княства Літоўскага пад кіраўніцтвам гетмана Канстанціна Іванавіча Астрожскага разбілі пад Оршай маскоўскіх інтэрвентаў…. Read More ›

Абаронцы Курапатаў падвялі вынікі трох месяцаў пікетаваньня рэстарацыі «Поедем поедим»

3 верасьня 2018 года   “РС” Алег Грузьдзіловіч Архіўнае фота. Акцыя пратэсту ля рэстарацыі «Поедем поедим» у Курапатах. 16 чэрвеня 2018 году 3 верасьня каля ўваходу ў рэстарацыю «Поедем поедим» у Курапатах, закрыцьця якой дамагаюцца актывісты розных партый і грамадзкіх арганізацый,… Read More ›

Как наши крылатые гусары заставили шведского короля Карла забыть о военной славе

Хартыя 97, 3 верасьня 2018 года Гусары гетмана Ходкевича разгромили под Киргхольмом лучшую армию Европы. Шведский аппетит с началом 17-го столетия разыгрался не на шутку. Шведский трон достался королю Карлу IX в упорной борьбе со сторонниками короля Сигизмунда, сына Юхана Третьего, опиравшегося… Read More ›

СЕВЯРЫН КВЯТКОЎСКІ: Што добрага ў новай вэрсіі школьнай гісторыі Беларусі

Радыё Свабода 23 жніўня 2018 года Ілюстрацыйнае фота. Школьныя падручнікі па гісторыі Беларусі розных гадоў Глядзець камэнтары  Друкаваць Чытаю пра зьмены ў школьнай гістарычнай адукацыі ад навучальнага сэзону — 2018. Я разумею засмучэньне гісторыка Аляксея Братачкіна: «У сучасных падручніках пра падзеі 1990-х… Read More ›

УЛАДЗIМIР АРЛОЎ: «Жыццё – Айчыне, гонар – нікому»: гicторыя беларускага рыцарства

Хартыя 97, 23 жніўня 2018   Войска нашай дзяржавы было ўзброенае нароўні з арміямі іншых еўрапейскіх краінаў. Асноваю войска Вялікага Княства Літоўскага на працягу некалькіх стагоддзяў заставалася ўсеагульнае апалчэнне, якое называлася паспалітым рушаннем. Паводле закону вайскова-абавязанымі былі ўсе мужчыны, што… Read More ›

Альгерд Абуховіч – пісьменнік, які ўдзельнічаў у нацыянальна-вызвольным паўстанні

  АЛЬГЕРД АБУХОВІЧ Сёння – дзень памяці аднаго з першых беларускіх пісьменнікаў. Адзін з першых беларускіх пісьменнікаў Альгерд Абуховіч, ён жа граф Бандынэлі, нарадзіўся 6 жніўня 1840 году ў мясцовасці Калацічы Бабруйскага павету (цяпер Глускі раён, Магілёўшчына), піша harodniaspring.org. Паходзіў з шляхецкай… Read More ›

Беларускі герой Чылі

31.07.2018 Сёння – дзень народзінаў Ігната Дамейкі. Ігнат Дамейка нарадзіўся на Горадзеншчыне 31 ліпеня 1802 году. У 14 гадоў ён паступіў у Віленскі ўнівэрсытэт, а ў 15 атрымаў ступень кандыдата навук у філязофіі. Пасьля паразы паўстаньня 1830-31 зьехаў за мяжу ды… Read More ›

Беларускія археолагі знайшлі амулет, якому 4500 гадоў

Падчас раскопак старажытнага паселішча эпохі нэаліту на мяжы Бешанковіцкага і Сеньненскага раёнаў археолягі знайшлі ўнікальны артэфакт — фрагмэнт касьцяной падвескі ў форме галавы зьмяі, піша радыё «Свабода». Археоляг Максім Чарняўскі, кіраўнік экспэдыцыі Інстытуту гісторыі Нацыянальнай акадэміі навук, якая стаіць лягерам ля вёскі… Read More ›

Міхал Валовіч: Што мы ведаем пра кіраўніка паўстання на Слонімшчыне 1833 года

2.08.2018 Шляхціц лічыў, што ў вызвольным змаганні асноўнай сілай павінны быць народныя масы. Міхал Валовіч нарадзіўся 18 чэрвеня 1806 года ў вёсцы Парэчча (Слонімскі раён). Ведамы як філарэт, філамат, удзельнік вызвольнага руху, кіраўнік сялянскага паўстання на Слонімшчыне ў 1833 годзе,… Read More ›

Валер Каліноўскі: У Францыі яны былі рускімі, у Беларусі — французамі. Гісторыя сям’і, якая паверыла Сталіну

ГІСТОРЫЯ Радыё Свабода 26 ЛІПЕНЬ 2018, 08:00 Эмігранты зь міжваеннай Польшчы ў Францыі. Сьвяткаваньне першай камуніі (першага прычасьця ў касьцёле) Леакадзіі Дзержаноўскай (у белым трэцяя зьлева), побач зьлева яе брат Мечыслаў і бацька Станіслаў. Справа стаіць сям’я эмігрантаў з Заходняй… Read More ›

Дзмітры Гурневіч: Як маленькая краіна бяз войска паставіла на калені імпэрыю

Прагматызм вучыць, што маленькія краіны бясьсільныя перад вялікімі, а перад імпэрыямі яны і пагатоў нішто. Прыхільнікі палітычнага рэалізму кажуць, што абараніць свае інтарэсы ў спрэчцы з гігантамі маларэальна, таму лепш дастоўвацца да мацнейшых. У гісторыі нямала выпадкаў, калі маленькія народы… Read More ›

От Олельковичей к Радзивиллам: как Слуцк стал одним из главных городов ВКЛ

13 ліпеня 2018 год История расцвета и славы древнего княжеского города. Для истории Слуцка рубеж XVI—XVII вв.еков стал временем судьбоносных перемен. Превратности истории и человеческой судьбы всегда ходят рядом. Однако именно в этот период они неразрывно переплелись. В силу обстоятельств… Read More ›

Аўтар першага падручніка гісторыі Беларусі: «На ім вырасла цэлае пакаленьне з новым сьветапоглядам»

Радыё Свабода 29 чэрвеня 2018 года ММ КШ Васіль Ракуць трымае першы ў незалежнай Беларусі школьны падручнік гісторыі краіны, выдадзены ў 1996 годзе Глядзець камэнтары Друкаваць Былы настаўнік гісторыі Новадзявяткавіцкай школы Слонімскага раёну Горадзеншчыны Васіль Ракуць прыгадвае, як у 1990-я ўдзельнічаў у напісаньні… Read More ›

У Курапатах адзначылі 30-годдзе раскрыцця інфармацыі пра расстрэлы 

Ва ўрочышчы Курапаты, што пад Менскам, а 13-й гадзіне 3 чэрвеня пачаўся арганізаваны Кансерватыўна-хрысціянскай партыяй БНФ і санкцыянаваны ўладамі мітынг-рэквіэм «Дзень памяці пра генацыд», паведамляе «Радыё Свабода». Фота: Яўген Ярчак, Tut.by. Паводле «Свабоды», на акцыю сабралася некалькі соцень чалавек, а партал Tut.by паведамляе пра… Read More ›

Ганна Соўсь: Як гісторык Алена Маркава пераасэнсоўвае беларусізацыю 90-х

18 мая 2018 года Гісторык Алена Маркава.   Глядзець камэнтары Друкаваць Як у Чэхіі вялікай канкурэнцыі выйграць трохгадовы грант на дасьледаваньне найноўшай беларускай гісторыі? Зь якімі выклікамі сутыкаецца ў акадэмічным асяродзьдзі жанчына, якая прысьвячае сваё жыцьцё навуцы? Як прасоўваць беларускія… Read More ›

Мікалай Нікалаеў: Як імператар Аляксандр ІІ спрычыніўся да беларускага нацыянальнага праекта

29 красавіка спаўняецца 200 год ад нараджэння расійскага імператара Аляксандра ІІ — адзінага, якому быў прысвечаны верш па-беларуску. Аляксандр ІІ. З маладым царом у Літве і Польшчы звязвалі надзеі. Старэйшы сын цара Мікалая І, ён заняў трон пасля смерці бацькі… Read More ›

ІРЫНА ГЕРАСІМАВА: Ідэя гэбрайскай аўтаноміі і БНР

PAWET.NET 14 студзеня 2018 года Вядомыя сябры гэбрайскіх палітычных партыяў актыўна ўдзельнічалі у працы Рады БНР. Сярод пытаньняў гісторыі беларускага вызвольнага руху адным з важнейшых ёсьць вывучэньне дачыненьняў беларусаў-незалежнікаў і прадстаўнікоў нацыянальных рухаў іншых народаў, якія жывуць у Беларусі. У… Read More ›

Ігар Смалянчук: 8 тэзісаў пра шлях да БНР

13 студзеня 2018 года Прафэсар, гісторык Алесь Смалянчук Падзяліцца Глядзець камэнтары Друкаваць Прафэсар, гісторык Алесь Смалянчук прымеркаваў да 100-годзьдзя БНР тры лекцыі, якія пачаў чытаць у Горадні ў Цэнтры гарадзкога жыцьця. Паводле яго, юбілей БНР — нагода паразважаць пра эвалюцыю… Read More ›

5 сьнежня 1917 года пачаў працу Першы Усебеларускі з’езд, які адчыніў новую старонку Беларускай дзяржаўнасьці

  5 сьнежня 1917 года пачаў працу Першы Усебеларускі з’езд Першы Ўсебеларускі з’езд, які адбыўся 5-17 сьнежня 1917 года ў Мінску і на якім прысутнічалі дэлегаты з усяго краю – 1167 дэлегатаў з правам рашаючага голаса і 705 дэлегатаў з… Read More ›

Як 100 гадоў таму выглядала першая сталіца ВКЛ

Чым гандлявалі на наваградзкім рынку, як выглядаў цэнтар гораду, што можна было ўбачыць з Замкавай гары і іншыя цікавінкі гораду. У Нацыянальнай бібліятэцы Польшчы захоўваюцца сотні старых фатаздымкаў Наваградку. Некалькі гадоў таму бібліятэка пачала разьмяшчаць некаторыя зь іх у сеціве…. Read More ›

Военная слава белорусов: 12 крупнейших побед нашей истории

20.10.2017 Белорусы всегда отличались своим боевым духом. 2 «Радыё Рацыя» собрала 12 наиболее значимых побед в нашей истории. Осень 1362 – Битва на реке Синие Воды Закончилось победой войска Литовского королевства под управлением великого князя Ольгерда над войсками трех татарских правителей Подольской земли… Read More ›

Як БНР змагалася за дзяржаўнасьць і тэрыторыю

9 кастрычніка 2017 года Знойдзены унікальныя архіўныя дакумэнты з подпісамі Лёсіка і Луцкевіча. Карэспандэнтка «Свабоды» знайшла ў кіеўскіх архівах унікальныя матэрыялы пра супрацоўніцтва амаль 100 гадоў таму паміж новаабвешчанымі БНР і УНР. Дакумэнты падпісаныя Язэпам Лёсікам і Антонам Луцкевічам. За час свайго існаваньня Беларуская Народная Рэспубліка… Read More ›

Ад Рагвалода да святой Еўфрасінні. У Полацку з’явіўся помнік беларускай дзяржаўнасці ВАМ ПАДАБАЕЦЦА?

У Полацку недалёка ад Сафійскага сабора 25 жніўня пачалі ўсталёўваць памятны знак «Полацк — калыска беларускай дзяржаўнасці». Урачыстае адкрыццё запланавана падчас святкавання Дня беларускай пісьменнасці. Фота: Андрэй Бухавецкі Аўтар памятнага знака — мінскі скульптар Уладзімір Піпін. Ягоны твор увасабляе сабой з аднаго боку калыску, з якой… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Аб пераносе Дня незалежнасьці Рэспублікі Беларусь з 3 ліпеня

  Пётра Мурзёнак: Аб пераносе Дня незалежнасьці Рэспублікі Беларусь з 3 ліпеняНіколі ў гісторыі Беларусі гэтая дата, 3 ліпеня, не была нейкім чынам зьвязана з абвяшчэньнем ці з заваяваньнем незалежнасьці краіны. Пасьля развалу СССР Дзень незалежнасьці сьвяткаваўся 27 ліпеня на… Read More ›

Галіна Туміловіч: Беларусь у свеце глабалізацыі і сцвярджэння нацыянальных ідэнтычнасцяў. Часопіс “Культура, Нацыя”, №18, чэрвень 2017, с. 65-76.

Галіна Туміловіч: Беларусь у свеце глабалізацыі і сцвярджэння нацыянальных ідэнтычнасцяў                                                                               Беларусь, твой народ дачакаецца                                                                               Залацістага, яснага дня…                                                                                                       Максім Багдановіч Галіна Туміловіч, кандыдат гістарычных навук (Беларусь), кавалер Ордэна Акадэмічных пальм (Францыя) У свой час найвыбiтнейшы фiлосаф 20 ст.,… Read More ›

Galina Tumilovich: Belarus from the Grand Duchy of Lithuania to globalization: what heritage shall we take with us? Abstract, magazine “CULTURE, NATION”, June 2017, issue 18, pp. 55-64)

  Galina Tumilovich: Belarus from the Grand Duchy of Lithuania to globalization: what heritage shall we take with us? Abstract, magazine “CULTURE, NATION”, June 2017, issue 18, pp. 55-64) Keywords: globalization, identity, nation, Belarusianness, border, debelarusification, bilingualism. In the international… Read More ›

Пётра Мурзёнак: Вырашэньне нацыянальнага пытаньня ў пачатку і ў канцы ХХ-га стагоддзя (часопіс “Культура, Нацыя”, №17, сакавік 2017, с. 13-35)

Пётра Мурзёнак: Вырашэньне нацыянальнага пытаньня ў пачатку і ў канцы ХХ-га стагоддзя У мінулым стагоддзі адбыліся дзьве гістарычныя падзеі, якія непасрэдна паўплывалі на станаўленьне беларускай нацыі. Абедзьве падзеі былі зьвязаны з крахам імперый, у 1917 годзе – Расійскай імперыі, у… Read More ›

Важнейшыя юбілейныя даты ў жыцьці беларусаў, красавік – май, 2017 (часопіс “Культура, Нацыя”, №17, сакавік 2017, с. 40-43)

Важнейшыя юбілейныя даты ў жыцьці беларусаў,  красавік – май 2017   4 красавіка – 460 гадоў з дня нараджэняя Льва Сапегі ( 1557-1633) дзяржаўнага, палітычнага, грамадскагаі ваеннага дзеяча ВКЛ   20 мая – 115 гадоў з дня нараджэняя Язэпа Пушчы… Read More ›

ПАВЕЛ ДОБРОВОЛЬСКИЙ: Каких замков лишилась Беларусь и почему


ПАВЕЛ ДОБРОВОЛЬСКИЙ, TUT.BY НЕСВИЖСКИЙ ЗАМОК ФОТО: ALLCASTLE.INFO На территории Беларуси находилось более ста замков. 5 На землях, где воевали веками, их возведение было необходимым. Укрепления уничтожались в битвах, разбирались на строительные материалы или постепенно ветшали. От большинства из них ничего не осталось, максимум — фрагменты руин и остатки рвов… Read More ›

Якія гістарычныя падзеі замоўчвае школьная праграма

http://pierakmozam.by/rs/rss_nn/index.php “Наша Ніва” Навукоўцы абмеркавалі навучальную праграму па гісторыі Беларусі, сусветнай гісторыі і грамадазнаўству, якую праходзяць дзесяцікласнікі. У круглым стале ўзялі ўдзел Сяргей Тарасаў, Анатоль Трафімчык, Жанна Семянтовіч, Валянціна Лебедзева, Уладзімір Гуленка, Генадзь Сагановіч, Раман Цымбераў і Ніна Стужынская. Падрабязна прааналізаваў школьную… Read More ›

Амаль 400 гадоў таму беларусы вярнулі сабе Смаленск

1 лістапада 2016 года 1 снежня 1618 г было падпісанае Дзеўлінскае замірэнне паміж Рэччу Паспалітай і Маскоўскай дзяржавай. 5 Дзеўлінскае замірэнне было ўкладзенае на 12,5 гадоў у вёсцы Дзеўліна каля Троіца-Сергіевай лаўры пасля паходу на Маскву войска каралевіча Уладзіслава Вазы… Read More ›

Слуцк стал бело-красно-белым в честь героев восстания

27 лістапада 2016 года ФОТО: TUT.BY Более сотни активистов прошлись по главной улице города и провели митинг в парке. 2 Минский актив демократических сил посетил Слуцк для уличной акции в память об антисоветском восстании 1920 года. Более сотни активистов прошлись… Read More ›

Цікавая кніга: Гістарычны шлях беларускай нацыі і дзяржавы = The History of the Belarusan Nation and State / Выд. 2-е, дап.; М. Біч, Р. Гарэцкі, У. Конан і інш.; Рэдкал.: У. Арлоў і інш.; Пер. на англ. А. Бурсаў. – Мн.: ІП Зміцер Колас, 2005. – 440 с.: іл. ISBN 985-6793-06-2.

Гістарычны шлях беларускай нацыі і дзяржавы = The History of the Belarusan Nation and State / Выд. 2-е, дап.; М. Біч, Р. Гарэцкі, У. Конан і інш.; Рэдкал.: У. Арлоў і інш.; Пер. на англ. А. Бурсаў. – Мн.: ІП… Read More ›

«Белорусы – нация, которая старше россиян на 200 лет»

21 лістапада 2016 года ФОТО: «БЕЛСАТ» В Гродно презентовали первые учебники по истории, написанные с белорусской точки зрения. 64 В центре городской жизни Гродно состоялась долгожданная презентация двух новых книг по истории: «История средневековой Европы V-XV в.в.» Олега Трусова и… Read More ›

Бібліятэка слайдаў “БЕЛАРУСЬ НАЗАЎСЁДЫ”, серыя №6: “Belarusian Statehood” (in English), аўтар Пётра Мурзёнак; Library of slide-shows “BELARUS FOREVER”, issue 6: “Belarusian Statehood”, author Piotra Murzionak

Бібліятэка слайдаў “БЕЛАРУСЬ НАЗАЎСЁДЫ” створана для адукацыі грамадзян Беларусі па гісторыі, культуры і будучыні Беларусі. The library of slide-shows “BELARUS FOREVER” was created for people education in history, culture, and future of Belarus. slide-show-%e2%84%966-belarusian-statehood-by-piotra-murzionak-october-2016

Бібліятэка слайдаў “БЕЛАРУСЬ НАЗАЎСЁДЫ”, серыя №5: “Абвяшчэнні незалежнасці Беларусі”, аўтар Пётра Мурзёнак; Library of slide-shows “BELARUS FOREVER”, issue 5: “Declaration of Inredendence of Belarus”, author Piotra Murzionak

Бібліятэка слайдаў “БЕЛАРУСЬ НАЗАЎСЁДЫ” створана для адукацыі грамадзян Беларусі па гісторыі, культуры і будучыні Беларусі. The library of slide-shows “BELARUS FOREVER” was created for people education in history, culture, and future of Belarus. %d1%81%d0%bb%d0%b0%d0%b9%d0%b4-%d1%81%d0%b5%d1%80%d1%8b%d1%8f-%e2%84%965-%d0%b0%d0%b1%d0%b2%d1%8f%d1%88%d1%87%d1%8d%d0%bd%d0%bd%d1%96-%d0%bd%d0%b5%d0%b7%d0%b0%d0%bb%d0%b5%d0%b6%d0%bd%d0%b0%d1%81%d1%86

Ленін быў

“Радыё Свабода”, 6 лістапада 2016 года У Беларусі няма праграмы па дэкамунізацыі. Але гэта не перашкаджае прыбіраць савецкія помнікі па ўсёй краіне. Свабода налічыла 16 гарадоў і мястэчак, дзе за апошнія 18 год савецкія помнікі зьніклі з цэнтральных плошчаў. Яшчэ… Read More ›

АЛЕСЬ КРАЎЦЭВІЧ: Мы павінны пісаць гісторыю з пазіцыі нацыі

26.10.2016   “Хартыя 97” АЛЯКСАНДР КРАЎЦЭВІЧ Аляксандр Краўцэвіч звярнуўся да беларускіх гісторыкаў. 2 «Кожны грамадзянін – павінен быць адказным за ўсю краіну!» – так можна было б коратка сфармуляваць пасыл Краўцэвіча беларускім гісторыкам, якіх ён абвінавачвае ў нястачы прынцыповасці ў нацыянальных… Read More ›

Алег Трусаў выдаў «Гісторыю сярэднявечнай Еўропы» — гутарка

“Наша Ніва” 13.10.2016 Выйшла ў свет «Гісторыя сярэднявечнай Еўропы V—ХV ст.» Алега Трусава, дзе падзеі, што адбываліся на вялізнай тэрыторыі ад Партугаліі да Паволжа, упершыню разглядаюцца з беларускіх пазіцый. — Спадар Алег, роўна дваццаць гадоў таму ў Менску вялікім накладам (40 000 асобнікаў) была выдадзеная… Read More ›